C1 · Advanced

Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag

Pagkilala sa na at kung sa mga sugnay na pandagdag: nilalamang pahayag, di-tuwirang tanong, katiyakan, at malinaw na pagkakaiba sa gamit na kondisyon.

By the flumi team About 6 min read 10 vocabulary words

Sa pagpili ng na o kung, hindi sapat na alamin kung tiyak o hindi tiyak ang nagsasalita. Kailangang tukuyin kung ang sugnay na pandagdag ay naghahatid ng isang pahayag o naglalaman ng tanong na maaaring sagutin. Mahalaga rin ang kahulugan ng pandiwa o pariralang sinusundan nito.

Nilalamang pahayag o tanong na nakapaloob

Ang sugnay na pandagdag ay nagbibigay ng nilalaman sa pag-alam, paniniwala, pagsasabi, pagtatanong, at iba pang katulad na pagpapahayag.

Sa mga konstruksyong tinatalakay rito, ipinapasok ng na ang nilalamang pahayag. Ipinapasok naman ng kung ang isang di-tuwirang tanong: maaaring pagpipilian ang oo at hindi, o maaaring may hinihinging tiyak na impormasyon.

Alam kong bukás ang tanggapan.

Ang alam ko ay ang pahayag na bukás ang tanggapan.

Hindi ko alam kung bukás ang tanggapan.

Ang hindi ko alam ay ang sagot sa tanong na “Bukás ba ang tanggapan?”

Hindi magkapareho ang tungkulin ng dalawang sugnay: ang una ay nilalamang nalalaman; ang ikalawa ay usaping hindi pa nasasagot para sa nagsasalita.

Anyo ng na at kung

Maaaring lumitaw ang pang-ugnay na na bilang pang-angkop na -ng na nakakabit sa naunang salita. Hindi ito ang hiwalay na panandang ng, at lalong hindi ito ang salitang kung.

Konstruksyon Halimbawa Ipinapasok na nilalaman
na Tiyak na darating si Mara. Pahayag na itinuturing na tiyak
-ng pagkatapos ng patinig Alam kong darating si Mara. Pahayag na nalalaman
kung Aalamin ko kung darating si Mara. Tanong na masasagot ng oo o hindi
kung + salitang pananong Aalamin ko kung kailan darating si Mara. Tanong tungkol sa oras o araw

Sa alam kong, ang kong ay ko + -ng. Sa aalamin ko kung, hiwalay na pang-ugnay ang kung. Hindi sila mga baryante lamang ng iisang baybay.

Alam kong darating siya at Alam ko kung darating siya ay kapuwa maaaring wasto, ngunit magkaiba ang kahulugan.

Sa una, alam kong darating siya. Sa ikalawa, alam ko ang sagot kung darating siya o hindi; hindi pa sinasabi ng pangungusap kung alin ang sagot.

Hindi simpleng sukatan ng katiyakan

Hindi awtomatikong nangangahulugang totoo ang sugnay na may na. Nakasalalay sa pangunahing panaguri kung ang nilalaman ay kaalaman, palagay, paniniwala, pagtanggi, o ibang uri ng pagtingin.

  • Alam niyang mali ang bilang. Inilalahad bilang kaalaman ang pagiging mali ng bilang.
  • Inaakala niyang mali ang bilang. Palagay niya ito; maaaring tama o mali ang palagay.
  • Itinatanggi niyang mali ang bilang. Ang pagiging mali ng bilang ang nilalamang tinatanggihan niya.

Gayundin, hindi nangangahulugan ang kung na walang nakaaalam ng sagot. Sa Alam niya kung sino ang tumawag, may sagot na siyang alam. Ang kung sino ang tumawag ay nananatiling di-tuwirang tanong kahit alam na ang sagot nito.

Mas maaasahan ang pagkakaibang nilalamang pahayag laban sa tanong na nakapaloob kaysa sa payak na tuntuning “na para sa tiyak, kung para sa hindi tiyak.”

Quick check

Try one question now.

1
Ipinaliwanag sa opisyal na abiso ang dahilan ng pagbabago. bakit binago ang tuntunin sa aklatan.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Epekto ng pagtanggi at pagpili ng panaguri

Hindi rin sapat ang pagdaragdag ng hindi upang kailangang palitan ang na ng kung.

Pangungusap Karaniwang pagbasa
Hindi ko alam na sarado ang tanggapan. Hindi ko batid ang impormasyong sarado ito; karaniwang ipinapalagay sa usapan na sarado nga ito.
Hindi ko alam kung sarado ang tanggapan. Hindi ko alam kung sarado ito o bukás.
Hindi ako naniniwalang tama ang ulat. Hindi ko tinatanggap ang pahayag na tama ang ulat.

Nakaaapekto rin ang pangunahing panaguri sa maaaring pandagdag. Likas sa naniniwala ang nilalamang pahayag; likas naman sa nagtatanong ang nilalamang tanong.

  • Naniniwala akong tama ang ulat. Paniniwala ang ipinahahayag.
  • Nagtatanong ako kung tama ang ulat. Sagot ang hinahanap.

Kung ang nais mong sabihin ay hindi mo pa matiyak ang katumpakan ng ulat, gamitin ang Hindi ako sigurado kung tama ang ulat. Huwag basta palitan ng kung ang pang-angkop sa Naniniwala akong tama ang ulat: kailangang umangkop din ang pangunahing panaguri sa kahulugang nais mong ipahayag.

Pandagdag o kondisyon?

Hindi lahat ng sugnay na nagsisimula sa kung ay pandagdag. Maaari rin itong magtakda ng kondisyon para sa pangyayaring nasa pangunahing sugnay.

Aalamin ko kung darating si Mara.

Pandagdag: ang pagdating o hindi pagdating ni Mara ang aalamin ko.

Maghahanda ako ng pagkain kung darating si Mara.

Kondisyon: nakasalalay sa pagdating ni Mara ang paghahanda ko ng pagkain.

May mga pangungusap na maaaring magkaroon ng dalawang pagbasa kung kulang ang konteksto:

Sabihin mo sa akin kung darating siya.

Maaaring ang hinihingi ay sagot tungkol sa pagdating niya. Maaari rin itong mangahulugang magsabi lamang sa akin sakaling darating siya.

Para luminaw ang nilalayong pagbasa:

  • Pandagdag: Sabihin mo sa akin kung darating siya o hindi.
  • Kondisyon: Kung darating siya, sabihin mo iyon sa akin; kung hindi, huwag ka nang magsabi.

Hindi sapat ang kuwit lamang upang lutasin ang lahat ng ganitong kalabuan. Mas malinaw ang pagdaragdag ng mga salitang tumutukoy sa hinihinging sagot o sa kondisyon.

Gabay sa pagpili

  1. Tukuyin ang nilalaman. Pahayag ba ang inilalahad, o tanong na kailangang sagutin?
  2. Suriin ang pangunahing panaguri. Pag-alam, paniniwala, pagtanggi, o pagtatanong ba ang ipinahahayag?
  3. Piliin ang pang-ugnay. Gamitin ang na/-ng para sa nilalamang pahayag sa mga konstruksyong ito; gamitin ang kung para sa tanong na nakapaloob.
  4. Suriin ang buong kahulugan. Ang kung ba ay nagpapakilala ng nilalamang tanong, o nagtatakda ng kondisyon?

Na/-ng: ano ang nilalamang ipinahahayag? Kung bilang pang-ugnay ng pandagdag: anong tanong ang sinasagot o sinusubukang sagutin? Hindi katiyakan lamang ang batayan ng pagpili.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

10 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 10 words and review them later.

Mga salitang nagpapakilala ng kaalaman at palagay

10 words

Last updated October 31, 2026