Không, chưa và chẳng trong ngữ cảnh thường ngày
Phân biệt không, chưa và chẳng trong giao tiếp hằng ngày; biết cách phủ định hành động, trạng thái và trả lời câu hỏi phù hợp với từng tình huống.
Không, chưa, chẳng đều có thể dùng để phủ định, nhưng không phải lúc nào cũng thay thế được cho nhau. Bạn sẽ học cách chọn ba từ này khi nói về hành động, trạng thái và trả lời câu hỏi hằng ngày.
Ba cách phủ định
| Từ | Ý nghĩa thường gặp | Ví dụ |
|---|---|---|
| không | Phủ định một hành động hoặc trạng thái | Tôi không uống cà phê. |
| chưa | Đến lúc đang nói, một việc vẫn không xảy ra hoặc một trạng thái vẫn không có | Tôi chưa ăn sáng. |
| chẳng | Phủ định, thường kèm thái độ hoặc sự nhấn mạnh | Tôi chẳng thích món này. |
Trong các câu đơn này, đặt từ phủ định trước động từ hoặc tính từ:
- Lan không đi làm hôm nay.
- Cơm chưa chín.
- Chiếc túi này chẳng đắt.
Không: nói một việc không xảy ra
Dùng không khi nói về thói quen, lựa chọn hoặc trạng thái. Bản thân từ không không cho biết thời gian; bạn có thể thêm từ chỉ thời gian khi cần.
- Tôi không ăn thịt. → Nói về thói quen ăn uống.
- Hôm qua, tôi không đi chợ. → Nói về một việc không xảy ra hôm qua.
- Mai tôi không đi làm. → Nói về ngày mai.
- Hôm nay trời không lạnh. → Nói về thời tiết hôm nay.
Với tính từ như lạnh, đắt, mệt, dùng trực tiếp không + tính từ: “Tôi không mệt.” Không thêm là trong mẫu câu này.
Chưa: tính đến một thời điểm
Dùng chưa khi tính đến một thời điểm, việc vẫn không xảy ra hoặc trạng thái vẫn không có. Nếu không nêu thời điểm khác, người nghe thường hiểu là đến bây giờ.
So sánh:
| Câu | Cách hiểu trong tình huống này |
|---|---|
| Tôi không ăn sáng. | Đây là thói quen của tôi. |
| Tôi chưa ăn sáng. | Đến bây giờ, tôi vẫn chưa ăn sáng. |
| Cửa hàng không mở cửa vào Chủ nhật. | Chủ nhật là ngày cửa hàng nghỉ. |
| Cửa hàng chưa mở cửa. | Đến lúc đang nói, cửa hàng vẫn đóng cửa. |
Chưa cũng dùng trước tính từ:
Canh vừa nấu xong nhưng vẫn còn nóng. Một lúc sau, Lan hỏi:
— Canh nguội chưa?
— Chưa nguội, đợi thêm một chút nhé.
Chưa thường gợi ý rằng việc có thể xảy ra hoặc trạng thái có thể thay đổi sau đó. Nhưng chưa không có nghĩa là việc ấy chắc chắn sẽ xảy ra. “Tôi chưa mua vé” không phải là lời hứa sẽ mua vé.
Quick check
Try one question now.
Tôi đi bộ đến trường mỗi ngày. Khi nói về thói quen ấy, câu Tôi không đi xe máy có nghĩa là
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Chẳng: phủ định kèm thái độ
Chẳng thường gần nghĩa với không, nhưng có thể làm câu nói rõ thái độ hơn, chẳng hạn không thích, thất vọng hoặc ngạc nhiên. Từ này thường gặp trong trò chuyện.
- Tôi không thích món này. → Cách nói tương đối trung tính.
- Tôi chẳng thích món này. → Thường nhấn mạnh cảm giác không thích.
- Mọi người bảo chiếc áo này đắt, nhưng tôi thấy nó chẳng đắt. → Người nói thấy giá không cao như lời người khác nói.
Mức độ nhấn mạnh còn phụ thuộc vào giọng nói và tình huống. Chẳng không phải lúc nào cũng thể hiện sự tức giận.
Khi chỉ muốn thông báo một sự việc, bạn có thể chọn không. Dùng chẳng khi muốn thể hiện thái độ rõ hơn và phù hợp với cuộc trò chuyện.
Trả lời câu hỏi và chọn từ
Câu trả lời cần đúng với điều người kia muốn hỏi.
| Câu hỏi | Câu trả lời phủ định tự nhiên | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Chị có uống cà phê không? | Không, chị uống trà. | Nói về lựa chọn. |
| Em ăn sáng chưa? | Chưa, em chưa ăn. | Tính đến bây giờ vẫn chưa ăn. |
| Em đã làm xong bài chưa? | Em chưa làm xong. | Bài vẫn chưa hoàn thành. |
Đừng dùng không thay cho chưa nếu bạn muốn nói việc vẫn chưa xảy ra tính đến bây giờ.
— Em ăn sáng chưa?
— Em chưa ăn. → Đúng ý này.
— Em không ăn sáng. → Có thể được hiểu là em không có thói quen ăn sáng hoặc em quyết định bỏ bữa.
Khi chọn từ, bạn hãy nhớ:
- Không: phủ định hành động hoặc trạng thái, thường trung tính.
- Chưa: tính đến một thời điểm, việc vẫn không xảy ra hoặc trạng thái vẫn không có.
- Chẳng: gần nghĩa với không, thường thêm thái độ hoặc sự nhấn mạnh.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
3 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 3 words and review them later.
Không, chưa và chẳng trong ngữ cảnh thường ngày
3 wordsLast updated October 23, 2026