Ünsüz benzeşmesi
Ünsüz benzeşmesinde f, s, t, k, ç, ş, h, p harflerinden sonra -de, -den ve -ci eklerinin değişimini ve doğru kullanımını günlük örneklerle öğren.
Türkçede eklerin ilk harfi bazen değişir: evde, ama kitapta. Ünsüz benzeşmesiyle -de, -den ve -ci eklerini doğru kullanabilirsin.
Hangi harflerden sonra değişir?
f, s, t, k, ç, ş, h, p sert ünsüzlerdir. Kelimenin son harfi bunlardan biriyse bazı eklerin ilk harfi değişir.
Bu harfleri FıSTıKÇı ŞaHaP sözüyle hatırlayabilirsin. Bu sözdeki ünsüzlere bak: f, s, t, k, ç, ş, h, p.
Bu sayfadaki eklerde iki değişiklik var:
- Ekin başındaki d, t olur: sınıf + da → sınıfta.
- Ekin başındaki c, ç olur: kitap + cı → kitapçı.
Değişen harf kelimede değil, ektedir. Kitapta kelimesinde p aynı kalır; ek -ta olur.
Nerede? -da, -de, -ta, -te
-da / -de eki, “Nerede?” sorusuna cevap verir. Sert ünsüzlerden sonra -ta / -te kullanılır.
| Kelimenin son harfi | Ek | Örnek |
|---|---|---|
| Ünlü veya sert olmayan ünsüz | -da / -de | oda → odada, ev → evde |
| f, s, t, k, ç, ş, h, p | -ta / -te | sınıf → sınıfta, sepet → sepette |
Ekteki a / e için ünlü uyumunu kullan:
- Son ünlü a, ı, o, u ise: -da / -ta.
- Son ünlü e, i, ö, ü ise: -de / -te.
— Kitap nerede?
— Kitap çantada.
— Ece nerede?
— Ece sınıfta.
— Ekmek nerede?
— Ekmek sepette.
Nereden? -dan, -den, -tan, -ten
-dan / -den eki, “Nereden?” sorusuna cevap verir. Aynı değişiklik burada da vardır: sert ünsüzlerden sonra -tan / -ten kullanılır.
| Kelimenin son harfi | Ek | Örnek |
|---|---|---|
| Ünlü veya sert olmayan ünsüz | -dan / -den | oda → odadan, ev → evden |
| f, s, t, k, ç, ş, h, p | -tan / -ten | park → parktan, market → marketten |
Son ünlü a, ı, o, u ise -dan / -tan; e, i, ö, ü ise -den / -ten kullan.
Ben evden geliyorum.
Çocuklar parktan geliyor.
Annem marketten geliyor.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Meslek adlarında c → ç
-cı / -ci / -cu / -cü ekiyle bazı meslek adları yapılır. Sert ünsüzlerden sonra bu ek -çı / -çi / -çu / -çü olur.
| Kelimenin son ünlüsü | Ek biçimleri | c ile örnek | ç ile örnek |
|---|---|---|---|
| a, ı | -cı / -çı | fırın → fırıncı | balık → balıkçı |
| e, i | -ci / -çi | kahve → kahveci | simit → simitçi |
| o, u | -cu / -çu | futbol → futbolcu | kuş → kuşçu |
| ö, ü | -cü / -çü | ütü → ütücü | süt → sütçü |
Kuşçu kuş satıyor. Ütücü giysileri ütülüyor.
Bu ek her zaman meslek adı yapmaz. Örneğin yolcu, otobüs veya tren gibi bir araçla yolculuk yapan kişidir.
Balıkçı balık satıyor.
Simitçi simit satıyor.
Sütçü süt getiriyor.
Son harfi kontrol et
Kelimenin içinde sert ünsüz olması yeterli değildir. Son harfe bak.
✓ Kitapta: Son harf p, bu yüzden ek -ta.
✗ Kitapda
✓ Okulda: Kelimede k var, ama son harf l. Bu yüzden ek -da.
✗ Okulta
Aynı kural geçmiş zaman eki -di için de geçerlidir: yap → yaptı, git → gitti, konuş → konuştu. Sert ünsüzlerden sonra ekin başındaki d, t olur. Ekin ünlüsü de ünlü uyumuna göre değişir.
Kişi ve şehir adlarına gelen bu -de / -den eklerini kesme işaretiyle ayır: Ahmet'te, Paris'ten.
Anahtar Ahmet'te. Ece Paris'ten geliyor.
Rakamla yazılan sayılarda da kesme işareti kullan: Ders saat 3'te. Eki sayının okunuşuna göre seç: 3 → üç → üçte.
Ek seçerken şu sırayı izle:
- Kelimenin son harfine bak. f, s, t, k, ç, ş, h, p harflerinden biri mi?
- Evetse bu eklerde d yerine t, c yerine ç kullan.
- Ekin ünlüsünü ünlü uyumuna göre seç.
Kısaca: evde — sınıfta, evden — sınıftan, kahveci — simitçi.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
10 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 10 words and review them later.
Meslek ve uğraş adlarında c ve ç
10 wordsLast updated October 12, 2026