Kilos na nagpapatuloy gamit angΒ -um-
Alamin ang pagbuo ng kumakain, umiinom at iba pang pandiwang may -um- para sa kilos na nagpapatuloy, at gamitin ang mga ito sa simpleng pangungusap.
Kapag may ginagawa ka ngayon, maaari mong sabihin: Kumakain ako. Gagamit ka ng mga anyong tulad ng kumakain, umiinom at sumusulat para sabihin ang kilos na nagpapatuloy.
Ano ang ginagawa mo ngayon?
Ang kumakain ay isang anyo ng pandiwang kumain. Sa pangungusap na Kumakain ako ngayon, nagsimula na ang pagkain at hindi pa ito tapos.
Nasa hapag si Ana. May pagkain pa sa plato niya.
β Ano ang ginagawa ni Ana?
β Kumakain siya.
Ang tawag sa aspektong ito ay imperpektibo. Dito, gagamitin mo ito para sa kilos na nagpapatuloy ngayon.
Paano binubuo ang anyo?
Magsimula sa salitang-ugat: ang payak na salitang pinagmulan ng pandiwa, tulad ng kain.
Para sa mga ugat sa talahanayan na nagsisimula sa katinig:
- Ulitin ang unang katinig at ang kasunod nitong patinig: kain β kakain.
- Ilagay ang -um- pagkatapos ng unang katinig: kakain β kumakain.
Kapag patinig ang simula, tulad ng inom, ulitin ang unang patinig at ilagay ang um- sa unahan: inom β iinom β umiinom.
| Salitang-ugat | Anyo ng kilos na nagpapatuloy | Halimbawa |
|---|---|---|
| kain | kumakain | Kumakain ako ng kanin. |
| inom | umiinom | Umiinom ka ng tubig. |
| sulat | sumusulat | Sumusulat si Ana ng liham. |
| basa | bumabasa | Bumabasa si Ben ng libro. |
| takbo | tumatakbo | Tumatakbo ang bata sa parke. |
Para ito sa mga pandiwang gumagamit ng -um-. Hindi lahat ng pandiwa ay binubuo sa ganitong paraan.
Gamitin sa maikling usapan
Sa mga halimbawang ito, nauuna ang pandiwa. Kasunod nito ang taong gumagawa ng kilos: ako, ka, siya o isang pangalan na may si.
β Ano ang ginagawa mo?
β Sumusulat ako ng liham.
β Ano ang ginagawa ni Ben?
β Umiinom si Ben ng tubig.
β Kumakain ka ba?
β Oo, kumakain ako.
Maaari mong idagdag ang ngayon: Bumabasa ako ngayon. Kung malinaw na ang sitwasyon, sapat na ang Bumabasa ako.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Tandaan ang pag-uulit
Mahalaga ang inuulit na bahagi. Magkaiba ang kumain at kumakain sa mga pangungusap na ito:
- Kumain ako kanina. Tapos na ang pagkain.
- Kumakain ako ngayon. Nagpapatuloy pa ang pagkain.
Sa pagbuo mula sa kain, ka lamang ang inuulit, hindi ang buong ugat: kain β kakain β kumakain.
Sa umiinom, may dalawang magkasunod na i: um + i + inom.
Hindi laging nangangahulugang βngayonβ ang anyong ito. Maaari rin itong gamitin sa nakasanayang kilos, tulad ng Tumatakbo ako araw-araw. Tingnan din ang mga salitang kasama ng pandiwa.
Mabilis na balikan
Para sabihin ang ginagawa ngayon:
- Piliin ang angkop na anyo: kumakain, umiinom, sumusulat, bumabasa o tumatakbo.
- Sabihin kung sino ang gumagawa: Kumakain ako.
- Magdagdag ng detalye kung kailangan: Kumakain ako ng kanin ngayon.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 31, 2026