B2 · Upper Intermediate

Masharti kwa isipokuwa na mradi

Jifunze kutumia isipokuwa na mradi kueleza masharti, kutofautisha hali inayozuia jambo na sharti la kulikubali, na kuchagua ukanushi unaofaa.

By the flumi team About 4 min read 4 vocabulary words

Njia mbili za kuweka sharti

Unapotaja sharti, unaweza kuonyesha hali inayozuia mpango au sharti linalofanya mpango ukubalike. Isipokuwa hutaja hali inayotengwa na kauli ya jumla; mradi huonyesha sharti muhimu la kukubali jambo.

  • Tutakwenda ufukweni, isipokuwa kama mvua itanyesha. Mpango ni kwenda; mvua inaweza kuuzuia.
  • Tunaweza kwenda ufukweni, mradi turudi kabla ya giza. Kwenda kunakubalika kwa sharti la kurudi mapema.

Utajifunza kuchagua kiunganishi kinachofaa, kupanga vishazi na kutumia ukanushi bila kubadili maana uliyokusudia.

Isipokuwa: hali inayotengwa

Katika sentensi ya sharti, isipokuwa huonyesha hali ambayo kauli kuu haitatumika kama ilivyoelezwa. Unaweza kutumia isipokuwa kama au isipokuwa ikifuatiwa na kitenzi chenye -ki-.

Muundo Mfano Maana katika muktadha
isipokuwa kama + kishazi Nitafika saa mbili, isipokuwa kama basi litachelewa. Kuchelewa kwa basi kunaweza kuzuia kufika saa mbili.
isipokuwa + kitenzi chenye -ki- Nitafika saa mbili, isipokuwa basi likichelewa. Hali inayotengwa ni kuchelewa kwa basi.
kauli yenye ukanushi + isipokuwa Hutaingia, isipokuwa kama una tiketi. Tiketi ni sharti la kuingia.

Kauli kuu inaweza kuwa ya kukubali au ya kukanusha. Isipokuwa yenyewe haikulazimishi kukana kitenzi kinachofuata.

Isipokuwa pia hutenga mtu au kitu katika kundi: Wote wamefika isipokuwa Asha. Hapa hakuna sharti; Asha ndiye aliyetengwa katika taarifa kuhusu waliofika.

Mradi: sharti la kukubali jambo

Mradi huonyesha kwamba jambo linakubalika ikiwa sharti fulani linatimizwa. Mradi tu hukazia sharti hilo.

  • Unaweza kuazima kitabu changu, mradi ukirudishe kesho.
  • Unaweza kukaa hapa, mradi usipige kelele.
  • Tutacheza nje, mradi tu hakuna mvua.

Muundo baada ya mradi hutegemea unachotaka kusema:

  • Kwa tendo linalotakiwa, hali tegemezi inafaa: mradi urudi mapema.
  • Kwa tendo linalokatazwa, tumia ukanushi wake: mradi usichelewe.
  • Kwa hali iliyopo, unaweza kutumia kishazi kinachoeleza hali hiyo: mradi una muda.

Usichukulie mradi kuwa neno linalohitaji hali tegemezi kila mara. Katika Unaweza kujiunga nasi, mradi una muda, sharti ni kuwa na muda.

Quick check

Try one question now.

1
Mpango ni kusafiri kesho; kufungwa kwa barabara kunaweza kuuzuia. Tutasafiri kesho, barabara itafungwa.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Tofauti ya maana na ukanushi

Fikiria mahali panaporuhusu mtu kukaa ikiwa hatapiga kelele:

Sentensi Sharti linaelezwaje?
Unaweza kukaa hapa, mradi usipige kelele. Kutopiga kelele ndilo sharti la kukubaliwa.
Unaweza kukaa hapa, isipokuwa kama utapiga kelele. Kupiga kelele ndiyo hali inayozuia ruhusa hiyo.

Sentensi hizi zinaeleza kanuni inayofanana, lakini zinaangalia hali hiyo kwa njia tofauti. Unapobadili kiunganishi, chunguza pia kama unahitaji kubadili ukanushi.

Unaweza kukaa hapa, mradi upige kelele ni sentensi yenye sarufi sahihi, lakini maana yake ni tofauti: kupiga kelele ndilo sharti la kukaa. Ikiwa unataka utulivu, sema mradi usipige kelele.

Pia, kutimiza sharti moja si lazima kutimize masharti mengine yote. Hutaingia isipokuwa kama una tiketi huonyesha kwamba tiketi inahitajika; hakuthibitishi kwamba mwenye tiketi ataruhusiwa kuingia katika kila hali.

Mpangilio na ukumbusho

Kishazi cha sharti kinaweza kutangulia au kufuata kauli kuu. Kikianza sentensi, kitenganishe na kauli kuu kwa koma.

Mradi urudi mapema, unaweza kwenda sokoni.

Unaweza kwenda sokoni mradi urudi mapema.

Isipokuwa kama mvua itanyesha, tutacheza nje.

Kabla ya kuchagua kiunganishi:

  1. Taja jambo linalopangwa au linaloruhusiwa.
  2. Chagua isipokuwa kwa hali inayotengwa, au mradi kwa sharti la kukubali jambo.
  3. Hakiki ukanushi: je, unahitaji tendo lifanyike au lisifanyike?
  4. Soma sentensi nzima ili kuhakikisha kwamba sharti lina maana uliyokusudia.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

4 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 4 words and review them later.

Masharti kwa isipokuwa na mradi

4 words

Last updated November 10, 2026