B1 · IntermediateLesson 2 of 3

Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan

Alamin ang gamit ng pala sa bagong kaalaman at ng yata sa hindi tiyak na palagay, pati ang puwesto ng mga ito at pagkakaiba ng kahulugan sa usapan.

By the flumi team About 4 min read 2 vocabulary wordsGrammar learning path: Puwesto at pananaw sa mga kataga

Ginagamit ang pala kapag may bago kang nalaman o napagtanto. Ginagamit naman ang yata kapag may palagay ka ngunit hindi ka tiyak. Sa usapan, mahalaga ang pagkakaibang ito: may natuklasan ka ba, o naghihinuha ka lamang?

Pala: bagong kaalaman o pagkaunawa

Gamitin ang pala kapag ngayon mo lamang nalaman o naunawaan ang isang bagay. Maaari rin nitong ipakita na iba ang dati mong akala.

Akala mo ay sarado ang tindahan. Pagdating mo, nakita mong bukas ito.

Bukas pala ang tindahan.

Akala mo ay sa Maynila nakatira si Liza. Sinabi niyang sa Pasig siya nakatira.

Sa Pasig pala nakatira si Liza.

Hindi kailangang bagong pangyayari ang tinutukoy. Maaaring matagal nang totoo ang impormasyon, pero bago ito para sa iyo.

  • Guro pala si Ben. — Ngayon mo lamang nalaman ang trabaho niya.
  • Dito pala ang bahay ninyo. — Ngayon mo lamang natukoy ang bahay.

Maaaring may kasamang pagkagulat ang pala, pero hindi ito laging matinding gulat. Maaari itong maging payak na pagkilala sa bagong impormasyon.

Yata: palagay na hindi tiyak

Gamitin ang yata kapag may hula o palagay ka ngunit hindi mo ito lubos na matiyak. Maaaring may napansin kang palatandaan, o hindi malinaw ang iyong alaala.

Walang ilaw sa tindahan, pero hindi mo makita kung may tao sa loob.

Sarado yata ang tindahan.

Naaalala mong may pagpupulong, pero hindi ka sigurado sa araw.

Bukas yata ang pagpupulong.

Hindi sinasabi ng yata kung gaano kalaki ang posibilidad na tama ang palagay. Ipinapakita lamang nito na hindi tiyak ang nagsasalita.

Paghambingin ang kahulugan

Hindi magkapareho ang pala at yata. Pansinin ang pagbabago kahit iisang kataga lamang ang palitan.

Pangungusap Ipinahihiwatig
Nasa bahay pala si Ana. Ngayon mo nalaman na nasa bahay siya.
Nasa bahay yata si Ana. Palagay mong nasa bahay siya, pero hindi ka tiyak.
Walang pasok pala bukas. Ngayon mo nalaman na walang pasok.
Walang pasok yata bukas. Hindi ka sigurado kung walang pasok.

Tanungin ang sarili: Ngayon ko ba ito nalaman? Gamitin ang pala. Palagay ko lamang ba ito? Gamitin ang yata.

Karaniwang puwesto sa pangungusap

Karaniwang sumusunod ang pala at yata sa unang mahalagang salita o parirala. Hindi sapat na bilangin lamang ang mga salita: maaaring isang buong parirala ang mauna.

Nauunang bahagi May pala May yata
Paglalarawan Pagod pala si Leo. Pagod yata si Leo.
Pariralang nagsasaad ng lugar Sa kabilang silid pala ang klase. Sa kabilang silid yata ang klase.
Pagtanggi gamit ang hindi Hindi pala darating si Mia. Hindi yata darating si Mia.

Kapag may maikling panghalip, maaari itong mauna sa kataga: Pagod ka pala. / Pagod ka yata. Huwag basta ilagay ang kataga pagkatapos ng unang salita sa lahat ng pangungusap.

Piliin ayon sa sitwasyon

Kung hula lamang ang mayroon ka, maaaring magbigay ng maling pahiwatig ang pala.

Nakita mo ang bag ni Ana, pero hindi mo pa siya nakikita: Nandito yata si Ana.

Nakita mo mismo si Ana at ngayon mo lamang napansing naroon siya: Nandito pala si Ana.

Kapuwa wasto ang mga pangungusap, pero magkaiba ang ipinahihiwatig ng mga ito tungkol sa iyong kaalaman.

Bago magsalita, tandaan:

  1. Piliin ang pala para sa bagong nalaman o napagtanto.
  2. Piliin ang yata para sa palagay na hindi tiyak.
  3. Ilagay ang kataga ayon sa ayos ng buong pangungusap, hindi sa bilang lamang ng salita.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

2 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 2 words and review them later.

Bagong kaalaman at pag-aalinlangan

2 words

Last updated October 31, 2026