Nieść i nosić oraz wieźć i wozić
Poznaj różnice między nieść i nosić oraz wieźć i wozić. Naucz się opisywać transport osób i rzeczy, odmieniać te czasowniki i mówić o zwyczajach.
Co i jak przemieszczamy?
Kiedy przemieszczasz rzeczy lub osoby, wybierasz czasownik zależnie od sposobu transportu i sytuacji. Nieść i nosić oznaczają przemieszczanie czegoś lub kogoś, na przykład w rękach, na plecach lub na ramieniu. Wieźć i wozić mówią o transporcie pojazdem. Ważne jest też, czy opisujesz jeden ruch w określonym kierunku, czy zwyczaj albo ruch w różnych kierunkach.
- Anna niesie zakupy do domu. Idzie pieszo i trzyma torbę w ręce.
- Anna wiezie zakupy do domu. Jedzie samochodem, a torby są w bagażniku.
- Ojciec niesie dziecko na plecach.
- Ojciec wiezie dziecko do szkoły autobusem.
Osoba, która coś wiezie, nie musi prowadzić pojazdu. Może być pasażerem.
Jeden kierunek czy zwyczaj?
| Sytuacja | Transport w rękach, na plecach itp. | Transport pojazdem |
|---|---|---|
| Jeden ruch w określonym kierunku | nieść: Teraz niosę paczkę na pocztę. | wieźć: Teraz wiozę paczkę na pocztę. |
| Zwyczaj, powtarzające się trasy | nosić: Codziennie noszę dokumenty do biura. | wozić: Codziennie wożę dzieci do szkoły. |
| Ruch w różnych kierunkach | nosić: Noszę krzesła z miejsca na miejsce. | wozić: Wożę turystów po mieście. |
To podobny wybór jak w parach iść / chodzić i jechać / jeździć: Idę do biura i niosę dokumenty, ale Codziennie chodzę do biura i noszę tam dokumenty; Jadę do szkoły i wiozę syna, ale Codziennie jeżdżę do szkoły i wożę tam syna.
Przy nieść i wieźć cel nie musi być nazwany. Może wynikać z sytuacji: „Spójrz, Marta niesie ciężką walizkę!”.
Wszystkie cztery czasowniki są niedokonane. Różnica między nieść a nosić oraz między wieźć a wozić nie oznacza różnicy między czynnością zakończoną a niezakończoną.
Przedrostki i aspekt dokonany
Przedrostki pomagają określić cel transportu. W poniższych parach czasownik dokonany przedstawia czynność jako całość z osiągniętym celem, a niedokonany może opisywać jej przebieg lub powtarzanie.
| Sens | Czasownik dokonany | Czasownik niedokonany |
|---|---|---|
| Dostarczyć coś tutaj lub do wskazanej osoby | przynieść | przynosić |
| Dostarczyć coś do innego miejsca | zanieść | zanosić |
| Dostarczyć coś z powrotem | odnieść | odnosić |
| Dostarczyć pojazdem tutaj lub do wskazanej osoby | przywieźć | przywozić |
| Dostarczyć pojazdem do innego miejsca | zawieźć | zawozić |
- Przyniosę ci tę książkę jutro. — Obiecuję jej dostarczenie.
- Codziennie przynoszę ci gazetę. — Opisuję zwyczaj.
- Zaniosę dokumenty do biura. / Co tydzień zanoszę dokumenty do biura.
- Odniosę książkę do biblioteki. — Zwrócę ją tam.
- Przywiozę ci zakupy samochodem. / W soboty przywożę ci zakupy samochodem.
- Zawiozę córkę na basen. / Co sobotę zawożę córkę na basen.
Formy dokonane, takie jak przyniosę i zawiozę, odnoszą się tutaj do przyszłości. Sam przedrostek nie gwarantuje aspektu dokonanego: przynosić i przywozić też mają przedrostki, ale są niedokonane.
Odmiana w czasie teraźniejszym
Zwróć uwagę na zmiany w środku wyrazów, szczególnie w parach niosę – niesiesz i wiozę – wieziesz.
| Osoba | nieść | nosić | wieźć | wozić |
|---|---|---|---|---|
| ja | niosę | noszę | wiozę | wożę |
| ty | niesiesz | nosisz | wieziesz | wozisz |
| on / ona / ono | niesie | nosi | wiezie | wozi |
| my | niesiemy | nosimy | wieziemy | wozimy |
| wy | niesiecie | nosicie | wieziecie | wozicie |
| oni / one | niosą | noszą | wiozą | wożą |
— Co niesiesz w tej torbie?
— Niosę książki do biblioteki.
— Czy często wozicie rowery samochodem?
— Tak, zwykle wozimy je nad jezioro.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Osoby, rzeczy i czas przeszły
Po tych czasownikach w zdaniu twierdzącym używamy zwykle biernika: kogo? co?
- Niosę walizkę do pokoju.
- Niosę małego syna na rękach.
- Wiozę siostrę na dworzec.
- Wożę paczki do klientów.
Gdy przeczymy tym czasownikom, dopełnienie w bierniku zmienia się na dopełniacz: kogo? czego?
- Niosę walizkę. → Nie niosę walizki.
- Wożę dzieci do szkoły. → Nie wożę dzieci do szkoły.
Forma dzieci wygląda tak samo w bierniku i dopełniaczu. Wyrażenie celu do szkoły pozostaje bez zmian.
W czasie przeszłym wybór czasownika zależy od tej samej różnicy: jeden ruch w określonym kierunku albo zwyczaj i ruch w różnych kierunkach. Trzeba jednak pamiętać o zmianach form.
| Bezokolicznik | on | ona | oni | one |
|---|---|---|---|---|
| nieść | niósł | niosła | nieśli | niosły |
| nosić | nosił | nosiła | nosili | nosiły |
| wieźć | wiózł | wiozła | wieźli | wiozły |
| wozić | woził | woziła | wozili | woziły |
Wczoraj o ósmej Piotr wiózł córkę do szkoły.
Kiedy córka była mała, Piotr codziennie woził ją do szkoły.
Maria niosła torbę do samochodu. Jej bracia nieśli ciężkie pudełko.
Czas przyszły
Czas przyszły tych czterech czasowników tworzymy z odpowiednią formą być: będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą. Dodajemy bezokolicznik albo formę wskazującą rodzaj i liczbę, na przykład będę niósł (mężczyzna), będę niosła (kobieta) lub będę nieść (bez wskazania rodzaju).
| Bezokolicznik | ja — mężczyzna | ja — kobieta | ja — z bezokolicznikiem |
|---|---|---|---|
| nieść | będę niósł | będę niosła | będę nieść |
| nosić | będę nosił | będę nosiła | będę nosić |
| wieźć | będę wiózł | będę wiozła | będę wieźć |
| wozić | będę woził | będę woziła | będę wozić |
- Jutro w drodze na dworzec będę niósł twoją walizkę.
- Od poniedziałku będę woził dzieci do szkoły.
Tryb rozkazujący
Gdy zwracasz się do jednej osoby, używaj form nieś, noś, wieź, woź. Wybór nadal zależy od tego, czy chodzi o jeden ruch w określonym kierunku, czy o zwyczaj lub ruch w różnych kierunkach.
- Nieś tę torbę ostrożnie, bo są w niej szklanki.
- Nie noś tego sam! Poproś kogoś o pomoc przy przenoszeniu pudeł.
- Wieź mnie prosto do domu.
- Woź dziecko w foteliku podczas każdej podróży samochodem.
Pułapki przy wyborze czasownika
Samo słowo teraz nie oznacza, że trzeba użyć nieść lub wieźć. Możemy teraz wykonywać czynność w różnych kierunkach.
Teraz niosę krzesło do kuchni. — Jeden ruch do konkretnego miejsca.
Teraz noszę krzesła z sali do sali. — Kilka przejść z krzesłami.
Teraz wożę turystów po mieście. — Transport na trasie obejmującej różne miejsca.
Także podany cel, na przykład do szkoły, nie wystarcza do wyboru czasownika. Możemy jechać tam właśnie teraz albo jeździć regularnie: Wiozę syna do szkoły i Codziennie wożę syna do szkoły.
Nie myl pisowni form:
- wiozę, ale wożę;
- wieziesz, ale wozisz;
- wiózł, ale wiozła i wieźli.
Nie twórz formy „wiezię”. Poprawnie: Wiozę paczkę.
Czasownik nosić ma też częste znaczenie związane z ubraniem: Noszę okulary, Dziś noszę niebieską koszulę. W tym użyciu nie opisuje transportu ani kierunku ruchu. Natomiast Niosę koszulę do szafy oznacza, że ją przemieszczam.
Jak wybrać właściwą formę?
- Ustal sposób transportu: w rękach, na plecach itp. → nieść / nosić; pojazdem → wieźć / wozić.
- Sprawdź sytuację: jeden ruch w określonym kierunku → nieść / wieźć; zwyczaj, powtarzające się trasy lub różne kierunki → nosić / wozić.
- Dobierz osobę i czas: niosę – niosła, wiozę – wieźli.
Niosę torbę do domu, ale zwykle noszę zakupy w plecaku. Wiozę córkę do szkoły, a w soboty wożę ją na basen.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
14 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 14 words and review them later.
Noszenie i transport: kierunek, zwyczaj i cel
14 wordsLast updated October 12, 2026