Narzędnik liczby mnogiej
Poznaj narzędnik liczby mnogiej: końcówki -ami i -mi, odmianę przymiotników oraz formy używane do mówienia o osobach, rzeczach i środkach transportu.
Narzędnika liczby mnogiej używamy, gdy mówimy na przykład, z kim się spotykamy, czym podróżujemy lub kim jesteśmy. Poznasz końcówki rzeczowników i przymiotników oraz kilka częstych form wyjątkowych.
Z kim? Z czym? Kim? Czym?
Narzędnik odpowiada na pytania kim? czym? Często występuje też po przyimku z: wtedy pytamy z kim? z czym?
- Z kim rozmawiasz? — Rozmawiam z koleżankami.
- Z czym lubisz naleśniki? — Lubię naleśniki z truskawkami.
- Czym jeździcie do pracy? — Jeździmy autobusami.
- Kim są Ewa i Anna? — Są lekarkami.
W tych zdaniach narzędnik oznacza odpowiednio towarzystwo, dodatek do jedzenia, środek transportu i zawód.
Najczęstsza końcówka: -ami
Większość rzeczowników ma w narzędniku liczby mnogiej końcówkę -ami. Dotyczy to wszystkich rodzajów.
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga: kto? co? | Narzędnik liczby mnogiej: kim? czym? |
|---|---|---|
| student | studenci | studentami |
| kolega | koledzy | kolegami |
| siostra | siostry | siostrami |
| książka | książki | książkami |
| okno | okna | oknami |
| muzeum | muzea | muzeami |
Nie dodawaj -ami do całej formy liczby mnogiej. Porównaj: studenci → studentami, a nie „studenciami”.
Czasem zmienia się też część wyrazu przed końcówką: pies → psami, dzień → dniami.
Spaceruję z kolegami.
Na stole stoi pudełko z książkami.
Przed oknami rosną drzewa.
Częste formy z końcówką -mi
Niektóre częste rzeczowniki mają końcówkę -mi. Zapamiętaj całe formy, ponieważ nie zawsze wystarczy zmienić samą końcówkę.
| Kto? Co? — liczba mnoga | Kim? Czym? — narzędnik |
|---|---|
| ludzie | ludźmi |
| dzieci | dziećmi |
| przyjaciele | przyjaciółmi |
| bracia | braćmi |
| goście | gośćmi |
| konie | końmi |
| pieniądze | pieniędzmi |
Jadę na wakacje z dziećmi.
Spotykamy się z przyjaciółmi.
Rozmawiam z gośćmi o podróży.
Wyraz ręka ma dwie poprawne formy narzędnika liczby mnogiej: rękami i rękoma. Możesz powiedzieć: „Trzymam pudełko obiema rękami” lub „Trzymam pudełko obiema rękoma”.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Przymiotnik: -ymi lub -imi
Przymiotnik przed rzeczownikiem również przyjmuje formę narzędnika liczby mnogiej. Ma końcówkę -ymi lub -imi. W tym przypadku nie ma osobnych końcówek dla nazw mężczyzn i pozostałych rzeczowników.
| Przymiotnik | Narzędnik liczby mnogiej | Przykład |
|---|---|---|
| nowy | nowymi | z nowymi studentami |
| dobry | dobrymi | z dobrymi koleżankami |
| mały | małymi | małymi samochodami |
| polski | polskimi | z polskimi turystami |
| drogi | drogimi | drogimi rowerami |
| tani | tanimi | tanimi autobusami |
Po k i g piszemy -imi: polskimi, drogimi. Końcówkę -imi mają też na przykład przymiotniki tani → tanimi i ostatni → ostatnimi.
Ucz się całych połączeń: z dobrymi przyjaciółmi, z małymi dziećmi, nowymi autobusami. Sprawdzaj formę obu wyrazów.
Zaimki dzierżawcze i wskazujące
Zaimki takie jak mój, twój, nasz, ten i tamten również zmieniają formę przed rzeczownikiem w narzędniku liczby mnogiej.
| Zaimek | Narzędnik liczby mnogiej | Przykład |
|---|---|---|
| mój | moimi | z moimi rodzicami |
| twój | twoimi | z twoimi kolegami |
| nasz | naszymi | z naszymi dziećmi |
| ten | tymi | z tymi ludźmi |
| tamten | tamtymi | za tamtymi domami |
Kiedy używamy „z”, a kiedy nie?
Przyimek z jest potrzebny, gdy mówimy o towarzystwie lub dodatku. Nie dodajemy go automatycznie do każdego narzędnika.
| Znaczenie | Przykład |
|---|---|
| Towarzystwo | Idę z przyjaciółmi do kina. |
| Dodatek | Jem makaron z grzybami. |
| Środek transportu | Jedziemy rowerami. |
| Narzędzie | Dzieci rysują kredkami. |
| Zawód | Moi rodzice są nauczycielami. |
Narzędnika używamy także po przyimkach miejsca, takich jak przed, za, nad, pod, między, gdy opisujemy położenie: „Kot śpi pod krzesłami”, „Stolik stoi między fotelami”.
Gdy wskazujemy, dokąd ktoś lub coś się przemieszcza, po pod i za używamy biernika: „Kot wszedł pod krzesła”, „Pies pobiegł za domy”. Sam ruch nie wystarczy: „Kot biega pod krzesłami” opisuje ruch w jednym miejscu, więc używamy narzędnika.
Jedziemy rowerami znaczy, że rowery są naszym środkiem transportu.
Jedziemy z rowerami znaczy, że zabieramy rowery ze sobą, na przykład do pociągu. Oba zdania są poprawne, ale mają inne znaczenie.
Sprawdź formę krok po kroku
- Ustal, czy potrzebujesz narzędnika: z kim? z czym? kim? czym?
- Wybierz formę rzeczownika: zwykle -ami, ale na przykład dziećmi, ludźmi, pieniędzmi.
- Dopasuj przymiotnik: -ymi lub -imi.
- Sprawdź przyimek: z przyjaciółmi, ale autobusami.
Porównaj i zapamiętaj: Rozmawiam z nowymi kolegami. Podróżujemy tanimi autobusami. Jesteśmy dobrymi przyjaciółmi.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026