Belirtme durumuyla belirli nesneler
Belirli nesneler için belirtme durumu eklerini öğren: -ı, -i, -u, -ü, araya giren y, ünsüz değişimleri ve kimi, neyi sorularıyla doğru cümleler kur.
Bir kitabı, çantayı veya kişiyi açıkça göstermek için belirtme durumu eklerini kullanırsın. Burada -ı, -i, -u, -ü eklerini, araya giren y sesini ve bazı ünsüz değişimlerini öğrenirsin. Kimi? ve Neyi? sorularıyla cümledeki belirli nesneyi bulabilirsin.
Hangi kitabı okuyorsun?
Masada bir kitap var. Sen o kitabı okuyorsun. Hangi kitap? Masadaki kitap. Burada kitap belirli bir nesnedir: hangi kitap olduğunu biliyoruz.
Masada bir kitap var. Kitabı okuyorum.
Kapı açık. Kapıyı kapatıyorum.
Elif burada. Elif’i görüyorum.
Ne? / Neyi? farkı
Ne? sorusuna cevap verirken belirli bir kitabı göstermeyebilirsin. Neyi? sorusuna cevap verirken hangi kitaptan söz ettiğin bellidir:
- Ne okuyorsun? → Kitap okuyorum.
- Neyi okuyorsun? → Kitabı okuyorum.
Belirli nesneyi bulmak için fiille birlikte kimi? veya neyi? sorusunu sor:
- Neyi okuyorsun? → Kitabı.
- Neyi kapatıyorsun? → Kapıyı.
- Kimi görüyorsun? → Elif’i.
Dört ek: -ı, -i, -u, -ü
Ek, genellikle kelimenin son ünlüsüne göre değişir. Ünsüzle biten kelimelerde eki doğrudan eklersin.
| Son ünlü | Belirtme durumu eki | Örnek |
|---|---|---|
| a, ı | -ı | çatal → çatalı |
| e, i | -i | defter → defteri |
| o, u | -u | top → topu |
| ö, ü | -ü | gül → gülü |
Bu çatal kirli. Çatalı yıkıyorum.
Bu defter senin. Defteri açıyorum.
Top bahçede. Topu alıyorum.
Bu gül çok güzel. Gülü kokluyorum.
Bazı kelimeler bu düzene uymaz. İki sık kullanılan örnek: saat → saati, gol → golü.
Saati kontrol ediyorum. Maçtaki golü izliyorum.
Ünlüden sonra y gelir
İsim ünlüyle bitiyorsa kelime ile ek arasına y girer. Bu ses, iki ünlüyü birbirine bağlar.
| Kelime | Kelime + y + ek | Son biçim |
|---|---|---|
| araba | araba + y + ı | arabayı |
| kedi | kedi + y + i | kediyi |
| kutu | kutu + y + u | kutuyu |
| ütü | ütü + y + ü | ütüyü |
Araba çok kirli. Arabayı yıkıyorum.
Kedi kapıda. Kediyi görüyorum.
Bu kutu boş. Kutuyu açıyorum.
Ütü hâlâ sıcak. Ütüyü kullanıyorum.
Kişi adlarında eki kesme işaretiyle ayırırsın: Elif’i, Ayşe’yi.
Ayşe’yi ve Murat’ı görüyorum. Ayşe ünlüyle biter: Ayşe + y + i → Ayşe’yi. Murat ünsüzle biter: Murat + ı → Murat’ı.
Kişi zamirleri
Kişi zamirlerinin belirtme durumu biçimleri şöyledir:
| Kişi zamiri | Belirtme durumu |
|---|---|
| ben | beni |
| sen | seni |
| o | onu |
| biz | bizi |
| siz | sizi |
| onlar | onları |
O → onu biçiminde araya y değil, n girer: Elif burada. Onu görüyorum.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Bazı son ünsüzler değişir
Bazı kelimelerde ekten önce son ünsüz değişir. Buna ünsüz yumuşaması denir.
| Değişim | Kelime | Belirtme durumu |
|---|---|---|
| p → b | kitap | kitabı |
| ç → c | ağaç | ağacı |
| t → d | kâğıt | kâğıdı |
| k → ğ | ekmek | ekmeği |
| k → g | renk | rengi |
Bu ekmek taze. Ekmeği kesiyorum.
Bahçede bir ağaç var. Ağacı suluyorum.
Bu renk güzel. Rengi beğeniyorum.
Her p, ç, t, k değişmez: top → topu, saç → saçı, at → atı, park → parkı.
Yeni bir kelimeyi ekli biçimiyle birlikte öğren: kitap — kitabı, top — topu.
Sık yapılan hatalar
İsimlerde y, ünlüyle biten kelimeden sonra gelir. Ünsüzle biten kelimeden sonra ekleme.
- Yanlış: Kapıı kapatıyorum. → Doğru: Kapıyı kapatıyorum.
- Yanlış: Topuyu alıyorum. → Doğru: Topu alıyorum.
- Yanlış: Kitapı okuyorum. → Doğru: Kitabı okuyorum.
Kitap okuyorum da doğru bir cümledir. Burada belirli bir kitabı göstermiyorsun. Kitabı okuyorum cümlesinde ise hangi kitaptan söz ettiğin bellidir. Her nesneye otomatik olarak belirtme durumu eki ekleme.
Kısa kontrol listesi
- Kimi? Neyi? sorusunu sor. Belirli bir kişiyi veya şeyi mi gösteriyorsun?
- Kelimenin son ünlüsüne bak: -ı, -i, -u, -ü eklerinden uygun olanı seç.
- İsim ünlüyle bitiyorsa araya y koy: kedi → kediyi. Kişi zamirlerinin biçimlerini ayrıca hatırla: o → onu.
- Ünsüz değişimini ve özel biçimleri kontrol et: kitap → kitabı, saat → saati.
Neyi okuyorsun? → Kitabı okuyorum.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026