B2 · Upper IntermediateLesson 1 of 3

ลำดับกริยาเรียงกับผู้กระทำและผลลัพธ์

เข้าใจลำดับกริยาเรียงในภาษาไทย แยกผู้กระทำกับสิ่งที่ได้รับผล อ่านความสัมพันธ์ของการกระทำต่อเนื่องและผลลัพธ์ พร้อมเลือกเรียงกริยาให้สื่อความหมายได้ชัดเจน

อ่านกริยาหลายคำให้เห็นความสัมพันธ์

เมื่อกริยาหลายคำอยู่ในประโยคเดียวกัน เราต้องดูทั้งลำดับการกระทำและสิ่งที่ได้รับผล ไม่ใช่ถือว่าประธานเป็นผู้ทำกริยาทุกคำเสมอไป บทนี้เน้นการแยกผู้กระทำออกจากสิ่งที่เปลี่ยนสภาพ และการเรียงกริยาให้สื่อเหตุการณ์ตรงตามที่ต้องการ

เป้าหมายคือ:

  • บอกได้ว่าใครทำอะไรในแต่ละช่วง
  • แยกการกระทำต่อเนื่องออกจากการกระทำกับผลลัพธ์
  • ใช้กรรมและบริบทช่วยระบุว่าสิ่งใดได้รับผล

ผู้กระทำเดียวกัน แต่ลำดับต่างกัน

ในกริยาเรียงบางแบบ ผู้กระทำคนเดียวทำหลายอย่าง โดยไม่ต้องกล่าวประธานซ้ำ ลำดับกริยาช่วยให้เราเข้าใจว่าการกระทำต่าง ๆ เชื่อมกันอย่างไร

แม่หยิบแก้วไปล้าง

แม่เป็นทั้งผู้หยิบแก้ว ผู้พาแก้วไป และผู้ล้างแก้ว การหยิบแก้วนำไปสู่การล้าง

แม่ล้างแก้วแล้วหยิบไปเก็บ

แม่ยังเป็นผู้กระทำทุกช่วง แต่คราวนี้ล้างก่อน แล้วจึงหยิบแก้วไปเก็บ

เมื่อกล่าวถึงแก้วแล้ว ประโยคที่สองละกรรมหลัง หยิบ ได้ เพราะยังเข้าใจว่าเป็นแก้วใบเดิม หากเปลี่ยนสิ่งของ ควรระบุกรรมใหม่ เช่น แม่ล้างแก้วแล้วหยิบจานไปเก็บ

กริยาหลายคำไม่ได้หมายถึงเหตุการณ์ที่เกิดเสร็จแล้วทุกช่วงเสมอไป ใน แม่หยิบแก้วไปล้าง แต่ยังไม่ได้ล้าง ส่วน ไปล้าง บอกจุดประสงค์ได้ จึงยังไม่ยืนยันว่าการล้างเกิดขึ้นแล้ว

กริยาหลังอาจบอกผลที่เกิดกับกรรมหรือผู้กระทำ

อีกแบบหนึ่ง กริยาแรกบอกการกระทำ ส่วนกริยาหลังบอกผล ในตัวอย่างต่อไปนี้ ผลเกิดกับสิ่งที่ถูกกระทำ ผู้กระทำของกริยาแรกจึงไม่ใช่สิ่งที่เปลี่ยนสภาพตามกริยาหลัง

ประโยค ผู้กระทำ สิ่งที่ได้รับผล ผลที่เกิดขึ้น
น้องกินข้าวหมด น้อง ข้าว ข้าวส่วนที่กล่าวถึงไม่เหลือ
เขาดึงเชือกขาด เขา เชือก เชือกขาด
เด็กเตะลูกบอลแตก เด็ก ลูกบอล ลูกบอลแตก

ใน เขาดึงเชือกขาด เขาเป็นผู้ดึง แต่เชือกเป็นสิ่งที่ขาด ไม่ใช่เขาขาด โครงสร้างที่พบในตัวอย่างเหล่านี้คือ ผู้กระทำ + กริยาแสดงการกระทำ + กรรม + กริยาบอกผล

เขาดึงเชือกขาด

แยกความสัมพันธ์ได้ว่า เขาดึงเชือก และการดึงนั้นทำให้เชือกขาด

เขาดึงเชือกแล้วเดินออกไป

เขาเป็นทั้งผู้ดึงและผู้เดินออกไป ประโยคนี้ไม่ได้บอกว่าเชือกขาดหรือไม่

ผลอาจเกิดกับผู้กระทำเองได้ด้วย เช่น น้องกินอิ่มแล้ว น้องเป็นทั้งผู้กินและผู้ที่อิ่ม แม้ระบุกรรมเป็น น้องกินข้าวอิ่มแล้ว คำว่า อิ่ม ก็ยังบอกสภาพของน้อง ไม่ใช่ของข้าว จึงต้องดูความหมายของกริยาบอกผล ไม่ใช่ถือว่าผลเกิดกับกรรมเสมอไป

อย่านำกริยาใด ๆ มาต่อกันตามแบบนี้โดยอัตโนมัติ ภาษาไทยมีข้อจำกัดตามการใช้จริง หากไม่แน่ใจ ใช้ จน หรือ ทำให้ เพื่อบอกความสัมพันธ์ให้ชัด เช่น เขาดึงเชือกจนเชือกขาด

Quick check

Try one question now.

1
พ่อหยิบผ้าไปตาก โดยไม่ได้กล่าวถึงผู้ช่วย ตามความเข้าใจทั่วไป ผู้ที่หยิบผ้าและผู้ที่จะตากผ้าคือ

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

ผลของสิ่งของกับการเสร็จสิ้นของกิจกรรม

กริยาหลังไม่ได้บอกการเปลี่ยนสภาพของกรรมทุกครั้ง ต้องดูความหมายของทั้งกลุ่มคำด้วย

ประโยค จุดที่เน้น
น้องกินข้าวหมดแล้ว ข้าวส่วนที่กล่าวถึงไม่เหลือ
น้องกินข้าวเสร็จแล้ว กิจกรรมการกินของน้องจบลง

กินข้าวเสร็จ ไม่ได้ยืนยันว่าข้าวหมด ส่วนน้องอาจกินข้าวหมดจานแล้วแต่ยังจะกินเพิ่มก็ได้ จึงไม่ควรใช้ หมด กับ เสร็จ แทนกันโดยไม่ดูความหมาย

น้องกินข้าวเสร็จแล้ว แต่ยังมีข้าวเหลืออยู่ในจาน

น้องกินข้าวในจานหมดแล้ว และกำลังจะตักเพิ่ม

ผลลัพธ์ยังไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งที่ผู้กระทำตั้งใจให้เกิด เช่น เขาดึงเชือกขาดโดยไม่ตั้งใจ ประโยคนี้บอกผลของการดึง ไม่ได้บอกว่าเขาต้องการให้เชือกขาด

ระบุตัวผู้กระทำและขอบเขตของคำปฏิเสธ

ถ้าเปลี่ยนผู้กระทำระหว่างเหตุการณ์ ควรระบุให้ชัด โดยเฉพาะเมื่อมีคนหลายคนอยู่ในบริบท

พี่หยิบแก้วไปล้าง

โดยทั่วไปเข้าใจว่าพี่เป็นผู้ล้างด้วย

พี่หยิบแก้วมา แล้วน้องก็ล้างแก้วใบนั้น

ระบุชัดว่าพี่หยิบ แต่น้องล้าง

ตำแหน่งของคำปฏิเสธก็มีผลต่อสิ่งที่ประโยคบอก เปรียบเทียบในบริบทที่กำลังเล่าเหตุการณ์ที่ผ่านมา:

  • เขาดึงเชือกไม่ขาด — เขาลงมือดึงแล้ว แต่เชือกไม่ขาด คำว่า ไม่ หน้ากริยาบอกผลปฏิเสธผลของการดึง
  • เขาไม่ได้ดึงเชือก — ปฏิเสธว่าการดึงเกิดขึ้น
  • เขาไม่ได้ดึงเชือกขาด — ปฏิเสธเหตุการณ์ที่เขาดึงแล้วทำให้เชือกขาดทั้งชุด ไม่ได้ยืนยันว่าเขาลงมือดึงหรือไม่ ต้องดูบริบท เช่น เขาไม่ได้ดึงเชือกขาด เขาแค่ดึงให้ตึง บอกว่าเขาดึงจริง แต่ไม่ได้ทำให้เชือกขาด

รูป ดึงไม่ขาด วาง ไม่ ระหว่างกริยาแสดงการกระทำกับกริยาบอกผล ถ้าระบุกรรมจะเป็น ดึงเชือกไม่ขาด นอกจากใช้เล่าการดึงที่ไม่เกิดผลแล้ว รูปนี้ยังใช้บอกว่าไม่สามารถดึงให้ขาดได้ เช่น เชือกเส้นนี้เหนียวมาก เขาคงดึงไม่ขาด ซึ่งยังไม่ยืนยันว่าเขาลองดึงแล้ว

เมื่อต้องการบอกว่าลงมือทำแล้วแต่ไม่เกิดผล ใช้ เขาดึงเชือกไม่ขาด ได้ หรือเลือกแยกเป็น เขาดึงเชือก แต่เชือกไม่ขาด เพื่อระบุการกระทำและผลที่ไม่เกิดให้ชัดเป็นสองส่วน

ตรวจความหมายก่อนเรียงกริยา

  1. หาแต่ละกริยา แล้วถามว่าใครหรือสิ่งใดเกี่ยวข้องกับกริยานั้น
  2. แยกว่าเป็นการกระทำต่อเนื่อง จุดประสงค์ หรือผลจากการกระทำ
  3. ถ้ากริยาหลังบอกผล ให้ตรวจว่าผลเกิดกับกรรม กับผู้กระทำเอง หรือบอกการจบกิจกรรม
  4. ถ้าผู้กระทำเปลี่ยน หรือผลไม่เกิด ให้เพิ่มคำอธิบายเพื่อไม่ให้สับสน

จำความต่างหลักไว้ว่า แม่หยิบแก้วไปล้าง เชื่อมการกระทำของแม่ ส่วน เขาดึงเชือกขาด เชื่อมการกระทำของเขากับผลที่เกิดกับเชือก การอ่านตามลำดับคำอย่างเดียวจึงไม่พอ ต้องอ่านความสัมพันธ์ของผู้กระทำ กรรม และผลลัพธ์ด้วย

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

11 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 11 words and review them later.

คำศัพท์: ลำดับกริยาเรียงกับผู้กระทำและผลลัพธ์

11 words

Last updated November 5, 2026