Çok, az, fazla ve yeterince
Çok, az, fazla ve yeterince ile miktar ve derece anlatmayı; bu sözcükleri fiil, sıfat ve isimlerle kullanmayı ve anlam farklarını ayırt etmeyi öğren.
Çok, az, fazla ve yeterince ile miktar ve derece anlatırsın. Bu sözcükleri fiillerle, sıfatlarla ve isimlerle kullanabilirsin. Aralarındaki anlam farkı önemlidir: çok her zaman fazla demek değildir.
Ne kadar?
Bu dört sözcük, “Ne kadar?” sorusuna cevap verir.
| Sözcük | Temel anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| çok | Miktar veya derece yüksek. | Bugün çok çalıştım. |
| az | Miktar veya derece düşük. | Bugün az çalıştım. |
| fazla | Genellikle gerekenden veya istenenden çok. | Bugün fazla çalıştım; çok yoruldum. |
| yeterince | İhtiyaç kadar. | Sınav için yeterince çalıştım; artık hazırım. |
Az, her zaman “ihtiyaçtan az” demek değildir. Örneğin “Çayı az şekerli içiyorum” cümlesinde bu, senin tercihin olabilir.
Fiillerle kullanım
Bu sözcükler genellikle fiilden önce gelir. Fiildeki işin miktarını veya derecesini anlatır.
- Toplantıda çok konuştum. Söyleyecek çok şeyim vardı.
- Toplantıda az konuştum. Daha çok dinledim.
- Toplantıda fazla konuştum. Başkalarına pek zaman kalmadı.
- Toplantıda yeterince konuştum. Söyleyecek başka bir şeyim yok.
Kişiye göre bu sözcükler değişmez; fiil değişir:
- Ben az uyudum.
- Sen az uyudun.
- Biz az uyuduk.
Sıfatlarla kullanım
Bir şeyin özelliğini anlatırken bu sözcükleri sıfattan önce kullanabilirsin.
| Yapı | Örnek | Anlam |
|---|---|---|
| çok + sıfat | Çorba çok sıcak. | Sıcaklığı yüksek. |
| az + sıfat | Çorba az tuzlu. | İçinde çok tuz yok. |
| fazla + sıfat | Çorba fazla sıcak. | Şimdi içmek zor. |
| yeterince + sıfat | Çorba yeterince sıcak. | Isıtmaya gerek yok. |
Az, her sıfatla aynı derecede doğal değildir. Az tuzlu, az şekerli ve az yağlı sık kullanılan ifadelerdir. Bir filmin güzelliği için “az güzel” yerine genellikle çok güzel değil dersin.
Çok, tek başına bir sorun anlatmaz: “Çorba çok sıcak” yalnızca sıcaklığı belirtir. Fazla sıcak ise sıcaklığın istenenden yüksek olduğunu anlatır.
Quick check
Try one question now.
Ece, “Bu şarkıyı çok seviyorum” diyor. Ece bu şarkıyı
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
İsimlerle kullanım
Bu sözcükler isimden önce de gelir ve miktar belirtir. Aşağıdaki kullanımlarda isim genellikle tekildir.
| Sözcük | Örnek |
|---|---|
| çok | Otobüste çok insan var. |
| az | Evde az ekmek var. |
| fazla | Tencereye fazla su koydum; çorba çok sulu oldu. |
| yeterince | Herkes için yeterince sandalye var. |
Yeterince, “çok” değil, “ihtiyaç kadar” demektir. Üç kişi için üç sandalye yeterli olabilir.
Bu miktar ifadelerinde gereksiz çokluk eki kullanma:
✓ Sınıfta çok öğrenci var.
✗ Sınıfta çok öğrenciler var.
Olumsuz cümlelerde anlam
Olumsuz cümlelerde özellikle fazla ve yeterince sözcüklerine dikkat et.
Fazla kahve içmiyorum. → Çok kahve içmiyorum; belki günde bir fincan içiyorum.
Yeterince su içmiyorum. → İhtiyacımdan az su içiyorum; daha çok içmem gerekiyor.
Bu oda yeterince büyük değil. → Örneğin dört kişi için daha büyük bir oda gerekiyor.
Fazla … değil ve fazla … -ma/-me yapılarında anlam çoğu zaman “çok değil”dir. “Fazla kahve içmiyorum” cümlesi, hiç kahve içmediğin anlamına gelmez.
Çok az ise birlikte kullanılabilir: “Çok az zamanımız var” cümlesinde zamanın oldukça sınırlı olduğunu söylersin.
Kısa seçim rehberi
- Miktar veya derece yüksekse çok: Bu kitap çok güzel.
- Miktar düşükse az: Bugün az su içtim.
- Miktar veya derece istenenden yüksekse fazla: Çaya fazla şeker koydum.
- Miktar veya derece ihtiyacı karşılıyorsa yeterince: Yolculuk için yeterince param var.
- İhtiyacı karşılamıyorsa yeterince + olumsuz yapı: Yeterince dinlenmedim.
Önce şunu düşün: Yalnızca miktarı mı anlatıyorsun, yoksa bir ihtiyaçla mı karşılaştırıyorsun? Çok para yüksek bir miktarı, yeterince para ise ihtiyacın kadar parayı anlatır.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
4 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 4 words and review them later.
Miktar ve derece bildiren sözler
4 wordsLast updated October 12, 2026