Pokus sa sanhi gamit ang ika-
Gamitin ang ika- upang itampok ang sanhi ng damdamin o reaksiyon; suriin ang ang- at ng-parirala, mga anyo ng aspekto, at karaniwang gamit nito.
Sa Ikinatuwa ni Ana ang balita, ang balita ang sanhi ng tuwa, at si Ana ang nakaramdam nito. Gamit ang ika-, maitatampok mo ang sanhi ng isang damdamin, reaksiyon, pangyayari o kalagayan. Matututuhan mong kilalanin ang mga papel sa pangungusap at piliin ang angkop na anyo ng aspekto.
Ang sanhi bilang paksa
Sa pokus sa sanhi, ang sanhi ang tinutukoy ng ang-parirala. Hindi ito simpleng pagdiin sa isang salita habang nagsasalita: ipinapakita ng anyo ng pandiwa ang papel ng ang-parirala.
Ikinatuwa ni Ana ang balita.
- Ang balita ang sanhi ng tuwa.
- Ni Ana ang nagsasaad kung sino ang nakaramdam ng tuwa.
- Ikinatuwa ang pandiwang nakapokus sa sanhi.
Madalas gamitin ang ganitong mga pandiwa sa pagtalakay ng damdamin at reaksiyon, gaya ng tuwa, lungkot at gulat. Karaniwan ang mga ito sa pagsasalaysay, pag-uulat at maingat na pagpapahayag, ngunit maaari rin sa usapan.
Sanhi ng ibang pangyayari o kalagayan
Hindi lamang damdamin ang maaaring ipahayag ng mga pandiwang ito. Maaari ring itampok ang sanhi ng pagkamatay, pagkasira o pagyaman.
| Pangungusap | Sanhi | Bunga |
|---|---|---|
| Ikinamatay niya ang sakit. | ang sakit | Namatay siya. |
| Ikinasira ng pananim ang bagyo. | ang bagyo | Nasira ang pananim. |
| Ikinayaman nila ang negosyo. | ang negosyo | Yumaman sila. |
Sa mga halimbawang ito, ang niya, ng pananim at nila ay tumutukoy sa tao o bagay na dumanas ng pagbabago. Ang ang-parirala pa rin ang nagsasaad ng sanhi.
Iba ang ika- sa mga pandiwang ito sa ika- ng bilang na panunuran, gaya ng ikalawa at ikatlo. Ang Ikinatuwa niya ang balita ay nagsasaad ng sanhi ng tuwa; ang ikalawang balita ay nagsasaad ng puwesto sa pagkakasunod-sunod.
Pagbuo at mga anyo ng aspekto
Makikita ang padron sa mga sumusunod na ugat. Sa perpektibo, nagiging ikina- ang panimulang bahagi. Sa imperpektibo, mayroon ding pag-uulit ng unang pantig ng ugat. Sa kontemplatibo, ika- ang panimulang bahagi at inuulit ang unang pantig ng ugat.
| Ugat | Batayang anyo | Perpektibo | Imperpektibo | Kontemplatibo |
|---|---|---|---|---|
| tuwa | ikatuwa | ikinatuwa | ikinatutuwa | ikatutuwa |
| lungkot | ikalungkot | ikinalungkot | ikinalulungkot | ikalulungkot |
| gulat | ikagulat | ikinagulat | ikinagugulat | ikagugulat |
Ang aspekto ay tungkol sa pagtingin sa pangyayari: naganap na, nagpapatuloy o nauulit, o hindi pa nagaganap. Hindi ito awtomatikong katumbas ng nakaraan, kasalukuyan at hinaharap.
Ikinatuwa ni Ana ang pagdating mo kahapon.
Ikinatutuwa ni Ana ang pagdalaw mo linggo-linggo.
Ikatutuwa ni Ana ang pagdating mo bukas.
Maaaring ikatuwa ni Ana ang balitang ito.
Sa huling halimbawa, batayang anyo ang ikatuwa pagkatapos ng maaaring.
Hindi malayang ikinakabit ang ika- sa kahit anong ugat. Alamin ang buong pandiwa at ang kahulugan nito. Ang talahanayan ay padron para sa mga pandiwang ipinakita, hindi pangakong may karaniwang anyong ika- ang bawat salita.
Sino ang nakararamdam, at ano ang sanhi?
Sa padron dito, ang nakararamdam ay ipinapahayag sa pamamagitan ng ng, ni, nina, o panghalip na gaya ng ko, niya at nila. Ang sanhi naman ay maaaring bagay o buong pangyayari.
| Pangungusap | Nakararamdam | Sanhi |
|---|---|---|
| Ikinatuwa ng mga bata ang regalo. | ang mga bata | ang regalo |
| Ikinalungkot ni Ana ang pagkansela ng biyahe. | si Ana | ang pagkansela ng biyahe |
| Ikinagulat nina Ana at Ben ang biglang pag-alis ni Lito. | sina Ana at Ben | ang biglang pag-alis ni Lito |
| Ikinatutuwa ko ang pag-unlad mo. | ako | ang pag-unlad mo |
Maaari ring ito o iyon ang tumukoy sa sanhi kapag malinaw na kung ano ang pinag-uusapan.
— Ano ang ikinatuwa mo?
— Ikinatuwa ko ang pagkapanalo ng kapatid ko.
— Ikinatuwa rin ba iyon ng mga magulang mo?
— Oo, ikinatuwa rin nila iyon.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Paghahambing sa pangungusap na may dahil sa
Maaaring ilarawan ang parehong pangyayari sa magkaibang ayos. Ihambing ang papel ng ang-parirala:
| Pangungusap | Papel ng ang-parirala |
|---|---|
| Natuwa ang mga bata dahil sa regalo. | Ang mga bata ang nakaramdam ng tuwa. |
| Ikinatuwa ng mga bata ang regalo. | Ang regalo ang sanhi ng tuwa. |
Sa unang pangungusap, dahil sa regalo ang nagpapahayag ng sanhi. Sa ikalawa, ang sanhi mismo ang ang-parirala. Hindi sapat na palitan lamang ang pandiwa: kailangang umayon din ang mga pananda sa papel ng bawat kalahok.
Ang pokus sa sanhi ay hindi kapareho ng pagpapagawa. Sa Ikinatuwa ni Ana ang balita, walang sinasabing may nag-utos kay Ana na matuwa. Ang balita ang pinagmulan ng kaniyang tuwa.
Gabay sa paggamit
Kapag bubuo ka ng pangungusap:
- Tukuyin ang damdamin, reaksiyon, pangyayari o kalagayan at pumili ng angkop na pandiwa.
- Gawing ang-parirala ang sanhi.
- Gamitin ang ng, ni, nina, o angkop na panghalip para sa nakararamdam o dumaranas ng pagbabago.
- Piliin ang aspekto ayon sa nais mong ipahayag.
Tandaan ang padron: Ikinatuwa + ni Ana + ang balita. Ang balita ang sanhi; si Ana ang nakaramdam ng tuwa. Sa ibang aspekto: ikinatutuwa o ikatutuwa.
Pormal at magalang na pagpapahayag
Sa mga liham at pormal na pahayag, karaniwan ang Ikinalulungkot ko ... upang magpahayag ng panghihinayang at ang Ikinagagalak kong ... upang magpahayag ng kasiyahan sa magalang na paraan.
Ikinalulungkot ko ang pagkaantala ng aming tugon. Humihingi po ako ng paumanhin.
Ikinagagalak kong ipaalam sa inyo na naaprubahan ang inyong kahilingan.
Sa unang halimbawa, ang pagkaantala ang sanhi ng panghihinayang. Maaaring gamitin ang Ikinalulungkot ko ... bilang bahagi ng paghingi ng paumanhin; nililinaw ng kasunod na pangungusap ang paghingi ng tawad. Sa ikalawa, ang kong ay ko na may pang-angkop na -ng, na nag-uugnay sa kasunod na ipaalam sa inyo ....
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
6 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 6 words and review them later.
Mga pandiwang nagsasaad ng sanhi
6 wordsLast updated October 31, 2026