Tagaganap at ang-parirala sa kilos
Kilalanin ang gumagawa ng kilos sa mga pangungusap na may ang, ang mga, si at sina, at gamitin ang simpleng tanong na sino upang matukoy ang tagaganap.
Sino ang gumagawa ng kilos?
Kapag nagkukuwento ka ng isang kilos, maaari mong sabihin kung sino ang gumagawa nito. Ang gumagawa ng kilos ay ang tagaganap. Dito, makikilala mo ang tagaganap sa mga simpleng pangungusap na may ang, ang mga, si at sina.
Tumatakbo ang bata.
Ano ang kilos? — Tumatakbo.
Sino ang tumatakbo? — Ang bata.
Ang bata ang tagaganap.
Ang pandiwa ay salitang nagsasaad ng kilos, gaya ng tumatakbo, kumakain at nagluluto.
Ang-parirala at tagaganap
Ang ang-parirala ay pangkat ng mga salita na may panandang ang, gaya ng ang bata o ang guro. Sa mga pangungusap sa ibaba, ang ang-parirala ang tumutukoy sa tagaganap.
| Pangungusap | Kilos | Tagaganap |
|---|---|---|
| Tumatakbo ang bata. | tumatakbo | ang bata |
| Kumakain ang guro. | kumakain | ang guro |
| Nagluluto ang tatay. | nagluluto | ang tatay |
Ganito ang ayos ng mga halimbawang ito:
Pandiwa + ang-parirala
Hindi laging tagaganap ang ang-parirala sa lahat ng pangungusap sa Tagalog. Dito muna tayo sa mga pangungusap na ang tagaganap ang tinutukoy nito.
Ang, ang mga, si at sina
Gamitin ang ang sa karaniwang tawag, gaya ng bata. Gamitin ang si sa pangalan ng isang tao, gaya ng Ana. Ang pariralang may si o sina ay kabilang din sa pangkat ng ang-parirala.
| Tinutukoy | Pananda | Halimbawa |
|---|---|---|
| Isang bata | ang | Sumasayaw ang bata. |
| Higit sa isang bata | ang mga | Sumasayaw ang mga bata. |
| Isang taong may pangalan | si | Sumasayaw si Ana. |
| Dalawang taong may pangalan | sina | Sumasayaw sina Ana at Ben. |
Sa huling halimbawa, parehong sumasayaw sina Ana at Ben. Maaari ring gamitin ang sina sa higit sa dalawang pangalan: sina Ana, Ben at Rosa.
Sa karaniwang pagtukoy sa pangalan ng tao, gamitin ang si, hindi ang ang.
✓ Tumatakbo si Ana.
✓ Tumatakbo ang bata.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Hanapin ang tagaganap
Maaaring may iba pang detalye ang pangungusap. Hanapin muna ang kilos, saka itanong kung sino ang gumagawa nito.
Nagluluto ng isda ang tatay.
Sino ang nagluluto? — Ang tatay. Siya ang tagaganap.
Ano ang niluluto? — Isda. Hindi ang isda ang tagaganap.
Tumatakbo sa parke si Ana.
Sino ang tumatakbo? — Si Ana. Siya ang tagaganap.
Saan tumatakbo si Ana? — Sa parke. Lugar ang parke, hindi tagaganap.
Hindi kailangang magkatabi ang pandiwa at ang-parirala. Sa unang halimbawa, nasa pagitan nila ang ng isda.
Tandaan ang tatlong hakbang
- Hanapin ang pandiwa: Ano ang kilos?
- Itanong: Sino ang gumagawa ng kilos? Iyon ang tagaganap.
- Tingnan ang pananda: ang bata, ang mga bata, si Ana o sina Ana at Ben.
Sa mga halimbawang pinag-aralan mo, ang ang-parirala ang tumutukoy sa tagaganap. Piliin ang pananda ayon sa tawag o pangalan at sa dami ng tinutukoy.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 31, 2026