Vishazi rejeshi kwa amba-
Jifunze kutumia ambaye, ambao na ambacho kuunganisha sentensi, kuchagua umbo sahihi la amba- kwa nomino, na kueleza mtu au kitu kwa taarifa zaidi.
Kwa kutumia amba-, unaweza kuunganisha taarifa na kueleza unamzungumzia mtu gani au kitu gani. Utajifunza kuchagua maumbo kama ambaye, ambao na ambacho, kisha kuyatumia katika sentensi zenye taarifa zaidi.
Kishazi rejeshi kina kazi gani?
Kishazi rejeshi ni sehemu ya sentensi inayotoa maelezo kuhusu nomino. Mara nyingi, kinasaidia kutambua mtu au kitu tunachomaanisha.
Kuna wanafunzi wawili. Mwanafunzi mmoja amevaa shati jekundu. Unataka kumtaja huyo:
Mwanafunzi ambaye amevaa shati jekundu ni rafiki yangu.
Maneno ambaye amevaa shati jekundu yanaeleza ni mwanafunzi gani.
Unaweza pia kuunganisha sentensi mbili zinazohusu kitu kilekile:
- Nimenunua kitabu.
- Kitabu kina picha nyingi.
- Nimenunua kitabu ambacho kina picha nyingi.
Chagua umbo linalolingana na nomino
Amba- haikai peke yake. Huongezewa kiambishi cha urejeshi, yaani sehemu inayoiunganisha na nomino inayorejelewa: amba- + -cho → ambacho.
Umbo lake hutegemea ngeli na idadi ya nomino. Jedwali linaonyesha maumbo ya kawaida.
| Nomino inayorejelewa | Umbo la amba- | Mfano |
|---|---|---|
| mtu | ambaye | mtu ambaye anasoma |
| watu | ambao | watu ambao wanasoma |
| mti | ambao | mti ambao umeanguka |
| miti | ambayo | miti ambayo imeanguka |
| tunda | ambalo | tunda ambalo limeiva |
| matunda | ambayo | matunda ambayo yameiva |
| kitabu | ambacho | kitabu ambacho kimepotea |
| vitabu | ambavyo | vitabu ambavyo vimepotea |
| nyumba moja | ambayo | nyumba ambayo imejengwa |
| nyumba nyingi | ambazo | nyumba ambazo zimejengwa |
| ukuta | ambao | ukuta ambao umeanguka |
| kuta | ambazo | kuta ambazo zimeanguka |
Umbo moja linaweza kutumiwa na nomino za ngeli tofauti. Kwa mfano, ambao hutumiwa katika watu ambao na mti ambao. Angalia nomino, si umbo la amba- pekee.
Majina ya watu na wanyama kwa kawaida hufuata upatanisho wa viumbe hai katika urejeshi, hata kama umbo la nomino ni tofauti: paka ambaye amelala, paka ambao wamelala, kiongozi ambaye amefika. Usichague umbo kwa kuangalia herufi za mwanzo pekee.
Weka amba- karibu na nomino
Mpangilio wa kawaida ni nomino + umbo la amba- + taarifa inayoihusu nomino. Umbo la amba- huandikwa kama neno tofauti na kitenzi.
Ninamjua mwalimu ambaye anafundisha hapa.
Nimeona miti ambayo ilianguka jana.
Tutatumia chumba ambacho kitakuwa tayari kesho.
Amba- yenyewe haionyeshi wakati. Kitenzi kinachofuata kinaonyesha wakati: anafundisha, ilianguka, kitakuwa.
Kishazi rejeshi kinaweza kufuata nomino iliyo mwanzoni au baadaye katika sentensi:
- Kitabu ambacho kimepotea ni changu.
- Ninatafuta kitabu ambacho kimepotea.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Nani anatenda, na tendo linahusu nini?
Nomino inayorejelewa inaweza kuwa mtendaji wa tendo. Inaweza pia kuwa kitu kinachopokea tendo.
| Kazi ya nomino | Mfano | Maelezo |
|---|---|---|
| Mtendaji | Mtoto ambaye anasoma ni mdogo wangu. | Mtoto anafanya tendo la kusoma. |
| Kinachopokea tendo | Kitabu ambacho Asha amekinunua ni kipya. | Asha amenunua kitabu. |
Katika mfano wa pili, ambacho inalingana na kitabu, si Asha. Kitenzi amekinunua kina a- kwa Asha na -ki- kwa kitabu.
Hiki ni kitabu ambacho Asha amekinunua.
Hivi ni vitabu ambavyo Asha amevinunua.
Nomino imebadilika kutoka kitabu kwenda vitabu. Kwa hiyo, ambacho imekuwa ambavyo, na -ki- imekuwa -vi-. Asha bado ndiye aliyenunua.
Jiulize maswali mawili tofauti: Amba- inarejelea nomino gani? na Nani anafanya tendo? Majibu si lazima yawe sawa.
Epuka makosa na ukumbuke muundo
✗ Kitabu ambaye kimepotea ni changu.
✓ Kitabu ambacho kimepotea ni changu.
Ambacho inalingana na kitabu; ambaye haitumiki hapa.
✗ Vitabu ambavyoimepotea ni vyangu.
✓ Vitabu ambavyo vimepotea ni vyangu.
Andika umbo la amba- na kitenzi kama maneno tofauti. Kitenzi pia lazima kipatane na vitabu katika sentensi hii.
Unapotunga sentensi:
- Tambua nomino unayotaka kuieleza.
- Chagua umbo la amba- linalopatana nayo.
- Weka kishazi rejeshi karibu na nomino hiyo.
- Hakikisha kitenzi kinaonyesha mtendaji na wakati unaokusudia.
Kumbuka: mtu ambaye, watu ambao, kitabu ambacho, vitabu ambavyo. Umbo la amba- hufuata nomino inayorejelewa, hata mtu mwingine anapofanya tendo.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
7 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 7 words and review them later.
Vishazi rejeshi kwa amba-
7 wordsLast updated November 10, 2026