คำเรียกญาติและตำแหน่งแทนสรรพนาม
เรียนรู้การใช้คำเรียกญาติและตำแหน่งแทนสรรพนาม เช่น พี่ น้อง ครู และหมอ เพื่อพูดถึงตนเอง ผู้ฟัง และคนอื่น พร้อมเลือกคำให้เหมาะกับอายุและความสัมพันธ์
คำว่า พี่ น้อง ครู หมอ ใช้แทนสรรพนามได้ เราใช้คำเหล่านี้พูดถึงตนเอง ผู้ฟัง หรือคนอื่น โดยเลือกตามอายุ ความสัมพันธ์ และสถานการณ์
คำเรียกญาติไม่ได้ใช้เฉพาะกับญาติ
ในครอบครัว เราใช้ พ่อ แม่ พี่ น้อง แทนชื่อหรือสรรพนามได้ เช่น ลูกพูดกับแม่ว่า “แม่กินข้าวหรือยัง” คำว่า แม่ ในประโยคนี้หมายถึงผู้ฟัง
นอกครอบครัว เราอาจใช้ พี่ เรียกคนที่อายุมากกว่า และ น้อง เรียกคนที่อายุน้อยกว่า โดยเฉพาะเมื่อรู้จักกันหรือพูดคุยกันอย่างเป็นกันเอง
ที่ร้านอาหาร ลูกค้าเรียกพนักงานที่อายุมากกว่าตนว่า
“พี่ครับ ขอน้ำหนึ่งแก้วครับ”
พี่สาวพูดกับน้องชายว่า
“เดี๋ยวพี่ช่วยถือกระเป๋า”
ประโยคแรก พี่ หมายถึงผู้ฟัง แต่ประโยคที่สอง พี่ หมายถึงผู้พูด
ดูว่าใครพูดกับใคร
คำเดียวกันอาจหมายถึงคนต่างกัน ต้องดูผู้พูด ผู้ฟัง และเรื่องที่คุยกัน ไม่ต้องเปลี่ยนรูปคำ
| สถานการณ์ | ตัวอย่าง | คำตัวหนาหมายถึงใคร |
|---|---|---|
| แม่พูดกับลูก | แม่จะไปตลาด | ผู้พูด |
| ลูกถามแม่ | แม่จะไปไหน | ผู้ฟัง |
| พ่อบอกลูกขณะที่แม่ไม่อยู่ | แม่ไปตลาดแล้ว | คนที่พูดถึง |
ถ้ายังไม่รู้ว่าหมายถึงใคร อาจใช้คำเรียกญาติกับชื่อ เช่น พี่เมย์ หรือ น้องต้น เพื่อให้ชัดขึ้น
เมย์เป็นเพื่อนร่วมงานที่อายุมากกว่านิด นิดถามเมย์ว่า
“พี่เมย์กินข้าวหรือยังคะ”
ต่อมา นิดบอกเพื่อนอีกคนว่า
“วันนี้พี่เมย์ไม่อยู่ค่ะ”
ครั้งแรกนิดพูดกับเมย์ ครั้งหลังนิดพูดถึงเมย์
ใช้ตำแหน่งหรืออาชีพแทนสรรพนาม
คำเรียกตามตำแหน่งหรืออาชีพ เช่น ครู หมอ อาจารย์ ใช้แทนสรรพนามได้เมื่อสถานการณ์ชัดเจน ไม่จำเป็นต้องเติม คุณ ทุกครั้ง
| ผู้พูดและผู้ฟัง | ตัวอย่าง | ความหมายของคำตัวหนา |
|---|---|---|
| ครูพูดกับนักเรียน | ครูจะอ่านให้ฟัง | ครูพูดถึงตนเอง |
| นักเรียนถามครู | ครูจะอ่านเรื่องอะไรคะ | นักเรียนพูดกับครู |
| หมอพูดกับคนไข้ | หมอจะตรวจคอให้นะครับ | หมอพูดถึงตนเอง |
| คนไข้ถามหมอ | คุณหมอคะ กินยาตอนไหนคะ | คนไข้พูดกับหมอ |
เมื่อพูดถึงคนที่ไม่ได้อยู่ตรงนั้น ก็ใช้คำเหล่านี้ได้ เช่น “วันนี้คุณหมอไม่อยู่ค่ะ” ถ้าทั้งสองฝ่ายรู้ว่าหมายถึงหมอคนไหน
คำเรียกตามอาชีพไม่ได้ใช้แทนสรรพนามได้อย่างเป็นธรรมชาติทุกคำ เช่น เราไม่เรียกพนักงานว่า “พนักงานคะ” โดยทั่วไปอาจเริ่มด้วย “ขอโทษนะคะ” แล้วถามเรื่องที่ต้องการ
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
เลือกคำให้เหมาะกับความสัมพันธ์
ก่อนเลือกคำเรียก ลองดูสามอย่างนี้
- คนนี้เป็นญาติ หรือมีหน้าที่อะไรในสถานการณ์นี้
- ถ้าจะใช้ พี่ หรือ น้อง รู้หรือไม่ว่าใครอายุมากกว่า
- รู้จักกันแค่ไหน และอีกฝ่ายสะดวกกับคำเรียกนี้หรือไม่
พี่ และ น้อง ช่วยให้การพูดคุยเป็นกันเอง แต่ไม่ได้เหมาะกับทุกคน โดยเฉพาะ น้อง ซึ่งบางคนอาจไม่ชอบให้คนที่ไม่สนิทใช้เรียก
อย่าเลือก ลุง ป้า ตา ยาย เพียงเพราะเห็นว่าอีกฝ่ายอายุมาก คำเหล่านี้ใช้กับคนที่ไม่ใช่ญาติได้ในบางสถานการณ์ แต่ผู้ฟังอาจรู้สึกว่าเรามองเขาว่าแก่ หากไม่แน่ใจ ใช้ “ขอโทษนะครับ” หรือ “ขอโทษนะคะ” เพื่อเริ่มพูดได้โดยไม่ต้องใช้คำเรียก
สรุปก่อนใช้
- คำเรียกญาติ ใช้ได้ทั้งในครอบครัวและกับคนอื่น แต่ต้องดูอายุและความสัมพันธ์
- ตำแหน่งหรืออาชีพ บางคำ เช่น ครู หมอ ใช้แทนสรรพนามได้ในสถานการณ์ที่เหมาะสม
- คำเดียวกันอาจหมายถึง ผู้พูด ผู้ฟัง หรือคนที่พูดถึง ให้ดูว่าใครพูดกับใคร
- ถ้าไม่แน่ใจว่าจะเรียกอย่างไร เริ่มพูดอย่างสุภาพโดยไม่ใช้คำเรียก หรือถามว่า “ให้เรียกว่าอะไรดีคะ”
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
12 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 12 words and review them later.
คำศัพท์: คำเรียกญาติและตำแหน่งแทนสรรพนาม
12 wordsLast updated November 5, 2026