Odmiana rzeczowników przyjaciel, brat i imię
Odmiana rzeczowników przyjaciel, brat i imię w liczbie pojedynczej i mnogiej: wszystkie przypadki, zmiany tematu oraz przykłady poprawnych form w zdaniach.
Rzeczowniki przyjaciel, brat i imię zmieniają się w odmianie w nietypowy sposób. Poznasz ich formy we wszystkich przypadkach liczby pojedynczej i mnogiej oraz nauczysz się używać ich w zdaniach.
Co zmienia się w odmianie?
W tych rzeczownikach zmienia się nie tylko końcówka, lecz także temat, czyli część wyrazu, do której dodajemy końcówki. Dlatego warto zapamiętać kilka form razem:
- przyjaciel → przyjaciele → przyjaciół;
- brat → bracia → braci;
- imię → imienia → imiona.
Rzeczowniki przyjaciel i brat są rodzaju męskiego i oznaczają osoby. Imię jest rodzaju nijakiego: moje imię, nie „mój imię”.
To mój przyjaciel. Często spotykam się z moimi przyjaciółmi.
Mam jednego brata. Ewa ma dwóch braci.
Pamiętam twoje imię, ale nie znam imion twoich rodziców.
Przyjaciel — przyjaciele — przyjaciół
W liczbie pojedynczej większość form zawiera temat przyjaciel-. W liczbie mnogiej zwróć uwagę na różnicę między formami przyjaciele, przyjaciół a formami przyjaciołom, przyjaciółmi, przyjaciołach.
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik: kto? co? | przyjaciel | przyjaciele |
| Dopełniacz: kogo? czego? | przyjaciela | przyjaciół |
| Celownik: komu? czemu? | przyjacielowi | przyjaciołom |
| Biernik: kogo? co? | przyjaciela | przyjaciół |
| Narzędnik: z kim? z czym? | przyjacielem | przyjaciółmi |
| Miejscownik: o kim? o czym? | przyjacielu | przyjaciołach |
| Wołacz: zwrot do kogoś | przyjacielu | przyjaciele |
Pomagam przyjacielowi w przeprowadzce.
Zaprosiłam przyjaciół na kolację.
Dziękuję przyjaciołom za pomoc.
Rozmawiam z przyjaciółmi o wakacjach.
Często myślę o dawnych przyjaciołach.
Zapamiętaj pisownię: przyjaciół i przyjaciółmi mają ó, natomiast przyjaciołom i przyjaciołach mają o. Narzędnik liczby mnogiej to przyjaciółmi, nie „przyjacielami”.
Brat — bracia — braci
W liczbie pojedynczej szczególna jest forma wołacza: bracie. W liczbie mnogiej nie dodajemy po prostu końcówki do formy brat: używamy form bracia, braci, braciom, braćmi, braciach.
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik: kto? co? | brat | bracia |
| Dopełniacz: kogo? czego? | brata | braci |
| Celownik: komu? czemu? | bratu | braciom |
| Biernik: kogo? co? | brata | braci |
| Narzędnik: z kim? z czym? | bratem | braćmi |
| Miejscownik: o kim? o czym? | bracie | braciach |
| Wołacz: zwrot do kogoś | bracie | bracia |
Pożyczyłam bratu rower.
Moi bracia mieszkają w Krakowie.
Nie mam braci, ale mam siostrę.
Jadę z braćmi nad morze.
Opowiedz mi o swoich braciach.
Celownik liczby pojedynczej to bratu, nie „bratowi”. Narzędnik liczby mnogiej to braćmi, nie „braciami”.
Wołacza używamy w bezpośrednim zwrocie: „Dziękuję ci, bracie!”. W zwykłej rozmowie z bratem częściej zwracamy się do niego po imieniu. Forma bracie jest jednak poprawna.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Imię — imienia — imiona
W liczbie pojedynczej mianownik, biernik i wołacz mają formę imię. W pozostałych przypadkach pojawia się temat imieni-. W liczbie mnogiej występuje imion-: imiona, imion, imionom.
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik: kto? co? | imię | imiona |
| Dopełniacz: kogo? czego? | imienia | imion |
| Celownik: komu? czemu? | imieniu | imionom |
| Biernik: kogo? co? | imię | imiona |
| Narzędnik: z kim? z czym? | imieniem | imionami |
| Miejscownik: o kim? o czym? | imieniu | imionach |
| Wołacz | imię | imiona |
To imię jest bardzo popularne.
Nie pamiętam jego imienia.
Przyglądam się imieniu zapisanemu na kopercie.
Podpisz rysunek swoim imieniem.
Zapisz imiona wszystkich uczestników.
Rozmawiamy o imionach dla dziecka.
Wołacz rzeczownika imię ma taką samą formę jak mianownik, ale w codziennej komunikacji praktycznie go nie używamy. Tutaj poznajesz odmianę słowa imię, a nie odmianę konkretnych imion, takich jak Anna czy Piotr.
Jak wybrać formę w zdaniu?
Najpierw ustal liczbę, a potem przypadek wymagany przez czasownik lub przyimek. Nie wybieraj końcówki wyłącznie na podstawie mianownika.
W przypadku przyjaciela i brata biernik jest taki sam jak dopełniacz w obu liczbach. W przypadku imienia biernik jest taki sam jak mianownik.
| Co chcesz powiedzieć? | Przykład |
|---|---|
| Widzisz jedną osobę — biernik | Widzę przyjaciela / brata. |
| Widzisz kilka osób — biernik | Widzę przyjaciół / braci. |
| Znasz imię — biernik | Znam jego imię. |
| Nie znasz imienia — dopełniacz po zaprzeczonym „znać” | Nie znam jego imienia. |
| Znasz kilka imion — biernik | Znam imiona ich dzieci. |
| Nie znasz kilku imion — dopełniacz po zaprzeczonym „znać” | Nie znam imion ich dzieci. |
Pamiętaj też o zgodzie z innymi wyrazami: moi przyjaciele przyszli, moi bracia przyszli, ale te imiona były popularne.
Najważniejsze formy do zapamiętania
Przed użyciem rzeczownika:
- Ustal, czy chodzi o jedną osobę lub rzecz, czy o kilka.
- Sprawdź, jaki przypadek jest potrzebny w zdaniu.
- Wybierz całą formę z odpowiedniej odmiany, nie tylko końcówkę.
Zapamiętaj trzy krótkie szeregi:
- przyjaciel — przyjaciele — z przyjaciółmi;
- brat — bracia — z braćmi;
- imię — imienia — imiona — imion.
Szczególnie uważaj na bratu, przyjaciołom, przyjaciółmi i braćmi — tych form nie twórz według wzoru zwykłych rzeczowników.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
3 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 3 words and review them later.
Rzeczowniki o nieregularnej odmianie
3 wordsLast updated October 12, 2026