B2 · Upper Intermediate

Muda kwa tangu na mpaka

Jifunze kutumia tangu na mpaka kuonyesha mwanzo na mwisho wa muda, kuunganisha matukio na kuchagua maumbo ya vitenzi kulingana na maana ya sentensi.

By the flumi team About 6 min read 4 vocabulary words

Tangu huonyesha mwanzo wa kipindi, na mpaka huonyesha mwisho au kikomo chake. Utatumia maneno haya kuhusisha matukio, kueleza kipindi kinachoendelea na kuweka kikomo cha tendo katika wakati uliopita au ujao.

Mwanzo na kikomo cha muda

Kwa tangu, unaelekeza fikira kwenye wakati ambapo kipindi kilianza. Kwa mpaka, unaelekeza fikira kwenye wakati ambapo kipindi kinafikia kikomo.

Neno Kazi katika sentensi Mfano
tangu Kuonyesha mwanzo wa kipindi Nimekuwa hapa tangu asubuhi.
mpaka Kuonyesha kikomo cha kipindi Nitakuwa hapa mpaka jioni.
tangu … mpaka … Kuonyesha mipaka yote miwili Jana tulifanya kazi tangu asubuhi mpaka jioni.

Baada ya maneno haya, unaweza kuweka saa, siku, tarehe au tukio linalotambulisha mpaka wa muda.

Hapa mpaka linahusu muda. Katika sentensi kama Tulitembea mpaka sokoni, linaonyesha kikomo cha mahali, si cha muda.

Tangu: kipindi huanza lini?

Tangu linaweza kufuatiwa na kirai cha wakati, kama tangu Jumatatu, au kishazi kinachotaja tukio, kama tangu alipohamia hapa. Kishazi hicho kina kitenzi na kinaeleza tukio linaloweka mwanzo wa kipindi.

  • Asha amekuwa akiishi hapa tangu mwaka jana.
  • Asha amekuwa akiishi hapa tangu alipohamia mjini.
  • Tangu nilipofika, sijamwona mwenye nyumba.

Katika mfano wa mwisho, kutomwona mwenye nyumba kunahusu kipindi kilichoanza ulipofika na kinachofikia sasa. Tangu halimaanishi kwamba lazima kuwe na tendo linalofanywa mfululizo; linaweza pia kuonyesha kipindi ambacho tukio halijatokea.

Mwisho wa kipindi si lazima uwe sasa. Muktadha unaweza kuuweka katika wakati uliopita:

Nilipoondoka jana jioni, nilikuwa nimekaa hapo tangu asubuhi.

Hapa kipindi kinachozungumziwa kinaishia wakati wa kuondoka jana, si wakati wa kusema sentensi.

Mpaka: kipindi kinafikia wapi?

Mpaka linaweza kufuatiwa na wakati uliotajwa moja kwa moja au tukio linaloweka kikomo.

Aina ya kikomo Mfano Maana
Wakati uliotajwa Tulisubiri mpaka saa nne. Saa nne ndiyo kikomo kilichotajwa cha kusubiri.
Tukio lililopita Tulisubiri mpaka basi lilipofika. Kufika kwa basi kuliweka kikomo cha kusubiri.
Tukio lijalo Tutasubiri mpaka basi litakapofika. Kufika kwa basi kutaweka kikomo cha kusubiri.
Tukio linalosubiriwa Subiri mpaka basi lifike. Kufika kwa basi ndilo tukio unalosubiri.

Lifike ni umbo la hali tegemezi. Katika mfano huu linataja tukio linalotarajiwa kuwa kikomo; si umbo la wakati ujao lenyewe. Unaweza pia kusema Tutasubiri mpaka basi lifike. Si lazima utumie litakapofika kwa sababu tu unasema jambo lijalo.

Mpaka pia hutumika baada ya sentensi kuu yenye ukanushi:

Sitaondoka mpaka mwenye nyumba afike.

Hapa kuondoka hakutatokea kabla ya mwenye nyumba kufika. Kufika kwake kunaweka kikomo cha kipindi cha kutoondoka; sentensi hailazimishi maana kwamba nitaondoka mara tu atakapofika. Afike, kama lifike, ni umbo la hali tegemezi.

Unaweza kutumia hadi badala ya mpaka katika mifano hii ya muda: Tulisubiri hadi saa nne. Maneno yote mawili hutumika katika Kiswahili sanifu.

Quick check

Try one question now.

1
Nilianza kukaa kwenye foleni saa tatu; sasa ni saa nne na bado nipo humo. Nimekuwa kwenye foleni saa tatu.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Chagua umbo la kitenzi kwa maana

Tangu na mpaka hayalazimishi kitenzi cha sentensi kuu kuwa katika wakati mmoja maalumu. Angalia kama unasimulia yaliyopita, hali inayofikia sasa au jambo lijalo. Hata hivyo, tangu kwa kawaida hutaja mwanzo ambao tayari umetokea. Kwa kipindi kitakachoanza baadaye, tumia kuanzia; usitumie tangu na kitenzi cha wakati ujao kama kielelezo cha kutaja mwanzo huo ujao.

Kipindi kilichopita: Tulifanya kazi tangu asubuhi mpaka jioni.

Kipindi kinachofikia sasa: Tumekuwa tukifanya kazi tangu asubuhi.

Kikomo kijacho: Tutaendelea kufanya kazi mpaka jioni.

Katika tangu nilipofika, umbo nilipofika linaonyesha wakati wa tukio lililopita. Katika mpaka nitakapomaliza, umbo nitakapomaliza linaonyesha wakati wa tukio lijalo.

Usichanganye mwanzo wa kipindi na urefu wake:

  • Nimekuwa hapa tangu Jumatatu. — Jumatatu ni mwanzo wa kipindi.
  • Nimekuwa hapa kwa siku tatu. — Siku tatu ni urefu wa kipindi.

Kwa hiyo, ukitaka kutaja muda uliopita bila kutoa siku au tukio la kuanzia, tumia kirai kinachoonyesha urefu wa kipindi, kama kwa siku tatu.

Mipaka ya maana na makosa ya kuepuka

Kubadili tangu kuwa mpaka kunaweza kutoa sentensi sahihi, lakini yenye maana tofauti.

Sentensi Unachoeleza
Amekuwa akifanya kazi hapa tangu mwaka jana. Mwanzo wa kipindi cha kufanya kazi hapa kinachofikia sasa.
Alifanya kazi hapa mpaka mwaka jana. Kikomo cha kipindi cha kufanya kazi hapa.

Ikiwa unataka kusema kwamba ulianza kusubiri saa mbili na bado unasubiri, sema:

✓ Nimekuwa nikisubiri tangu saa mbili.

Mpaka saa mbili huweka saa mbili kuwa kikomo, si mwanzo. Tatizo hapa ni maana unayotaka kutoa, si kwamba mpaka haliwezi kutumiwa na saa.

Pia, mpaka hutaja kikomo kinachohusika katika ujumbe; si kila matumizi yake yanathibitisha kilichotokea baada ya hapo.

Nitakuwa ofisini mpaka saa kumi; huenda nikabaki zaidi.

Sentensi hii inaweka saa kumi kuwa kikomo cha muda unaohakikishwa, bila kuondoa uwezekano wa kubaki baadaye.

Ikiwa tarehe ya mwisho inaweza kueleweka kwa namna mbili, ongeza maelezo:

Ofisi itafungwa kuanzia Jumatatu mpaka Ijumaa, ikijumuisha Ijumaa. Itafunguliwa tena Jumamosi.

Tangu na kuanzia: kwa mwanzo ambao tayari umetokea, sema Ofisi imefungwa tangu Jumatatu iliyopita. Kwa kipindi kijacho, sema Ofisi itafungwa kuanzia Jumatatu ijayo. Kuanzia hutaja mwanzo na linafaa hapa kwa sababu kipindi bado hakijaanza; matumizi yake hayahusu wakati ujao pekee.

Kumbuka unapounda sentensi

  1. Tambua kama unataka kuonyesha mwanzo, kikomo au mipaka yote miwili.
  2. Chagua tangu, mpaka, au tangu … mpaka …; kwa mwanzo ujao, tumia kuanzia au kuanzia … mpaka ….
  3. Taja wakati au tukio linaloweka mpaka huo.
  4. Chagua umbo la kitenzi linalolingana na wakati na maana unayokusudia.
  5. Ongeza ufafanuzi ikiwa siku ya mwisho au hali baada ya kikomo haiko wazi.

Tangu nilipofika, nimekuwa nikisubiri. Nitasubiri mpaka mwenye nyumba afike. Mwanzo ni kufika kwako; kikomo ni kufika kwa mwenye nyumba.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

4 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 4 words and review them later.

Muda kwa tangu na mpaka

4 words

Last updated November 10, 2026