C1 · Advanced

Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon

Gamitin ang daw, umano at diumano upang iulat ang sinabi ng iba, linawin ang pinagmulan at saklaw ng pahayag, at iwasang gawing katotohanan ang paratang.

By the flumi team About 6 min read 4 vocabulary words

Sa pag-uulat, mahalagang maihiwalay ang sinabi ng iba sa impormasyong ikaw mismo ang pinatutunayan. Ginagamit ang daw, umano at diumano upang ipakitang iniuugnay sa ibang pinagmulan ang isang pahayag. Magkakalapit ang mga ito, ngunit nagkakaiba ang karaniwang rehistro at maaaring ipahiwatig na paglayo ng nag-uulat sa pahayag.

Pag-uulat, hindi pagpapatunay

Ihambing ang dalawang pangungusap:

  • Sarado ang tulay. — Tuwirang inilalahad ng nagsasalita ang impormasyon.
  • Sarado raw ang tulay. — Iniuulat ng nagsasalita ang impormasyong nakuha niya sa iba.

Sa ikalawang pangungusap, hindi awtomatikong sinasabing mali o kaduda-duda ang balita. Ang malinaw na pagkakaiba ay may ibang pinagmulan ang pahayag. Maaaring naniniwala rito ang nagsasalita, ngunit hindi iyon ginagarantiyahan ng katagang raw.

Sa paggamit ng tatlong anyo, paghiwalayin ang sumusunod:

  • Pinagmulan: Sino ang nagsabi o naglahad ng impormasyon?
  • Saklaw: Aling bahagi ng pangungusap ang iniuulat mula sa iba?
  • Katayuan: Napatunayan na ba ang pahayag, o pahayag pa lamang ito ng isang panig?

Pagpili ayon sa rehistro at konteksto

Anyo Karaniwang gamit Halimbawa
daw / raw Karaniwan sa usapan; ginagamit din sa pagsulat upang mag-ulat ng sinabi ng iba Aalis daw bukas ang direktor.
umano Madalas sa pormal na pag-uulat at balita Aalis umano bukas ang direktor.
diumano Madalas sa pormal na pag-uulat, lalo na ng mga pahayag o paratang na hindi inaako bilang tiyak Aalis diumano bukas ang direktor.

Sa tatlong halimbawa, pareho ang pangunahing impormasyong iniuulat. Gayunman, maaaring maging mas kapansin-pansin ang paglayo ng nag-uulat sa pahayag kapag diumano ang ginamit, lalo na kung paratang ang paksa.

Hindi ito mahigpit na antas mula sa pinakakatiyak hanggang sa pinakaduda. Hindi nangangahulugang tiyak na totoo ang may daw, at hindi nangangahulugang tiyak na mali ang may diumano. Malaki ang papel ng konteksto, pinagmulan at paraan ng paglalahad.

Ang raw ay baryante ng daw, hindi hiwalay na antas ng paniniwala. Dito, ang mahalaga ay ang tungkulin nila sa pag-uulat, hindi ang tuntunin ng pagpapalitan ng kanilang anyo.

Paglalagay at saklaw ng iniulat

Karaniwang sumusunod ang daw/raw sa unang bahagi ng sugnay na pinaglulugaran nito. Hindi ito malayang inililipat sa anumang puwesto. Maaari ring sumunod sa panaguri ang umano at diumano.

  • Nagbitiw daw ang direktor.
  • Nagbitiw umano ang direktor.
  • Nagbitiw diumano ang direktor.

Kapag may higit sa isang sugnay, kailangang malinaw kung aling pahayag ang mula sa iba.

Iniulat na sinabi ni Liza ang isang bagay:

Sinabi raw ni Liza na sarado ang opisina.

Tiyak na dumating si Liza; ang dahilan niya ang mula sa ibang pinagmulan:

Dumating si Liza, pero umalis siya agad dahil may sakit daw ang anak niya.

Sa unang halimbawa, maging ang pagsasabing may sinabi si Liza ay bahagi ng iniulat. Sa ikalawa, ang pagiging may sakit ng anak ang malinaw na minamarkahan bilang impormasyong mula sa iba.

Kung mahaba ang pangungusap at malabo ang saklaw, hatiin ito. Pangalanan din ang pinagmulan: Dumating si Liza at umalis agad. Ayon sa kaniya, may sakit ang anak niya.

Quick check

Try one question now.

1

Sa nars mo lamang nalaman ang balita tungkol sa klinika. Iulat ito nang malinaw ang pinagmulan:

Answer options

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Pagbanggit sa pinagmulan

Hindi tinutukoy ng daw, umano o diumano lamang kung sino ang pinagmulan. Sapat ito kung malinaw na ang pinagmulan sa usapan. Sa maselang pag-uulat, mas mabuting sabihin kung kanino nanggaling ang impormasyon.

Malinaw ang pinagmulan sa usapan:

— Ano ang sabi ng guwardiya?

— Sarado raw ang gusali hanggang bukas.

Tahasang pinangalanan ang pinagmulan:

Ayon sa reklamo ng mga residente, naningil umano ng dagdag na bayad ang tagapangasiwa.

Maaaring magsama ang ayon sa at umano: pinapangalanan ng una ang pinagmulan, samantalang binibigyang-diin ng ikalawa na iniulat na pahayag ang kasunod. Hindi ito awtomatikong mali o labis, ngunit hindi rin kailangang pagsamahin sa bawat pangungusap.

Iwasang ipalit ang malabong diumano sa impormasyong kaya mong tukuyin nang mas malinaw. Ang Ayon sa nakasulat na reklamo… ay higit na nagbibigay ng konteksto kaysa sa isang paratang na walang pinangalanang pinagmulan.

Pag-iingat sa paratang at sipi

Ang paglalagay ng diumano ay hindi sapat upang maging patas o mapanagot ang isang ulat. Kailangang malinaw pa rin kung ano ang paratang at kung ano ang napatunayan.

Inilalahad bilang katotohanan:

Nagnakaw ng pondo ang ingat-yaman.

Inilalahad bilang paratang ng isang panig:

Ayon sa reklamo, kumuha umano ng pondo ang ingat-yaman nang walang pahintulot. Hindi pa napapatunayan ang paratang.

Hindi rin malayang maidaragdag ang mga katagang ito sa loob ng tuwirang sipi. Kapag idinagdag mo ang daw sa mismong siniping mga salita, maaaring magmukhang ang sinisipi ang nag-uulat lamang ng sinabi ng iba.

Kung ang eksaktong sinabi ni Ana ay “Sarado ang opisina,” huwag itong sipiin bilang “Sarado raw ang opisina.” Nagbabago ang ipinakikitang pinagmulan ng kaniyang impormasyon.

Sa di-tuwirang pag-uulat, maaari mong isulat: Sinabi ni Ana na sarado ang opisina. Hindi sapilitang magdagdag ng daw dahil malinaw na kung sino ang nagsabi.

Bago ilahad ang impormasyon

  1. Tukuyin ang pinagmulan. Kung mahalaga sa pag-unawa, pangalanan ito.
  2. Piliin ang angkop na rehistro. Karaniwan ang daw/raw; mas pormal ang umano at diumano.
  3. Linawin ang saklaw. Ipakita kung aling pahayag ang mula sa iba.
  4. Ihiwalay ang paratang sa napatunayan. Huwag umasa sa isang kataga lamang.
  5. Panatilihin ang eksaktong sipi. Huwag baguhin ang pananagutan ng orihinal na nagsalita sa pamamagitan ng pagdaragdag ng kataga.

Ang pangunahing tanong ay hindi lamang “Gaano ito katiyak?” kundi “Kanino nagmula ang pahayag, at paano ko ito inilalahad?”

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

4 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 4 words and review them later.

Mga pananda ng iniulat na impormasyon

4 words

Last updated October 31, 2026