Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami
Gamitin ang tig- at tig-iisa sa pantay na pamamahagi ng bagay, dami sa bawat pangkat, at presyo ng bawat piraso; alamin ang wastong baybay ng mga anyo.
Dami para sa bawat isa
Ginagamit ang tig- upang sabihin kung gaano karami ang para sa bawat tao, pangkat o iba pang yunit. Sa tig-iisa, isa ang para sa bawat isa. Makikita mo rito kung paano ipinapahayag ang pantay na pamamahagi, dami sa bawat pangkat at presyo ng bawat piraso, pati ang wastong baybay ng mga anyo.
May apat na bata. Binigyan sila ni Ana ng tigdalawang lapis.
Dalawang lapis ang natanggap ng bawat bata. Walong lapis ang ipinamahagi sa kabuuan.
Ang mahalagang pagkakaiba: ang dalawang lapis ay nagsasaad ng dami, samantalang ang tigdalawang lapis ay nagsasaad ng dami para sa bawat isa. Kailangang malinaw sa pangungusap o usapan kung sino o ano ang pinaghahatian.
Pagbuo at baybay ng mga anyo
Idinudugtong ang tig- sa bilang. Sa mga anyong nagsisimula sa patinig, may gitling sa pagitan ng panlapi at bilang. Kapag katinig ang simula, karaniwang magkadugtong ang mga ito.
| Bilang | Anyo na may tig- | Halimbawa |
|---|---|---|
| isa | tig-isa | tig-isang tinapay |
| dalawa | tigdalawa, tigalawa | tigdalawang lapis / tigalawang lapis |
| tatlo | tigtatlo, tigatlo | tigtatlong upuan / tigatlong upuan |
| apat | tig-apat | tig-apat na kahon |
| lima | tiglima | tiglimang piso |
| anim | tig-anim | tig-anim na itlog |
| sampu | tigsampu, tigsasampu | tigsampung pahina / tigsasampung pahina |
| sandaan | tigsandaan | tigsandaang piso |
Ang tigalawa at tigatlo ay mga baryanteng ginagamit din sa pagsulat at pananalita; katumbas ang mga ito ng tigdalawa at tigtatlo.
Kapag sinusundan ng pangngalan, ginagamit ang karaniwang pang-angkop: tigdalawang lapis, ngunit tig-apat na kahon.
Ang isa pang karaniwang anyo ay tig-iisa. Kapag may kasunod na pangngalan, nagiging tig-iisang ito: tig-iisang silid. Bahagi ito ng padron na may pag-uulit: tig-iisa, tigdadalawa, tigtatatlo, tig-aapat. Ang dami para sa bawat isa ay isa, dalawa, tatlo at apat, ayon sa pagkakasunod.
Karaniwan din ang tigsasampu, na sumusunod sa padron na may pag-uulit, at ang tigsandaan para sa mas malaking bilang: “Binigyan ang mga kalahok ng tigsandaang piso.” Sandaan ang natanggap ng bawat kalahok.
Sa pagtatanong tungkol sa dami para sa bawat isa, gamitin ang tig-ilan. Halimbawa, sa pakikipag-usap sa ilang magulang mula sa magkakaibang pamilya: “Tig-ilan ang anak ninyo?” Ang tanong ay tungkol sa bilang ng anak ng bawat magulang, hindi sa pinagsamang bilang ng lahat ng anak nila. Hindi ipinapalagay ng tanong na magkakapareho ang sagot.
Tingnan ang unang titik pagkatapos ng tig-: tig-isa, tig-iisa at tig-apat, ngunit tigdalawa at tigtatlo. Huwag lagyan ng gitling ang lahat ng anyo.
Tig-isa at tig-iisa
Parehong nangangahulugan ng isa para sa bawat isa ang tig-isa at tig-iisa. Pareho ang dami. Karaniwang ginagamit ang tig-iisa kapag binibigyang-diin na isa lamang ang bahagi ng bawat tumatanggap o na bawat isa ay may sariling bahagi. Hindi ito mahigpit na pagkakaiba: maaari ring gamitin ang tig-isa sa ganitong mga konteksto.
Kumuha kayo ng tig-isang tasa.
Kumuha kayo ng tig-iisang tasa.
Sa parehong pangungusap, isang tasa ang kukunin ng bawat kausap.
Sa karaniwang paghahanda ng mesa, sapat ang “Kumuha kayo ng tig-isang tasa.” Kung limitado ang mga tasa at may gustong kumuha ng dalawa, mas litaw ang pagdidiin sa “Kumuha kayo ng tig-iisang tasa lamang para may magamit ang lahat.” Ang lamang ang tahasang nagtatakda ng limitasyon; hindi nagbabago ang bilang dahil sa pag-uulit.
Hindi nangangahulugang marami ang bahagi ng bawat tao dahil may pag-uulit sa tig-iisa. Isa pa rin ang bilang.
Pareho ang dami sa tig-isa at tig-iisa. Kung nais mong malinaw na limitahan ang bahagi, idagdag ang lamang: “Tig-iisang tiket lamang ang ibibigay sa bawat tao.”
Iba naman ang iisa na walang tig-:
- Iisa ang silid ng tatlong magkakapatid. — Isang silid ang pinagsasaluhan nila.
- May tig-iisang silid ang tatlong magkakapatid. — May sariling isang silid ang bawat isa; tatlo ang silid sa kabuuan.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Tao, pangkat o lalagyan ang batayan
Hindi laging isang tao ang tumatanggap ng bahagi. Maaari ring isang pangkat, pamilya o lalagyan ang batayan ng pamamahagi.
| Pangungusap | Dami para sa bawat yunit |
|---|---|
| Binigyan ang mga mag-aaral ng tigdalawang papel. | Dalawang papel sa bawat mag-aaral |
| Binigyan ang mga pangkat ng tigdalawang papel. | Dalawang papel sa bawat pangkat |
| Naglagay si Rosa ng tigtatlong itlog sa bawat kahon. | Tatlong itlog sa bawat kahon |
Sa ikalawang halimbawa, hindi sinasabing dalawang papel ang matatanggap ng bawat kasapi. Ang pangkat, hindi ang bawat kasapi, ang tumatanggap ng dalawang papel.
Hindi rin kailangang may aktuwal na pagbibigay. Maaaring ilarawan ng tig- ang dami na mayroon na ang bawat isa:
Tigdalawa ang anak nina Liza at Mara.
Dalawa ang anak ni Liza, at dalawa rin ang anak ni Mara.
May tig-iisang bintana ang mga silid.
Isang bintana ang nasa bawat silid.
Maaaring hindi na banggitin ang bagay kung malinaw na ito sa usapan:
“Ilan ang anak ng bawat isa sa inyo?”
“Tigdalawa kami.”
Tigdalawa, dala-dalawa, isa-isa, bawat at kada
Piliin ang anyo ayon sa nais mong linawin: ang bahagi ng bawat tumatanggap, ang pagpapangkat habang kumikilos, o ang yunit na pinagbabatayan ng dami.
| Paraan | Halimbawa | Binibigyang-diin |
|---|---|---|
| tigdalawa | Binigyan ang mga bata ng tigdalawang lapis. | Dalawa ang bahagi ng bawat bata. |
| dala-dalawa / dalawa-dalawa | Pumasok ang mga bata nang dala-dalawa. | Dalawang bata ang sabay na pumapasok sa bawat pagkakataon. |
| isa-isa | Pumasok ang mga bata nang isa-isa. | Paisang bata ang pumapasok, sunud-sunod. |
| bawat | Maglaan ng dalawang lapis bawat bata. | Tahasang tinutukoy ang bata bilang yunit ng pamamahagi. |
| kada | Maglaan ng dalawang lapis kada bata. | Kaparehong dami sa bawat bata; karaniwan ito sa usapan. |
Ang dala-dalawa at dalawa-dalawa ay kapwa ginagamit sa pagpapangkat nang dalawahan. Sa mga halimbawa ng pagpasok, ang pag-uulit ay nagsasaad kung paano isinasagawa ang kilos. Samantala, sa “Binigyan sila ng tigdalawang lapis,” walang sinasabi kung sabay-sabay o sunud-sunod ang pagbibigay. Gayundin, hindi awtomatikong nangangahulugan ng sunud-sunod na pagkilos ang tig-iisa.
Maaari ring magkasama ang dalawang paraan: “Isa-isang lumapit ang mga bata at kumuha ng tigdalawang lapis.” Sunud-sunod silang lumapit, ngunit dalawa ang kinuha ng bawat bata.
Sa bawat at kada, maaaring isang tao o isang pangkat na may tiyak na bilang ang batayan. Ihambing ang “dalawang lapis bawat bata” at “dalawang lapis sa bawat tatlong bata.” Sa una, anim na lapis ang kailangan para sa tatlong bata; sa ikalawa, dalawang lapis ang para sa buong pangkat ng tatlo. Maaari ring sabihin ang “dalawang lapis kada tatlong bata.” Kaya mahalagang basahin ang buong pariralang kasunod ng bawat o kada.
Dami at presyo: tingnan ang kasunod
Maaari ring gamitin ang tig- sa presyo ng bawat bagay. Tingnan kung bagay o halaga ang ipinapamahagi sa bawat yunit.
Binigyan ang mga bata ng tiglimang kendi.
Limang kendi ang natanggap ng bawat bata.
Tiglimang piso ang mga kendi.
Limang piso ang presyo ng bawat kendi.
Binigyan ang mga bata ng tiglimang piso.
Limang piso ang natanggap ng bawat bata.
Hindi sapat ang salitang piso upang sabihing presyo ang tinutukoy. Sa huling halimbawa, pera ang ipinamahagi; walang sinasabing presyo ng produkto.
Huwag ipagkamali ang dami para sa bawat isa at ang kabuuan.
Binigyan ang tatlong bata ng tigdalawang lapis. — Anim na lapis ang ipinamahagi.
Dalawang lapis ang ipinamahagi sa tatlong bata. — Dalawa lamang ang kabuuan; hindi sinasabing pantay ang natanggap nila.
Mabilis na gabay sa paggamit
Bago gamitin ang tig-, sundin ang tatlong hakbang:
- Tukuyin ang batayan: bawat tao ba, pangkat, lalagyan o piraso?
- Piliin ang dami para sa bawat yunit: tig-isa, tigdalawa, tigtatlo, at iba pa.
- Linawin ang bagay o halaga kung hindi pa ito alam sa usapan.
Tandaan: tig-iisang aklat ay isang aklat para sa bawat isa; tigdalawang aklat ay dalawang aklat para sa bawat isa. Ang kabuuang dami ay nakadepende sa dami ng tumatanggap na tao o pangkat.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 31, 2026