Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao
Jifunze kutumia mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao kutaja watu, kutofautisha umoja na wingi, na kuoanisha viwakilishi hivi na vitenzi katika sentensi.
Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao hutaja watu bila kutumia majina yao. Unavitumia kujitaja, kumtaja unayezungumza naye au kutaja watu wengine.
Nani anazungumza?
Maneno haya huitwa viwakilishi vya nafsi. Angalia mazungumzo haya:
Asha: Mimi ni Asha. Wewe ni nani?
Juma: Mimi ni Juma.
Asha: Huyu ni Ali. Yeye ni mwalimu.
Asha akisema mimi, anajitaja Asha. Juma akisema mimi, anajitaja Juma. Kwa hiyo, mimi hutegemea anayezungumza.
Mtu mmoja na watu wengi
Umoja ni mtu mmoja. Wingi ni watu zaidi ya mmoja.
| Umoja | Unamtaja nani? | Wingi | Unawataja nani? |
|---|---|---|---|
| mimi | Wewe mwenyewe unapozungumza | sisi | Wewe pamoja na mtu mwingine au watu wengine |
| wewe | Mtu mmoja unayezungumza naye | ninyi | Watu zaidi ya mmoja unaozungumza nao |
| yeye | Mtu mwingine unayemzungumzia | wao | Watu wengine unaowazungumzia |
Yeye hutumika kwa mwanamke au mwanamume: Asha ni mwalimu. Yeye ni mwalimu. Ali pia ni mwalimu. Yeye ni mwalimu.
Wao hutumika kwa wanawake, wanaume au kundi lenye wanawake na wanaume.
Kutaja watu kwa ni na si
Tumia ni kutaja mtu au kazi yake. Tumia si kukataa. Maneno ni na si hayabadiliki kulingana na kiwakilishi.
- Mimi ni mwanafunzi.
- Wewe si mwalimu.
- Yeye ni daktari.
- Sisi ni wanafunzi.
- Ninyi si walimu.
- Wao ni madaktari.
Angalia maneno ya mtu mmoja na watu wengi: mwanafunzi — wanafunzi, mwalimu — walimu.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Kiwakilishi pamoja na kitenzi
Kitenzi kinaweza kuonyesha mtu anayefanya jambo. Katika mifano hii, mwanzo wa kitenzi hubadilika:
| Kiwakilishi | Sentensi |
|---|---|
| mimi | Mimi ninasoma. |
| wewe | Wewe unasoma. |
| yeye | Yeye anasoma. |
| sisi | Sisi tunasoma. |
| ninyi | Ninyi mnasoma. |
| wao | Wao wanasoma. |
Si lazima utaje kiwakilishi katika sentensi hizi. Ninasoma na Mimi ninasoma zote ni sahihi. Ukitaka kusisitiza mtu au kuonyesha tofauti, unaweza kutaja kiwakilishi.
Mimi ninasoma, lakini yeye anapika.
Kiwakilishi na kitenzi lazima vilingane.
✓ Sisi tunasoma.
✗ Sisi ninasoma.
Ninasoma hutumika kwa mimi; tunasoma hutumika kwa sisi.
Kumbuka tofauti hizi
- Ukijitaja peke yako, tumia mimi.
- Ukijitaja pamoja na wengine, tumia sisi.
- Ukizungumza na mtu mmoja, tumia wewe; ukizungumza na watu wengi, tumia ninyi.
- Ukimzungumzia mtu mwingine, tumia yeye; ukiwazungumzia watu wengine, tumia wao.
Mimi ninasoma. Sisi tunasoma. Chagua kiwakilishi na kitenzi vinavyolingana.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
6 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 6 words and review them later.
Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao
6 wordsLast updated November 10, 2026