ได้ เป็น และ ไหว กับความสามารถต่างแบบ
แยกความหมายของ ได้ เป็น และ ไหว เมื่อบอกความสามารถ ทักษะ และกำลังที่มี พร้อมรูปปฏิเสธ คำถาม และตัวอย่างที่ช่วยเลือกคำให้ตรงกับเงื่อนไขและสถานการณ์จริง
เมื่อพูดถึงความสามารถ ได้ เป็น และ ไหว เน้นคนละด้าน เราอาจรู้วิธีทำ แต่ทำไม่ได้ในสถานการณ์หนึ่ง หรือทำเป็นแต่เหนื่อยจนทำไม่ไหว การเลือกคำจึงขึ้นอยู่กับสิ่งที่ต้องการบอก ไม่ใช่ชนิดของกิจกรรมเพียงอย่างเดียว
ความสามารถสามด้าน
ทั้งสามคำวางหลังคำกริยาหรือกลุ่มคำกริยา แต่มีจุดเน้นต่างกัน
| คำ | จุดเน้น | ตัวอย่างและความหมาย |
|---|---|---|
| ได้ | ทำสิ่งนั้นสำเร็จหรือทำได้ตามความสามารถและเงื่อนไขในขณะนั้น | วันนี้ฉันขับรถได้ เพราะแขนหายเจ็บแล้ว |
| เป็น | มีทักษะหรือรู้วิธีทำ | ฉันขับรถเป็น เพราะเรียนมาแล้ว |
| ไหว | มีกำลังหรือความพร้อมพอที่จะทำต่อหรือรับภาระนั้น | ฉันยังขับรถไหว เพราะยังไม่เหนื่อย |
ได้ มีความหมายกว้าง จึงใช้บอกทักษะได้ด้วย เช่น ว่ายน้ำได้ อาจหมายถึงมีความสามารถในการว่ายน้ำ ส่วน ว่ายน้ำเป็น เน้นว่ามีทักษะนี้ชัดกว่า
คำเหล่านี้ไม่ได้แบ่งความหมายออกจากกันเด็ดขาด ประโยคสองประโยคอาจใช้ได้ในสถานการณ์เดียวกัน แต่เน้นข้อมูลต่างกัน ต้องอ่านบริบทด้วย
วางคำและสร้างคำปฏิเสธ
วาง ได้ เป็น ไหว หลังสิ่งที่ทำ ถ้ามีกรรม กรรมมักอยู่ก่อนคำเหล่านี้ เช่น ขับรถเป็น และ ยกกล่องใบนี้ไหว
| รูปบอกเล่า | รูปปฏิเสธ | คำถาม |
|---|---|---|
| ขับรถได้ | ขับรถไม่ได้ | ขับรถได้ไหม |
| ขับรถเป็น | ขับรถไม่เป็น | ขับรถเป็นไหม |
| ขับรถไหว | ขับรถไม่ไหว | ขับรถไหวไหม |
คำตอบสั้น ๆ ที่ตรงกับคำถามคือ ได้ / ไม่ได้, เป็น / ไม่เป็น และ ไหว / ไม่ไหว หากต้องการให้ชัดขึ้น ให้บอกเหตุผลต่อท้าย
ก: ขับรถเป็นไหม
ข: เป็น เรียนขับรถเมื่อปีที่แล้ว
ก: วันนี้ขับกลับเองไหวไหม
ข: ไม่ไหว ง่วงมาก ขอพักก่อน
ตำแหน่งของ ไม่ สำคัญ
- ขับรถไม่ได้ บอกว่าไม่สามารถขับรถได้ หรือมีเงื่อนไขที่ทำให้ขับไม่ได้
- ไม่ได้ขับรถ โดยทั่วไปปฏิเสธว่าไม่ได้ทำกิจกรรมนั้น เช่น เมื่อวานไม่ได้ขับรถ แต่นั่งรถเมล์มา
จึงไม่ควรสลับสองรูปนี้โดยคิดว่าความหมายเหมือนกันเสมอ
ทำเป็น แต่ทำไม่ได้หรือทำไม่ไหว
การมีทักษะไม่ได้แปลว่าจะทำสิ่งนั้นได้ทุกครั้ง เงื่อนไขภายนอกหรือสภาพร่างกายอาจทำให้ทำไม่ได้
มีทักษะ แต่มีปัญหาทางร่างกาย
มาลีว่ายน้ำเป็น แต่วันนี้ว่ายไม่ได้ เพราะเจ็บแขน
มีทักษะ แต่กำลังไม่พอ
ต้นว่ายน้ำเป็น แต่ระยะทางไกลขนาดนี้ เขาว่ายไม่ไหว
เงื่อนไขเหมาะสมแล้ว
เมื่อเช้าประตูติด เปิดไม่ได้ แต่ตอนนี้ช่างซ่อมแล้ว เปิดได้ตามปกติ
ตัวอย่างเรื่องประตูไม่ได้เน้นว่าผู้เปิดมีหรือไม่มีทักษะ แต่เน้นว่าสภาพของประตูทำให้เปิดได้หรือไม่ได้
ส่วน ไม่ไหว บอกเหตุผลด้านกำลังหรือความพร้อมได้ชัดกว่า ไม่ได้ เช่น เดินต่อไม่ได้ ยังไม่บอกแน่ชัดว่าเพราะอะไร แต่ เดินต่อไม่ไหว ชี้ว่าผู้เดินมีกำลังหรือความพร้อมไม่พอ
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
เลือกตามกิจกรรมและบริบท
เป็น เหมาะกับกิจกรรมที่มีทักษะหรือวิธีทำ เช่น ว่ายน้ำ ขับรถ ทำอาหาร และใช้คอมพิวเตอร์ ไม่ใช่คำที่แทน ได้ หลังคำกริยาทุกคำได้
- พรุ่งนี้มาประชุมได้ เน้นว่าเวลาและเงื่อนไขเอื้อ ไม่ใช้ มาประชุมเป็น เพื่อบอกความหมายนี้
- ใช้โปรแกรมนี้เป็น เน้นว่ารู้วิธีใช้
- ใช้โปรแกรมนี้ได้ อาจหมายถึงรู้วิธีใช้ หรือเครื่องและระบบรองรับ ต้องดูบริบท
ไหว ไม่ได้ใช้เฉพาะกับแรงกาย แต่ใช้กับภาระงาน ค่าใช้จ่าย หรือสิ่งที่ต้องรับมือได้ด้วย
งานเพิ่มอีกสองชิ้น ฉันยังทำไหว แต่ถ้ามากกว่านี้คงต้องขอคนช่วย
ห้องนี้ค่าเช่าแพงเกินไป ฉันจ่ายไม่ไหว
ในตัวอย่างแรก ไหว เน้นความสามารถในการรับภาระงาน ส่วนตัวอย่างที่สอง ไม่ไหว เน้นว่าค่าใช้จ่ายเกินกำลังทางการเงิน
คำถาม ยกกล่องใบนี้ไหวไหม เน้นว่ากล่องหนักเกินกำลังหรือไม่ ส่วน ยกกล่องใบนี้ได้ไหม มีความหมายกว้างกว่า และในบางสถานการณ์อาจเป็นคำขอให้ช่วยยก ต้องดูสถานการณ์และน้ำเสียงประกอบ
สรุปก่อนเลือกใช้
ลองถามตัวเองว่าต้องการเน้นอะไร
- ถ้าเน้นว่า มีทักษะหรือรู้วิธี ให้เลือก เป็น เช่น ทำอาหารเป็น
- ถ้าเน้นว่า ทำได้หรือมีเงื่อนไขให้ทำได้ ให้เลือก ได้ เช่น วันนี้ทำอาหารได้ เพราะมีเวลาว่าง
- ถ้าเน้นว่า กำลังหรือความพร้อมเพียงพอ ให้เลือก ไหว เช่น วันนี้เหนื่อยมาก ทำอาหารไม่ไหว
จำความต่างผ่านประโยคเดียว: ทำอาหารเป็น แต่วันนี้ทำไม่ไหว จึงทำอาหารให้ทุกคนไม่ได้ ผู้พูดยังมีทักษะ แต่สภาพในวันนี้ทำให้ไม่สามารถทำอาหารให้ทุกคนได้
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
6 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 6 words and review them later.
คำศัพท์: ได้ เป็น และ ไหว กับความสามารถต่างแบบ
6 wordsLast updated November 5, 2026