Pokus sa tagakinabang gamit ang i- atΒ ipag-
Unawain ang pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-, ang papel ng ang-parirala, at ang pagkakaiba ng ibili, ipagluto at pokus sa layon sa Tagalog.
Kapag bumibili o nagluluto ka para sa ibang tao, maaari mong gawing paksa ng pangungusap ang taong nakikinabang. Dito mo makikilala ang gamit ng ibili at ipagluto, ang papel ng ang-parirala, at ang kaibahan nito sa pokus sa layon.
Sino ang nakikinabang?
Ang tagakinabang ay ang taong pinakikinabangan ng kilos: ginagawa ang isang bagay para sa kaniya. Sa pokus sa tagakinabang, siya ang tinutukoy ng pariralang may ang o si, o ng panghalip na gaya ng siya.
Kailangan ni Ana ng tinapay. Pumunta si Marco sa tindahan.
Ibinili ni Marco ng tinapay si Ana.
- ni Marco β ang bumili;
- ng tinapay β ang binili;
- si Ana β ang taong binilhan at nakikinabang.
Hindi si Ana ang gumawa ng kilos. Ang papel niya bilang tagakinabang ang kaugnay ng pokus ng pandiwa. Hindi ito basta pagdiin sa pangalan niya kapag nagsasalita.
Mga pandiwang may i- at ipag-
Makikita ang pokus sa tagakinabang sa ilang pandiwang may i- o ipag-. Alamin ang buong pandiwa at ang gamit nito; hindi sapat na tingnan lamang ang panlapi.
| Ugat | Pandiwa | Halimbawa |
|---|---|---|
| bili | ibili | Ibili mo ng tinapay si Ana. |
| kuha | ikuha | Ikuha mo ng tubig ang bata. |
| luto | ipagluto | Ipagluto mo ng lugaw si Lola. |
| laba | ipaglaba | Ipaglaba mo ng damit ang kapatid mo. |
Sa mga halimbawang ito, mo ang tagaganap. Ang si Ana, ang bata, si Lola, at ang kapatid mo ang mga tagakinabang.
Hindi malayang mapagpapalit ang i- at ipag- sa bawat ugat. Hindi rin lahat ng pandiwang may mga panlaping ito ay nakapokus sa tagakinabang. Halimbawa, sa Iluto mo ang isda, ang isda ang layong lulutuin, hindi ang tagakinabang.
Mga anyo ayon sa aspekto
Nagbabago ang anyo ng pandiwa ayon sa kalagayan ng kilos. Ang aspekto ay hindi simpleng pangalan ng panahon: ipinapakita nito kung naganap na, nagpapatuloy o inuulit, o hindi pa nasisimulan ang kilos.
| Aspekto | Ibili | Ipagluto | Kalagayan ng kilos |
|---|---|---|---|
| Perpektibo | ibinili | ipinagluto | Naganap na |
| Imperpektibo | ibinibili | ipinagluluto | Nagpapatuloy o nakagawian |
| Kontemplatibo | ibibili | ipagluluto | Hindi pa nasisimulan |
Ibinili ni Marco ng tinapay si Ana kanina.
Tuwing umaga, ibinibili ni Marco ng tinapay si Ana.
Ibibili ni Marco ng tinapay si Ana mamaya.
Ipinagluto ni Rosa ng lugaw si Lola kanina.
Araw-araw, ipinagluluto ni Rosa ng lugaw si Lola.
Ipagluluto ni Rosa ng lugaw si Lola bukas.
Sa lahat ng halimbawang ito, nananatiling tagakinabang sina Ana at Lola kahit nagbabago ang aspekto.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Tagaganap, layon, o tagakinabang?
Maaaring ilarawan ang isang pangyayari gamit ang magkakaibang pokus. Tingnan kung aling kalahok ang may ang o si.
| Pangungusap | Pokus | Papel ng ang-parirala |
|---|---|---|
| Bumili si Marco ng tinapay para kay Ana. | Tagaganap | Si Marco ang bumili. |
| Binili ni Marco ang tinapay para kay Ana. | Layon | Ang tinapay ang binili. |
| Ibinili ni Marco ng tinapay si Ana. | Tagakinabang | Si Ana ang binilhan. |
Sa unang dalawang pangungusap, ipinapakita ng para kay Ana kung sino ang nakikinabang, ngunit hindi siya ang nakapokus. Sa ikatlo, si Ana mismo ang ang-parirala at tagakinabang.
Hindi kailangang gumamit ng pokus sa tagakinabang sa tuwing may nakikinabang. Tama at natural din ang Bumili si Marco ng tinapay para kay Ana. Piliin ang ayos na angkop sa nais mong sabihin.
Pagsusuri bago gamitin
Sundan ang mga hakbang na ito kapag bubuo ka ng pangungusap:
- Tukuyin kung para kanino ang kilos.
- Pumili ng pandiwang may angkop na gamit, gaya ng ibili o ipagluto.
- Gamitin ang ang, si, o ang angkop na panghalip para sa tagakinabang.
- Tukuyin ang tagaganap gamit ang ng, ni, o panghalip na gaya ng ko, mo, at niya.
- Piliin ang anyo ayon sa aspekto ng kilos.
Ipagluluto ni Rosa ng lugaw si Lola.
Kapag malinaw na si Lola ang pinag-uusapan:
Ipagluluto siya ni Rosa ng lugaw.
Ang siya ay tagakinabang pa rin; si Rosa ang magluluto.
Tandaan ang pangunahing paghahambing: Iluto mo ang isda β ang isda ang layon. Ipagluto mo ng isda si Ana β si Ana ang tagakinabang.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
8 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known β or save it to study later.
Save any of these 8 words and review them later.
Mga pandiwa para sa pakinabang ng iba
8 wordsLast updated October 31, 2026