Kilos na tapos na gamit angΒ -um-
Alamin ang anyong -um- para sa kilos na tapos na: kumain, uminom at umalis. Gamitin ang mga ito sa payak na pangungusap tungkol sa ginawa mo kahapon.
Ginagamit ang kumain, uminom at umalis sa pagsasabi ng kilos na tapos na. Matututuhan mong buuin ang mga anyong ito at sabihin ang ginawa mo kahapon.
Ano ang ginawa mo?
Kapag nagkukuwento ka ng ginawa mo, maaari mong gamitin ang pandiwang may -um-. Ang pandiwa ay salitang nagsasaad ng kilos.
β Ano ang ginawa mo kahapon?
β Kumain ako ng isda. Uminom ako ng tubig.
Sa sagot, tapos na ang pagkain at pag-inom. Ang kahapon ang nagsasabi kung kailan ginawa ang mga ito.
Paano binubuo ang anyo?
Magsimula sa salitang-ugat, gaya ng kain o inom.
- Kung katinig ang unang titik, ilagay ang -um- pagkatapos ng unang katinig: kain β kumain.
- Kung patinig ang unang titik, ilagay ang um- sa unahan: inom β uminom.
| Salitang-ugat | Pagbuo | Anyong ginagamit sa kilos na tapos na |
|---|---|---|
| kain | k + um + ain | kumain |
| bili | b + um + ili | bumili |
| sulat | s + um + ulat | sumulat |
| inom | um + inom | uminom |
| alis | um + alis | umalis |
Para ito sa mga pandiwang gumagamit ng -um-. Hindi lahat ng salitang-ugat ay nilalagyan ng -um-.
Sino ang gumawa?
Sa mga halimbawang ito, ang ako, si Ana at ang bata ang nagsasabi kung sino ang gumawa ng kilos.
Bumili ako ng tinapay kahapon.
Sumulat si Ana ng liham kahapon.
Uminom ang bata ng tubig kanina.
Hindi nagbabago ang anyo dahil lamang nagbago ang gumawa:
- Kumain ako ng saging.
- Kumain siya ng saging.
- Kumain sila ng saging.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Pansinin ang buong pangungusap
Hindi kailangang laging may kahapon o kanina. Maaaring malinaw na sa usapan kung kailan nangyari ang kilos.
β Kumain ka na ba?
β Oo, kumain na ako.
Maaari ring gamitin ang parehong anyo sa utos: Kumain ka na! Dito, hindi sinasabing tapos na ang pagkain. Tingnan ang buong pangungusap at ang sitwasyon, hindi ang -um- lamang.
Tandaan ang padron
Kapag nagsasabi ka ng kilos na tapos na:
- Piliin ang angkop na pandiwang gumagamit ng -um-.
- Buuin ang anyo: kain β kumain, alis β umalis.
- Sabihin kung sino ang gumawa.
- Idagdag ang kahapon o kanina kung kailangan mong linawin kung kailan.
Umalis si Ana kahapon. Tapos na ang pag-alis; si Ana ang umalis; kahapon ito nangyari.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
8 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known β or save it to study later.
Save any of these 8 words and review them later.
Mga karaniwang pandiwang may um
8 wordsLast updated October 31, 2026