Hem hem de, ya ya da, ne ne de
Hem hem de, ya ya da ve ne ne de bağlaçlarıyla birliktelik, seçenek ve olumsuzluk anlatmayı öğren; cümle yapısını ve temel yazım kurallarını tanı.
Birlikte, seçenek veya hiçbiri
İki şeyi birlikte anlatmak için hem … hem de, seçenek sunmak için ya … ya da, iki şeyi de reddetmek için ne … ne de kullanabilirsin. Bu bağlaçlarla kelimeleri veya cümleleri bağlayabilirsin.
| Anlam | Bağlaç | Örnek |
|---|---|---|
| İkisi de var | hem … hem de | Hem çay hem de kahve var. |
| Bir seçim var | ya … ya da | Ya çay ya da kahve içeceğim. |
| İkisi de yok | ne … ne de | Ne çay ne de kahve var. |
Hem … hem de: ikisi de
Hem birinci bölümün, hem de ikinci bölümün önüne gelir. İki bilgi de doğrudur.
- Elif hem Türkçe hem de Almanca biliyor. → İki dili de biliyor.
- Bu çanta hem ucuz hem de güzel. → Çanta ucuz ve güzel.
- Can hem çalışıyor hem de okuyor. → İkisini de yapıyor.
Aynı türden bilgileri bağla: iki dil, iki özellik veya iki iş. Bağladığın kelimelerin gerekli eklerini koru.
Hem anneme hem de babama telefon ettim.
Burada telefon etmek ile kime? sorusunu sorarız: anneme, babama.
Ya … ya da: seçenekler
Ya … ya da ile seçenekleri gösterirsin. Bir plan yaparken veya karar verirken bu yapıyı kullanabilirsin.
Durum: Bu akşam yalnızca bir etkinlik için zamanımız var.
Bu akşam ya sinemaya ya da tiyatroya gideceğiz.
Durum: Arkadaşın buluşma yerini soruyor.
Ya sen bize gel ya da biz size gelelim.
İlk örnekte iki yer, ikinci örnekte iki cümle bağlanır. Ya ilk seçeneğin, ya da ikinci seçeneğin önündedir.
Şu iki cümlenin anlamına dikkat et:
- Hem elma hem de armut alacağım. → İkisini de alacağım.
- Ya elma ya da armut alacağım. → Bu ikisinden birini alacağım.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Ne … ne de: ikisi de değil
Ne … ne de iki şey için olumsuz anlam verir. Bu temel kullanımda fiili olumlu biçimde kullanırız; olumsuz anlamı bağlaç verir.
- Ne çay ne de kahve içiyorum. → Çay içmiyorum. Kahve de içmiyorum.
- Ne Ayşe'yi ne de Ece'yi gördüm. → İkisini de görmedim.
- Bu oda ne büyük ne de aydınlık. → Oda büyük değil. Aydınlık da değil.
Ne … ne de zaten olumsuz anlam taşır. Bu anlamı vermek için ayrıca -ma/-me, değil veya yok eklemene gerek yok.
✓ Evde ne süt ne de yoğurt var.
Anlamı: Evde süt yok. Yoğurt da yok.
Yazım ve kısa kontrol
Bu bağlaçların kelimeleri ayrı yazılır: hem de, ya da, ne de. Buradaki de/da, önceki kelimeye eklenmez.
Bu yapılarda hem de ve ne de içindeki de, ya da içindeki da değişmez.
Hem kitap hem de defter aldım.
Ya kitap ya da defter alacağım.
Basit bir sıralamada bu bağlaçların arasına virgül koyma:
✓ Hem sıcak hem de lezzetli.
✗ Hem sıcak, hem de lezzetli.
Cümleni kurarken şu sırayı izle:
- İkisi de mi? → Hem … hem de kullan.
- Seçenek mi sunuyorsun? → Ya … ya da kullan.
- İkisini de mi reddediyorsun? → Ne … ne de kullan; temel yapıda fiili olumlu biçimde bırak.
- Kelimelerin gerekli eklerini ve de/da yazımını kontrol et.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026