Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit
Pag-aralan ang pagkakabit ng masalimuot na sugnay na panuring, saklaw ng paglalarawan, at pag-aayos ng pangungusap upang maiwasan ang kalabuan.
Kapag maraming sugnay na panuring sa isang pangungusap, maaaring hindi agad malinaw kung sino o ano ang inilalarawan ng bawat isa. Mahalaga ang malinaw na pagkakabit: dapat matukoy ng mambabasa ang tinuturingang pangngalan, saklaw ng paglalarawan, at tinutukoy ng mga panghalip.
Tukuyin ang sentro ng paglalarawan
Ang sugnay na panuring ay naglalarawan o tumutulong sa pagkilala sa isang pangngalan. Sa masalimuot na pangungusap, maaaring may panuring din ang pangngalang nasa loob ng unang panuring.
Sinuri namin ang ulat na isinulat ng mananaliksik na nanalo ng parangal.
Sa pagbabasang ang mananaliksik ang nanalo:
- Ang na isinulat ng mananaliksik na nanalo ng parangal ay tumuturing sa ulat.
- Sa loob nito, ang na nanalo ng parangal ay tumuturing sa mananaliksik.
Magkaiba ang dalawang antas: may ulat na sinusuri, at may mananaliksik na kinikilala sa pamamagitan ng kaniyang parangal. Gayunman, maaari ring manalo ng parangal ang isang ulat. Kung kapuwa posible ang dalawang kahulugan sa konteksto, kailangang linawin ang pagkakabit.
Mahalagang pahiwatig ang lapit ng panuring sa pangngalan, ngunit hindi ito tuntuning awtomatikong nag-aalis ng ibang pagbasa. Isaalang-alang din ang kayarian, kahulugan, at naunang usapan.
Iayon ang pokus sa pangngalang tinuturingan
Sa karaniwang sugnay na panuring na may pandiwa, ang pangngalang tinuturingan ay tumutugma sa ang-parirala, o pivot, ng katumbas na buong sugnay. Kaya mahalaga ang pagpili ng pokus ng pandiwa: ipinakikita nito kung anong papel ang ginagampanan ng pangngalang inilalarawan.
| Sugnay na panuring | Katumbas na buong sugnay | Papel ng tinuturingang pangngalan |
|---|---|---|
| ulat na isinulat ng mananaliksik | Isinulat ng mananaliksik ang ulat. | Ang ulat ang layon; isinulat ang anyong may pokus sa layon. |
| mananaliksik na sumulat ng ulat | Sumulat ng ulat ang mananaliksik. | Ang mananaliksik ang tagaganap; sumulat ang anyong may pokus sa tagaganap. |
Upang suriin ang pagkakabit, buuin muna ang sugnay at tingnan kung ang nilalayong pangngalan ang nasa ang-parirala. Kung ulat ang inilalarawan, gamitin ang isinulat ng mananaliksik; kung mananaliksik, gamitin ang sumulat ng ulat. Nililinaw ng pokus ang papel ng tinuturingan, ngunit kung dalawang pangngalan ang kapuwa maaaring gumanap sa papel na iyon, kailangan pa ring ayusin ang pagkakabit.
Ihiwalay ang magkaibang pagkakabit
Tingnan ang pangungusap na ito:
Kinausap ko ang kapatid ng doktor na nakatira sa Baguio.
Maaaring ang kapatid o ang doktor ang nakatira sa Baguio. Hindi sapat ang pang-angkop na na upang matiyak kung alin ang tinuturingan.
| Nilalayong kahulugan | Mas malinaw na pagkakasulat |
|---|---|
| Ang kapatid ang nakatira sa Baguio. | Nakatira sa Baguio ang kapatid ng doktor. Siya ang kinausap ko. |
| Ang doktor ang nakatira sa Baguio. | Nakatira sa Baguio ang doktor. Kinausap ko ang kapatid niya. |
Hindi kailangang panatilihin ang lahat ng impormasyon sa iisang pangungusap. Kung mahalaga ang pagkakakilanlan ng tao, mas mabuting ulitin ang pangngalan o hatiin ang pangungusap kaysa umasa sa hula ng mambabasa.
Ilagay ang panuring bago ang pangngalan
Maaari ring mauna ang sugnay na panuring sa pangngalan, gaya ng ang isinulat ni Lira na ulat. Nasa pagitan pa rin ng panuring at pangngalan ang pang-angkop.
Kung ang kapatid ang nakatira sa Baguio, maaaring isulat: Kinausap ko ang nakatira sa Baguio na kapatid ng doktor. Nauuna na sa kapatid ang panuring, kaya hindi na ito nakasunod sa doktor, na siyang pinagmumulan ng kalabuan sa unang ayos.
Kapaki-pakinabang ang ganitong pag-aayos kapag maikli ang panuring. Kapag mahaba ito o may sarili pang nakapaloob na panuring, maaaring maging mabigat basahin dahil matagal bago marating ang pangngalang inilalarawan. Sa gayong kaso, mas malinaw ang paghahati sa magkahiwalay na pangungusap.
Ipakita kung magkapantay o nakapaloob ang mga panuring
Maaaring dalawang panuring ang tumukoy sa iisang pangngalan. Maaari ring ang ikalawa ay tumukoy sa pangngalang nasa loob ng una. Magkaiba ang ugnayang ito.
Magkapantay na paglalarawan:
Pinili namin ang ulat na isinulat ni Lira at sinuri ni Tomas.
Ang ulat ang isinulat at ang ulat din ang sinuri. Pinag-uugnay ng at ang dalawang paglalarawan dito.
Nakapasok na paglalarawan:
Pinili namin ang ulat na isinulat ng mananaliksik na inimbitahan ni Tomas.
Ang ulat ang isinulat; ang mananaliksik naman ang inimbitahan.
Sa unang halimbawa, nakatutulong ang magkatulad na kayarian ng isinulat ni Lira at sinuri ni Tomas upang makita ang iisang tinuturingan. Sa ikalawa, lumilipat ang paglalarawan mula sa ulat patungo sa mananaliksik.
Kung lalo pang hahaba ang ikalawang panuring, maaari mo itong ilipat sa hiwalay na pangungusap:
Inimbitahan ni Tomas ang mananaliksik. Pinili namin ang ulat na isinulat ng mananaliksik na iyon.
Hindi lahat ng pag-uulit ay dapat alisin. Dito, nililinaw ng mananaliksik na iyon ang ugnayan ng dalawang pangungusap.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Bantayan ang tinutukoy ng panghalip
Maaaring malinaw ang pagkakabit ng panuring ngunit malabo pa rin ang isang panghalip sa loob nito.
Malabo nang walang sapat na konteksto:
Binasa ni Lira ang ulat na ipinadala ni Mara sa kaniyang guro.
Kaninong guro: kay Lira o kay Mara?
Kung guro ni Mara:
Binasa ni Lira ang ulat na ipinadala ni Mara sa guro ni Mara.
Kung guro ni Lira:
Binasa ni Lira ang ulat na ipinadala ni Mara sa guro ni Lira.
Hindi awtomatikong tumutukoy ang kaniya sa pinakamalapit na pangalan. Maaaring gabayan ng konteksto ang pagbasa, ngunit kung may dalawang kapani-paniwalang tinutukoy, makatutulong ang tahasang pangalan.
Huwag ipalagay na sapat nang palitan ng panghalip ang paulit-ulit na pangalan. Sa masalimuot na pangungusap, maaaring mas mahalaga ang malinaw na pagtukoy kaysa ang pag-iwas sa pag-uulit.
Iayon ang paghihiwalay sa layunin ng paglalarawan
Tanungin kung ginagamit ang panuring upang piliin kung alin o upang magdagdag ng impormasyon tungkol sa kilala na.
| Konteksto | Halimbawa | Gawain ng paglalarawan |
|---|---|---|
| Maraming ulat; isa ang hinahanap. | Ipadala mo ang ulat na sinuri ni Lira. | Kinikilala kung aling ulat ang ipadadala. |
| Napag-usapan na ang isang tiyak na ulat. | Ipadala mo ang ulat na iyon. Sinuri na iyon ni Lira. | Nagdaragdag ng impormasyon tungkol sa ulat na kilala na. |
Sa pagsulat, maaaring gumamit ng kuwit o gatlang upang ihudyat na pahabol ang isang paglalarawan. Gayunman, hindi bantas lamang ang batayan ng kahulugan: mahalaga rin kung kilala na ang tinutukoy at kung paano ito inilahad.
Kung nagiging malabo kung aling pangngalan ang tinuturingan, huwag umasa sa pagdaragdag lamang ng kuwit. Baguhin ang ayos, ulitin ang mahalagang pangalan, o gawing hiwalay na pangungusap ang dagdag na impormasyon.
Suriin ang buong pangungusap
Bago tapusin ang isang masalimuot na pangungusap, sundin ang maikling pagsusuring ito:
- Tukuyin ang bawat pangngalang inilalarawan. Alin ang sentro, at alin ang nasa loob lamang ng panuring?
- Itapat ang bawat panuring sa tinuturingan nito. May isa pa bang pangngalang maaari nitong ilarawan?
- Suriin ang mga panghalip. Iisa ba ang malinaw na tinutukoy ng bawat isa?
- Tingnan ang saklaw ng pag-uugnay. Iisang pangngalan ba ang inilalarawan ng dalawang bahaging pinagdurugtong ng at?
- Baguhin ang ayos kung kailangan. Ilapit ang panuring, banggitin muli ang pangalan, o hatiin ang pangungusap.
Ang mahusay na pangungusap ay hindi kailangang maikli sa lahat ng pagkakataon. Ang mahalaga ay malinaw kung ano ang inilalarawan, sino ang tinutukoy, at paano nagkakaugnay ang mga sugnay.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 31, 2026