-acak ile geleceğe yönelik adlaştırma.

1.Gelecekteki bir olayı cümleye katmak

Gelecekteki bir olay hakkında bilgini, düşünceni veya güvenini anlatmak için -acak/-ecek ile adlaştırma yapabilirsin. Böylece bir cümleyi başka bir cümlenin parçası olarak kullanırsın. Bu yapıda kişi, olumsuzluk ve durum ekleri de kullanılır.

Bu yapıyla şunları anlatabilirsin:

• Bir bilgi: Toplantının saat üçte başlayacağını biliyorum.
• Bir düşünce: Sınavın kolay olacağını düşünüyorum.
• Bir güven: Senin başaracağına inanıyorum.

2.Yapının kuruluşu

Temel sıra şöyledir:

Fiil gövdesi + -acak/-ecek + iyelik eki + gerekiyorsa durum eki

Buradaki iyelik eki, işi kimin yapacağını gösterir. Durum eki ise yapının cümlenin geri kalanıyla bağlantısını kurar.

-acak/-ecek, fiilin son ünlüsüne göre seçilir. Fiil ünlüyle bitiyorsa araya y girer.

Fiilin son ünlüsü	Ek	Örnek
a, ı, o, u	-acak	kalmak → kalacağım; okumak → okuyacağım
e, i, ö, ü	-ecek	gelmek → geleceğim; yürümek → yürüyeceğim

Ünlüyle başlayan bir iyelik eki geldiğinde -acak/-ecek ekinin sonundaki k, ğ olur: gelecek + im → geleceğim. Ünsüzle başlayan ekte bu değişiklik olmaz: gelecek + leri → gelecekleri.

3.İşi kimin yapacağını göstermek

Aşağıdaki örneklerde bilmek, adlaştırılmış yapıdan sonra belirtme durumu eki alır. Bu yüzden geleceğim → geleceğimi olur.

İşi yapan	Adlaştırılmış biçim	Cümle içinde
ben	geleceğim	Benim geleceğimi biliyor.
sen	geleceğin	Senin geleceğini biliyor.
o	geleceği	Onun geleceğini biliyor.
biz	geleceğimiz	Bizim geleceğimizi biliyor.
siz	geleceğiniz	Sizin geleceğinizi biliyor.
onlar	gelecekleri	Onların geleceklerini biliyor.

Özne açıkça söyleniyorsa bu temel yapıda benim, senin, onun gibi biçimler kullanılır. İsimlerde de uygun tamlayan eki bulunur: Ali'nin geleceğini, otobüsün kalkacağını.

Kimin söz konusu olduğu anlaşılıyorsa özneyi söylemeyebilirsin:

4.Sonraki sözcüğe uygun durum eki

Durum ekini yalnızca gelecekteki olaya göre seçmezsin. Bilmek, inanmak, emin olmak gibi ifadelerin istediği bağlantıya bakarsın.

Kullanım	Durum eki	Örnek
bilmek, düşünmek	Belirtme: -ı/-i/-u/-ü	Onun kazanacağını düşünüyorum.
inanmak	Yönelme: -a/-e	Onun kazanacağına inanıyorum.
emin olmak	Ayrılma: -dan/-den/-tan/-ten	Onun kazanacağından eminim.
belli olmak	Durum eki yok	Onun kazanacağı belli.

Üçüncü kişi iyelik ekinden sonra durum eki gelirse araya n girer:

• geleceği + n + i → geleceğini
• geleceği + n + e → geleceğine
• geleceği + n + den → geleceğinden

5.Olumsuzluk ve gelecek anlamı

Olumsuzluk eki -ma/-me, -acak/-ecek ekinden önce gelir. Olumsuzluk eki ünlüyle bittiği için araya y girer:

gel-me-y-eceğ-im-i → gelmeyeceğimi

Olumsuzluğun yeri anlamı değiştirir:

• Onun gelmeyeceğini biliyorum. → Gelmeyecek; bunu biliyorum.
• Onun geleceğini bilmiyorum. → Geleceği konusunda bilgim yok.

Bu yapı her zaman konuşma anından sonraki bir olayı anlatmaz. Geçmişteki bir konuşma veya düşünceye göre daha sonra olacak bir olayı da anlatabilir.

6.Kısa kontrol listesi

Cümleni kurarken şu sırayı izle:

1. Fiile uygun -acak veya -ecek biçimini seç.
2. Olumsuz anlam gerekiyorsa önce -ma/-me ekle.
3. İşi yapan kişiye uygun iyelik ekini getir.
4. Sonraki ifadeye göre durum ekini seç.
5. y, k → ğ ve üçüncü kişiden sonraki n bağlantısını kontrol et.

Geleceğini biliyorum — geleceğine inanıyorum — geleceğinden eminim. Aynı gelecek olay, cümledeki bağlantıya göre farklı durum ekleri alır.