Marunong at alam sa kaalaman atΒ kasanayan
Pagkilala sa marunong at alam: pagbuo ng pangungusap tungkol sa kasanayan, impormasyon at paraan, kasama ang panghalip, pang-angkop at pagtanggi.
Kapag pinag-uusapan mo ang kaalaman at kasanayan, mahalagang piliin ang marunong o alam. Magagamit mo ang mga ito upang sabihin kung anong gawain ang kaya mong gawin dahil natutuhan mo ito, anong impormasyon ang alam mo, at kung alam mo ang paraan ng paggawa.
Kasanayan o impormasyon?
Gamitin ang marunong para sa kasanayang natutuhan. Gamitin ang alam para sa impormasyon, sagot, tuntunin o paraan.
| Nais sabihin | Halimbawa | Kahulugan |
|---|---|---|
| May kasanayan | Marunong akong lumangoy. | Natutuhan kong lumangoy. |
| May impormasyon | Alam ko ang sagot. | Nasa isip ko ang sagot sa tanong. |
| May kaalaman sa paraan | Alam ko kung paano gamitin ang makina. | Alam ko ang mga hakbang sa paggamit nito. |
Maaaring magkalapit ang kahulugan ng marunong at alam kung paano. Gayunman, ang pagkakaalam sa mga hakbang ay hindi laging katumbas ng kasanayan sa aktuwal na paggawa.
Marunong kasama ang isang gawain
Karaniwang padron ang marunong + panghalip na may pang-angkop + pandiwa. Ang pang-angkop ang nagdurugtong sa dalawang bahagi.
- Marunong akong magluto.
- Marunong siyang tumugtog ng gitara.
- Marunong kaming gumamit ng kompyuter.
Gamitin dito ang batayang anyo ng pandiwa, gaya ng magluto, lumangoy at gumamit. Ang tinutukoy ay kasanayan, hindi isang kilos na kasalukuyang ginagawa.
Sitwasyon: Naghahanap kayo ng magluluto para sa isang pagtitipon.
β Marunong ka bang magluto?
β Oo, marunong akong magluto ng adobo.
β Marunong din ba si Liza?
β Oo, marunong din siyang magluto.
Maaari ring pangalan ang gamitin: Marunong si Liza na magluto. Sa ganitong ayos, na ang pang-angkop pagkatapos ng pangalan.
May karaniwang gamit din na Marunong siya ng Tagalog. Dito, kasanayan sa wika ang tinutukoy. Maaari mong linawin ang mismong kasanayan: Marunong siyang magsalita ng Tagalog.
Alam kasama ang bagay o sugnay
Pagkatapos ng alam ko, maaaring ilagay ang mismong impormasyong alam mo o isang sugnay na nagsasaad nito.
| Kasunod ng alam ko | Halimbawa |
|---|---|
| Bagay o impormasyong tinutukoy | Alam ko ang pangalan niya. |
| Tanong na nakapaloob sa pangungusap | Alam ko kung saan siya nakatira. |
| Paraan | Alam ko kung paano magluto ng adobo. |
| Isang pahayag | Alam kong marunong siyang magluto. |
Sa Alam kong marunong siyang magluto, ang kong ay ko + -ng. Ikinakabit ng pang-angkop ang kasunod na pahayag.
Sa Alam ko kung paano magluto, hiwalay na salita ang kung. Bahagi ito ng kung paano, na nagpapakilala sa paraang alam mo.
Ihambing ang dalawang tanong:
Ano ang alam mo? β Alam ko ang sagot.
Ano ang marunong kang gawin? β Marunong akong manahi.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Piliin ang tamang panghalip
Magkaiba ang pangkat ng panghalip na ginagamit sa dalawang padron. Ihambing ang marunong ako at alam ko.
| Marunong: kasanayan | Alam: impormasyon |
|---|---|
| Marunong akong magluto. | Alam ko ang sagot. |
| Marunong kang magluto. | Alam mo ang sagot. |
| Marunong siyang magluto. | Alam niya ang sagot. |
| Marunong kaming magluto. | Alam namin ang sagot. |
| Marunong tayong magluto. | Alam natin ang sagot. |
| Marunong kayong magluto. | Alam ninyo ang sagot. |
| Marunong silang magluto. | Alam nila ang sagot. |
Nananatili ang pagkakaiba ng kami/namin at tayo/natin: hindi kasama ang kausap sa una; kasama siya sa ikalawa.
Kapag pangalan ang ginamit, ihambing ang si at ni:
- Marunong si Ana na lumangoy.
- Alam ni Ana ang sagot.
Pagtanggi at paglilinaw
Gamitin ang hindi sa pagtanggi. Pansinin ang puwesto ng panghalip sa mga karaniwang ayos na ito:
- Hindi ako marunong magmaneho.
- Hindi ko alam ang sagot.
- Hindi ko alam kung paano gamitin ito.
Sa Hindi ako marunong magmaneho, magkatabi ang marunong at ang pandiwa. Walang kailangang idagdag na pang-angkop sa pagitan nila.
Huwag pagpalitin ang mga panghalip sa mga padron na ito.
β Marunong akong lumangoy.
β Marunong ko lumangoy.
β Alam ko ang sagot.
β Alam ako ang sagot.
May kasanayan, ngunit may kulang na impormasyon:
Marunong akong magluto, pero hindi ko alam kung paano lutuin ang pagkaing ito.
Alam ang paraan, ngunit kulang sa pagsasanay:
Alam ko kung paano lumangoy dahil nabasa ko ang mga hakbang, pero hindi pa ako marunong lumangoy. Kailangan ko pang magsanay sa tubig kasama ang guro.
Hindi laging magkasalungat ang ganitong mga pahayag. Maaaring marunong ka sa pangkalahatang gawain ngunit hindi mo alam ang isang tiyak na paraan. Maaari mo ring alam ang paliwanag ngunit hindi mo pa kayang gawin nang mahusay.
Mabilis na pagpili
- Kasanayang natutuhan? Gamitin ang marunong: Marunong akong manahi.
- Impormasyon o sagot? Gamitin ang alam: Alam ko ang presyo.
- Paraan o mga hakbang? Gamitin ang alam kung paano: Alam ko kung paano gamitin ito.
- Tingnan ang panghalip: marunong ako, ngunit alam ko.
- Kung tumatanggi: hindi ako marunong, ngunit hindi ko alam.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
27 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known β or save it to study later.
Save any of these 27 words and review them later.
Mga salita para sa kaalaman at kasanayan
27 wordsLast updated October 31, 2026