Birbiri zamiri ve ekleri
Birbiri zamirinin kişi ve durum eklerini, birbirine ve birbirini gibi biçimlerini öğren; karşılıklı ilişkileri anlatırken fiile uygun doğru eki seç.
İki veya daha çok kişi arasındaki karşılıklı ilişkiyi birbiri zamiriyle anlatabilirsin. Bu zamirin kişi ve durum eklerini kullanarak kimin kime yardım ettiğini, kimi tanıdığını veya kimden haber aldığını belirtebilirsin.
Karşılıklı ilişkiyi anlatmak
Birbiri, aynı kişiler arasındaki karşılıklı bir işi veya ilişkiyi gösterir. Kişilerin adlarını tekrar etmek yerine bu zamiri kullanırız.
Elif, Deniz’e yardım ediyor. Deniz de Elif’e yardım ediyor.
Elif ve Deniz birbirine yardım ediyor.
Ben seni tanıyorum. Sen de beni tanıyorsun.
Biz birbirimizi tanıyoruz.
Bu zamir yalnızca iki kişi için kullanılmaz. Bir gruptaki kişiler için de kullanılabilir: Takımdaki oyuncular birbirini iyi tanıyor.
Kişiye göre biçimler
Zamirin biçimi, sözünü ettiğin kişilere göre değişir. Kişiyi gösteren ekler, iyelik ekleridir.
| Sözünü ettiğin kişiler | Temel biçim | Cümlede kullanım |
|---|---|---|
| Biz | birbirimiz | Biz birbirimize güveniyoruz. |
| Siz | birbiriniz | Siz birbirinize güveniyorsunuz. |
| Onlar | birbiri / birbirleri | Onlar birbirine / birbirlerine güveniyorlar. |
Biz konuşanı, siz ise dinleyen (karşındaki) kişileri içeren bir grubu gösterir. Bu nedenle biz ile birbirimiz, siz ile birbiriniz biçimini kullanırsın.
Üçüncü çoğul kişide hem birbirine hem birbirlerine gibi biçimler kullanılabilir. Uzun biçim yalnızca üç veya daha fazla kişi için değildir: İki kardeş birbirlerine çok benziyor.
Durum eklerini seçmek
Kişi ekinden sonra durum eki gelir. Eki, fiilin istediği yapıya göre seçersin: birini tanımak, birine güvenmek, birinden ayrılmak.
Birbiri zamiri yalın hâlde özne olarak kullanılmaz: ✗ Birbiri geldi. Kişilerin geldiğini söylemek için İkisi de geldi diyebilirsin.
| Kullanım | Biz | Siz | Onlar |
|---|---|---|---|
| Kimi? — tanımak | birbirimizi | birbirinizi | birbirini |
| Kime? — güvenmek | birbirimize | birbirinize | birbirine |
| Kimde? — kalmak (birbirinin evinde) | birbirimizde | birbirinizde | birbirinde |
| Kimden? — ayrılmak | birbirimizden | birbirinizden | birbirinden |
| Kimin? — adresi | birbirimizin | birbirinizin | birbirinin |
| Kiminle? — konuşmak | birbirimizle | birbirinizle | birbiriyle |
Üçüncü kişi sütunundaki uzun biçimler sırasıyla birbirlerini, birbirlerine, birbirlerinde, birbirlerinden, birbirlerinin, birbirleriyle olur.
- Biz birbirimizi her gün arıyoruz.
- Siz birbirinize sık sık mesaj gönderiyor musunuz?
- Evlerimiz yakın. Hafta sonları bazen birbirimizde kalıyoruz.
- İki arkadaş istasyonda birbirinden ayrıldı.
- Komşular birbiriyle konuşuyor.
Birbirinden biçimi sıfatlarla da kullanılır: Bu iki oda birbirinden farklı cümlesi odaların aynı olmadığını anlatır. Birbirinden güzel çiçekler ifadesi ise çiçeklerin her birinin çok güzel olduğunu vurgular.
Önce fiili düşün: birini aramak → birbirini aramak, ama birine telefon etmek → birbirine telefon etmek. Yakın anlamlı fiiller farklı ekler isteyebilir.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Eklerin yazımı ve tamlama
Birbiri ve ona gelen ekler bitişik yazılır. Birbiri biçimine durum eki gelirken araya n girer: birbiri-n-i, birbiri-n-e, birbiri-n-de, birbiri-n-den. Bunlar ekleri göstermek için ayrılmıştır; normal yazımda kısa çizgi kullanılmaz.
Birbirimiz ve birbiriniz biçimlerinde bu ek n’si yoktur: birbirimize, birbirinizden.
İle ayrı yazılabilir veya zamire eklenebilir:
- birbiri ile → birbiriyle
- birbirimiz ile → birbirimizle
- birbiriniz ile → birbirinizle
Kimin? sorusuna cevap veren biçimlerle bir isim tamlaması kurabilirsin. Sonraki isim de iyelik eki alır.
Biz birbirimizin adresini biliyoruz.
Siz birbirinizin fikirlerine saygı duyuyorsunuz.
Ece ve Mert birbirinin doğum gününü unutmuyor.
İlk örnekte birbirimizin sözcüğü kimin adresi? sorusuna cevap verir. Adresini sözcüğünde ise hem iyelik eki hem de bilmek fiilinin istediği belirtme durumu eki vardır.
Sık karıştırılan kullanımlar
Kendi, kişinin yaptığı işin yine kendisine yöneldiğini; birbiri ise kişiler arasındaki karşılıklılığı gösterir.
Ayşe ve Can kendilerine birer kahve aldı.
Her biri kendisi için kahve aldı.
Ayşe ve Can birbirlerine birer kahve aldı.
Ayşe, Can için; Can da Ayşe için kahve aldı.
Bazı fiiller karşılıklılığı -(ı)ş- işteşlik ekiyle bildirir: tanımak → tanışmak, görmek → görüşmek, yazmak → yazışmak. Bu fiillerde ayrıca birbiri kullanmak her zaman gerekli değildir. Ancak ek, fiilin anlamını da değiştirebilir; her fiile bu eki getirerek aynı anlamı koruyamazsın.
Dün tanıştık. İlk kez karşılaşıp kim olduğumuzu öğrendik.
Birbirimizi tanıyoruz. Her birimiz diğerinin kim olduğunu biliyoruz.
İki arkadaş görüştüler. / İki arkadaş birbirleriyle görüştüler. İki cümlede de arkadaşlar buluşup konuştular; ikinci cümlede karşılıklı ilişki ayrıca belirtilir.
Kişi ve durum eklerini birlikte kontrol et.
✗ Biz birbirine yardım ediyoruz.
✓ Biz birbirimize yardım ediyoruz.
Biz için birbirimiz biçimi gerekir.
✗ Onlar birbirini güveniyorlar.
✓ Onlar birbirine güveniyorlar.
Güvenmek, yönelme durumu eki ister: birine güvenmek.
Kısa kontrol listesi
- İş veya ilişki karşılıklı mı? Birbiri zamirini düşün.
- Kişiler kim? Biz → birbirimiz, siz → birbiriniz, onlar → birbiri / birbirleri.
- Fiil hangi eki istiyor? Birbirini tanımak, birbirine yardım etmek, birbirinden ayrılmak.
- Bir isimle tamlama mı kuruyorsun? İki sözcüğün eklerini de kontrol et: birbirimizin adını.
- Yazım doğru mu? Zamiri ve eklerini bitişik yaz: birbirimizle.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026