Yeterlik fiiliyle yapabilme
Yeterlik fiilinin -abil ve -ebil biçimlerini, kişi eklerini ve soru yapısını öğren; beceri ve uygun koşullarla yapabilmeyi Türkçe örneklerle anlat.
Yapabilmek ne anlatır?
Bir becerini veya koşulların uygun olduğunu anlatmak için yeterlik fiilini kullanabilirsin: Yüzebilirim. Bugün seninle gelebilirim. Bu yapıyla neler yapabildiğini söyleyebilir ve başka birinin becerisini sorabilirsin. Bu yapı izin ve olasılık da anlatır.
- Beceri: Bisiklet sürebilirim. Bunu biliyorum.
- Uygun koşullar: İşim bitti. Şimdi sana yardım edebilirim.
- İzin: Buraya oturabilir miyim? — Oturabilirsiniz.
- Olasılık: Yarın yağmur yağabilir. Belki yarın yağmur yağar.
Onlar gelebilir cümlesinin anlamı bağlama göre değişir: İşleri bitti, artık gelebilirler uygun koşulları anlatır. Belki onlar da gelebilir ise olasılık anlatır.
Deniz: Yüzebilir misin?
Ece: Evet, yüzebilirim. Her yaz denizde yüzüyorum.
Deniz: Peki, bugün havuza gelebilir misin?
Ece: Evet, gelebilirim. Bugün boşum.
-abil ve -ebil nasıl eklenir?
Fiilden -mak / -mek ekini çıkar. Kalan bölümün son ünlüsüne göre -abil veya -ebil ekle. Ardından zaman ve kişi ekleri gelir.
| Fiilin son ünlüsü | Yeterlik eki | Örnek |
|---|---|---|
| a, ı, o, u | -abil | yap → yapabil, koş → koşabil |
| e, i, ö, ü | -ebil | gel → gelebil, yüz → yüzebil |
Fiil ünlüyle bitiyorsa araya y girer:
| Fiil | Yeterlik biçimi | Cümle |
|---|---|---|
| okumak | oku + y + abil | Bu kitabı okuyabilirim. |
| oynamak | oyna + y + abil | Satranç oynayabilirim. |
| söylemek | söyle + y + ebil | Bu şarkıyı söyleyebilirim. |
| yürümek | yürü + y + ebil | Beş kilometre yürüyebilirim. |
İki sık kullanılan fiile dikkat et: yemek → yiyebilmek, demek → diyebilmek.
Artık acı yemek yiyebilirim.
Bana Ece diyebilirsin.
Yeterlik eki fiile bitişik yazılır: yapabilirim, gelebilirim.
Kişilere göre yapabilirim
Becerilerimizi anlatırken sıkça -abilir / -ebilir biçimlerini kullanırız. Buradaki -ir, geniş zaman ekidir.
yap + abil + ir + im → yapabilirim
| Kişi | Yapmak | Gelmek |
|---|---|---|
| Ben | yapabilirim | gelebilirim |
| Sen | yapabilirsin | gelebilirsin |
| O | yapabilir | gelebilir |
| Biz | yapabiliriz | gelebiliriz |
| Siz | yapabilirsiniz | gelebilirsiniz |
| Onlar | yapabilirler | gelebilirler |
Onlar yapabilir ve Onlar gelebilir biçimleri de doğrudur.
Ben Türkçe bir e-posta yazabilirim.
Sen bu çantayı tek başına taşıyabilirsin.
Biz işimizi bitirdik. Şimdi sizinle gelebiliriz.
Geçmiş zaman ve şimdiki zaman
Yeterlik ekinden sonra farklı zaman ekleri de kullanabilirsin. Aşağıdaki biçimler ben içindir:
| Zaman | Yapı | Örnek |
|---|---|---|
| Geçmiş zaman | yap + abil + di + m → yapabildim | Dün bütün ödevlerimi yapabildim. |
| Geçmiş zaman | gel + ebil + di + m → gelebildim | İşim erken bittiği için toplantıya gelebildim. |
| Şimdiki zaman | yap + abil + iyor + um → yapabiliyorum | Artık bu yemeği tek başıma yapabiliyorum. |
Dün sınavı bitirebildim cümlesinde, geçmişte bir işi yapmanın mümkün olduğunu ve o işi tamamladığını anlatırsın.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Yapabilir misin?
Birinin becerisini veya koşullarının uygun olup olmadığını sormak için soru eki kullanılır. Bu biçimlerde soru eki mi olur ve ayrı yazılır.
| Kişi | Soru |
|---|---|
| Ben | yapabilir miyim? |
| Sen | yapabilir misin? |
| O | yapabilir mi? |
| Biz | yapabilir miyiz? |
| Siz | yapabilir misiniz? |
| Onlar | yapabilirler mi? |
— Gitar çalabilir misin?
— Evet, çalabilirim. Üç yıldır ders alıyorum.
— Yarın bizimle gelebilir misiniz?
— Evet, gelebiliriz. Yarın çalışmıyoruz.
Yapabilir misin? bağlama göre bir rica da olabilir: Kapıyı açabilir misin? Bu cümlede genellikle kişinin becerisini sormaz, kapıyı açmasını isteriz.
Sık hatalar ve kısa kontrol
✗ Yüzmekebilirim.
✓ Yüzebilirim. Önce -mek ekini çıkar.
✗ Okuabilirim.
✓ Okuyabilirim. Ünlüden sonra y kullan.
✗ Gelebilirmisin?
✓ Gelebilir misin? Soru ekini ayrı yaz.
Olumsuz cevapta temel biçim değişir: Yüzebilirim → Yüzemem. Olumsuz için değil kullanma:
✗ Yüzebilirim değil.
✓ Yüzemem.
Olumsuz biçim için Yapamamak sayfasına bak.
Cümleni kurarken şu sırayı izle:
- Fiilden -mak / -mek ekini çıkar.
- Son ünlüye göre -abil / -ebil seç; gerekirse araya y koy.
- Geniş zaman ve kişi eklerini ekle: gel → gelebil → gelebilirim.
- Soru soruyorsan mi ekini ayrı yaz: Gelebilir misin?
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026