Bulunma durumu
Bulunma durumu ekleri -da, -de, -ta ve -te ile yer ve zaman belirtmeyi; ünlü uyumunu, ünsüz değişimini ve özel adlara gelen eklerin yazımını öğren.
Bir kişinin veya bir şeyin yerini söylemek için bulunma durumu ekini kullanırsın: Evde, okulda. Bu ek bazı zaman ifadelerinde de kullanılır. Ekin dört biçimi vardır: -da, -de, -ta, -te.
Nerede?
Bulunma durumu eki ismin sonuna gelir. Nerede? sorusuna cevap verir.
— Ali nerede?
— Ali evde.
— Kitap nerede?
— Kitap çantada.
— Çocuklar nerede oynuyor?
— Çocuklar parkta oynuyor.
Ek kelimeye bitişik yazılır: masa + da → masada.
Bir yerde bir şey olduğunu söylemek için var, olmadığını söylemek için yok kullanırsın: yer + bulunma durumu eki + şey + var / yok.
Evde kedi var.
Çantada kitap yok.
Zamirlerle yer söyleme
Nerede? sorusuna şu kelimelerle de cevap verebilirsin:
| Zamir | Bulunma durumu |
|---|---|
| ben | bende |
| sen | sende |
| o | onda (o + n + da) |
| biz | bizde |
| siz | sizde |
| onlar | onlarda |
O zamirine ek gelirken araya n girer: o → onda.
Yer gösterirken burada, şurada, orada biçimlerini de kullanırsın.
— Anahtar kimde?
— Anahtar bende.
— Kitap nerede?
— Kitap burada.
Çanta şurada, telefon orada.
Ünlüye göre ek seçimi
Önce kelimenin son ünlüsüne bak. Son ünlü, ekte a mı, e mi olacağını gösterir.
| Son ünlü | Ek | Örnek |
|---|---|---|
| a, ı, o, u | -da / -ta | oda → odada, sınıf → sınıfta, okul → okulda |
| e, i, ö, ü | -de / -te | ev → evde, iş → işte, köy → köyde, otobüs → otobüste |
Bu kurala büyük ünlü uyumu denir. Kelimedeki ilk ünlüye değil, son ünlüye bak:
- hastane → hastanede
- İstanbul → İstanbul’da
Son sese göre d veya t
Kelimenin son sesi f, s, t, k, ç, ş, h, p ise ek -ta veya -te olur. Diğer seslerden sonra -da veya -de gelir.
| Kelimenin son sesi | Son ünlü | Ek | Örnek |
|---|---|---|---|
| f, s, t, k, ç, ş, h, p | a, ı, o, u | -ta | sokak → sokakta |
| f, s, t, k, ç, ş, h, p | e, i, ö, ü | -te | market → markette |
| Diğer sesler | a, ı, o, u | -da | masa → masada |
| Diğer sesler | e, i, ö, ü | -de | şehir → şehirde |
Eki iki adımda seç:
- Son ünlüye bak: a mı, e mi?
- Son sese bak: d mi, t mi?
Kitap: Son ünlü a, son ses p. Bu yüzden kitapta.
Bulunma durumu eki ünsüzle başlar; bu ek geldiğinde kelimenin sonundaki ünsüz yumuşamaz: kitapta, sokakta doğru; kitabda, sokağda yanlıştır. Ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde ise bazı kelimelerde son ünsüz değişir: kitap + ı → kitabı.
Bazı kelimeler ünlü uyumuna uymaz. Yaygın bir örnek: saat → saatte. Bu kelimeyi ekiyle birlikte öğren.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Zaman ifadeleri
Bulunma durumu eki saatlerle ve bazı başka zaman ifadeleriyle de kullanılır.
— Ders saat kaçta başlıyor?
— Ders saat üçte başlıyor.
— Ne zaman tatil yapıyorsun?
— Haziranda değil, eylülde tatil yapıyorum.
Her zaman ifadesine bu eki getirmezsin:
- Saat ikide buluşuyoruz.
- Bugün evde kalıyorum.
- Her gün yürüyüş yapıyorum.
Yazımda dikkat et
Şehir ve ülke adları gibi özel adlarda ekten önce kesme işareti kullanılır. Ek yine son ünlüye ve son sese göre seçilir.
| Özel ad | Bulunma durumu |
|---|---|
| Ankara | Ankara’da |
| İzmir | İzmir’de |
| Zonguldak | Zonguldak’ta |
| İsviçre | İsviçre’de |
Bulunma durumu eki bitişik yazılır:
✓ Kitap masada.
✗ Kitap masa da.
Ayrı yazılan de / da farklıdır: Ali de evde. Bu cümlede başka biri evde; Ali de evde. İlk de ayrı yazılır, evde kelimesindeki ek ise bitişiktir.
Kısa kontrol listesi
- Yer söylerken nerede? sorusunu düşün: Bahçede.
- Son ünlüye göre a / e seç: odada, evde.
- Son ses f, s, t, k, ç, ş, h, p ise t kullan: sınıfta, işte.
- Eki kelimeye bitiştir; özel adlarda kesme işareti kullan: okulda, Ankara’da.
- Saat söylerken de bu eki kullan: saat beşte.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026