B1 · Intermediate

Para at upang sa layunin

Gamitin ang para at upang sa pagsasaad ng layunin; piliin ang angkop na anyo ng pandiwa at ihiwalay ang layunin sa dahilan at para sa tumatanggap.

By the flumi team About 5 min read 5 vocabulary words

Ano ang nais mong makamit?

Ginagamit ang para at upang upang sabihin ang layunin ng isang kilos: ano ang gusto mong mangyari o makamit? Matututuhan mong iugnay ang kilos at layunin, pumili ng angkop na anyo ng pandiwa, at linawin kung sino ang gagawa.

Nag-iipon ako para makabili ng bisikleta.

Nag-iipon ako upang makabili ng bisikleta.

Ang kilos ay pag-iipon. Ang layunin ay makabili ng bisikleta. Pareho ang layuning ipinapahayag ng dalawang pangungusap.

Ang layunin ay hindi tiyak na bunga. Maaaring nag-iipon pa lamang ako at wala pa akong bisikleta.

Para o upang?

Kapag sinusundan ng sugnay na nagsasaad ng layunin, madalas na maaaring gamitin ang alinman sa dalawa. Ang pangunahing pagkakaiba ay ang karaniwang gamit at antas ng pormalidad.

Pang-ugnay Karaniwang gamit Halimbawa
para Likas sa pang-araw-araw na usapan; ginagamit din sa pagsulat Lumapit ka para marinig mo ako.
upang Mas pormal; madalas sa mga paliwanag, anunsiyo at sulatin Lumapit ka upang marinig mo ako.

Hindi mali ang upang sa usapan, at hindi rin mali ang para sa pormal na sulatin. Piliin ang babagay sa tono ng buong pahayag.

Maaaring mauna o mahuli ang layunin:

  • Nag-ipon si Ana upang makabili ng bisikleta.
  • Upang makabili ng bisikleta, nag-ipon si Ana.

Kapag nauuna ang sugnay ng layunin, karaniwang nilalagyan ito ng kuwit bago ang pangunahing sugnay.

Anyo ng pandiwa at gumagawa

Sa karaniwang tuwirang pagsasaad ng layunin, ginagamit ang pawatas: anyo ng pandiwang hindi pa nagsasaad ng aspekto. Hindi kailangang gawing kontemplatibo ang pandiwa dahil lamang hindi pa natutupad ang layunin.

Pawatas Halimbawa ng layunin
mag-aral Pumunta ako sa aklatan para mag-aral.
makabili Nag-iipon kami upang makabili ng bahay.
matapos Nagtutulungan kami para matapos ang gawain.

Para sa layuning nais mo pa lamang makamit:

✓ Nag-iipon ako para makabili ng bisikleta.

Hindi makakabili ang karaniwang anyo sa tuwirang sugnay ng layunin. Ang makakabili ay kontemplatibo, gaya sa hiwalay na pahayag na Makakabili ako ng bisikleta sa susunod na buwan.

Hindi laging kailangang ulitin ang gumagawa kung malinaw na siya rin ang gagawa ng kasunod na kilos. Kung iba ang gagawa, banggitin siya.

Iisang gumagawa: Pumunta si Ana sa aklatan para mag-aral.

Si Ana ang pumunta at si Ana rin ang mag-aaral.

Magkaibang gumagawa: Binuksan ko ang pinto para makapasok si Ana.

Ako ang nagbukas; si Ana ang papasok.

Hindi rin kailangang kilos ang kasunod. Maaaring kalagayang nais makamit: Isinara ko ang bintana para tahimik sa loob.

Quick check

Try one question now.

1
Ang gamot ay pasyente upang bumuti ang pakiramdam niya.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Layunin, dahilan at tumatanggap

Magkaiba ang layunin at dahilan. Ang layunin ay ang nais makamit; ang dahilan ay nagpapaliwanag kung bakit ginawa ang kilos.

Kahulugan Halimbawa
Layunin Nagdala ako ng payong para hindi mabasa.
Dahilan Nagdala ako ng payong dahil umuulan.

Gamitin ang para hindi o upang hindi kapag nais mong maiwasan ang isang pangyayari.

May iba ring gamit ang para na hindi maaaring palitan basta ng upang:

  • Para sa mga bata ang pagkain. — Sila ang tatanggap o kakain nito.
  • Para kay Ana ang liham. — Siya ang tatanggap nito.
  • Nagluto ako upang may makain ang mga bata. — Ito ang layunin ng pagluluto.

Ang para sa at para kay ay hindi kapareho ng para + sugnay ng layunin. Sa mga halimbawang tumutukoy sa tatanggap, hindi maaaring gamitin ang upang sa mga bata o upang kay Ana.

Mabilis na gabay sa pagpili

  1. Tukuyin ang kilos at ang nais mong makamit.
  2. Gamitin ang para sa karaniwang usapan o upang kung mas pormal ang tono.
  3. Kung pandiwa ang kasunod sa tuwirang sugnay ng layunin, gamitin ang angkop na pawatas: para mag-aral, upang makabili.
  4. Banggitin ang gagawa kung hindi siya malinaw o kung iba siya sa gumawa ng pangunahing kilos.
  5. Gamitin ang hindi kung ang layunin ay maiwasan ang isang pangyayari: para hindi mabasa.

Tandaan: ang para at upang ay nagsasabi ng nais mangyari, hindi ng tiyak nang nangyari.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

5 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 5 words and review them later.

Mga pananda ng layunin at dahilan

5 words

Last updated October 31, 2026