Samogłoski i oraz y.

I oraz y to dwie różne samogłoski. Naucz się je rozpoznawać, wymawiać i odróżniać w prostych słowach, takich jak mi, my i miły.

1.Dwie litery, dwa dźwięki

Gdy wymawiasz samogłoskę, powietrze przechodzi swobodnie, bez przeszkody w ustach. Możesz ją długo wymawiać. W języku polskim i i y brzmią inaczej. Zmiana jednej samogłoski może zmienić znaczenie słowa.

Mi i my to różne słowa. Oba zaczynają się od m. To spółgłoska: przy jej wymowie wargi zamykają drogę powietrzu. Przed i spółgłoska m brzmi miękko: środek języka unosi się w stronę górnej części ust. Posłuchaj początku słowa miły i powtórz.

2.Jak wymawiać i oraz y

Przy obu samogłoskach usta są lekko otwarte. Nie układaj warg w kółko.

Samogłoska	Co robi język?	Słowa do słuchania
i	Jest wysoko i z przodu ust.	kino
y	Jest trochę niżej i bardziej z tyłu niż przy i.	syn

1. Posłuchaj słowa z i i powtórz je powoli.
2. Posłuchaj słowa z y i powtórz je powoli.
3. Powiedz na zmianę: i — y — i — y. Lekko zmieniaj położenie języka.

3.Gdzie spotkasz te samogłoski

I występuje na początku, w środku i na końcu słowa. Y spotkasz zwykle po spółgłosce, w środku lub na końcu słowa.

Miejsce	i	y
Początek słowa	imię	—
Środek słowa	kino	syn
Koniec słowa	pani	domy

Nie wybieramy i lub y dowolnie. Zapamiętuj wymowę razem z pisownią całego słowa.

Od pierwszych lekcji spotkasz i oraz y na końcu przymiotników i rzeczowników w liczbie mnogiej. Po k i g piszemy i, po innych twardych spółgłoskach zwykle y:

Po spółgłosce	Końcówka	Przykłady
k, g	-i	polski, drogi, książki
inne twarde, np. w, ł, m, t	-y	nowy, miły, domy, koty

Po cz, sz, rz, ż też piszemy y: czy, szybko, życie. Szczegóły pisowni poznasz w lekcji o ortografii.

4.Słuchaj i porównuj

W słowie miły są obie samogłoski: najpierw i, potem y. Powiedz powoli: mi-ły.

Porównaj też być — bić. Być: „Chcę być w domu”. Bić: „Nie wolno bić ludzi”. W tej parze zmienia się samogłoska, ale także wymowa b: przed i jest miękkie. Podobnie jest w parze my — mi. Aby ćwiczyć same samogłoski, powtarzaj osobno y — i.

Posłuchaj pary jeszcze raz. Po każdym słowie powiedz, co słyszysz: y czy i. Potem powtórz całe słowo.

Ćwicz dalej na słowach, które już znasz. Przeczytaj głośno i powiedz, gdzie jest i, a gdzie y: kino, syn, domy, pani, polski, nowy.

5.Co zapamiętać

• I i y to różne samogłoski.
• Przy i język jest wyżej i bardziej z przodu niż przy y.
• Ucz się dźwięku i pisowni razem: kino, syn.
• Po k i g piszemy i (polski), po innych twardych spółgłoskach zwykle y (nowy).
• Ćwicz oba dźwięki w jednym słowie: miły.