B1 · Intermediate

Mình, nhau và tự: quy chiếu về người tham gia

Phân biệt mình, nhau và tự để nói rõ người được nhắc đến, hành động qua lại và việc tự làm; nhận biết cách dùng thân mật và tránh câu có nghĩa mơ hồ.

By the flumi team About 6 min read 4 vocabulary words

Mình, nhau và tự giúp bạn nói rõ ai làm việc gì, việc đó liên quan đến ai và có người khác giúp hay không. Bạn sẽ học cách phân biệt ba cách dùng này, hiểu mình trong lời nói thân mật và tránh câu không rõ người được nhắc đến.

Ba cách nói, ba ý khác nhau

Quy chiếu là việc xác định một từ đang nói đến người nào trong câu hoặc trong cuộc trò chuyện.

Cách dùng Ý chính Ví dụ
mình chỉ lại người đang được nói đến Nói về chính người đó Lan nhìn mình trong gương.
nhau Những người tham gia có hành động hoặc quan hệ qua lại Lan và Mai giúp nhau học bài.
tự Người đó làm, không nhờ hoặc không cần người khác làm giúp Lan tự sửa xe.

Trong câu đầu, người Lan nhìn thấy trong gương là Lan. Trong câu thứ hai, Lan giúp Mai và Mai giúp Lan. Trong câu thứ ba, Lan là người sửa xe, nhưng chiếc xe không nhất thiết là của Lan.

Mình chỉ ai?

Chỉ lại người đang được nói đến

Trong câu đơn, mình thường chỉ lại người làm hành động. Của mình có thể chỉ người sở hữu.

  • Nam nhìn mình trong gương. → Nam nhìn hình ảnh của chính Nam.
  • Lan rất thích căn phòng của mình. → Căn phòng là của Lan.
  • Tôi phải chăm sóc bản thân mình. → Người được chăm sóc là tôi.

Khi muốn nói rõ hơn hoặc nhấn mạnh, bạn có thể dùng chính mình hay bản thân mình, tùy câu.

Dùng để xưng hô thân mật

Khi nói với một người bạn thân, người nói có thể dùng mình để tự xưng:

Hai người bạn nói chuyện:

— Chiều nay cậu có rảnh không?

— Mình rảnh sau ba giờ.

Ở đây, mình là người trả lời.

Trong cách gọi thân mật giữa vợ chồng, mình cũng có thể chỉ người nghe: “Mình ơi, ăn cơm thôi!” Đây không phải cách gọi phù hợp với mọi người.

Không thể xác định nghĩa của mình chỉ bằng vị trí của từ. Hãy xem ai đang nói, nói với ai và nói về ai. Trong “Lớp mình có hai mươi người”, mình có thể chỉ một nhóm có người nói tham gia.

Nhau diễn tả sự qua lại

Nhau thường đứng sau động từ hoặc sau một từ như với. Từ này cần có ít nhất hai người hoặc hai bên tham gia; những người đó có thể được nêu trong câu hoặc đã rõ từ ngữ cảnh.

Cấu trúc thường gặp Ví dụ
Động từ + nhau Hai chị em nhớ nhau.
Động từ + nhau + việc làm Lan và Mai giúp nhau học tiếng Việt.
Động từ + với nhau Hai người nói chuyện với nhau.

So sánh hai câu:

  • Nam và Lan chỉ nghĩ đến mình. → Theo cách hiểu thông thường, mỗi người chỉ nghĩ đến bản thân.
  • Nam và Lan luôn nghĩ đến nhau. → Nam nghĩ đến Lan, Lan nghĩ đến Nam.

Với một nhóm đông người, nhau không nhất thiết có nghĩa là từng người đều làm cùng một việc với tất cả những người còn lại. “Các bạn trong lớp giúp nhau học bài” nói về việc giúp đỡ qua lại trong lớp.

Nếu chỉ muốn nói một người giúp người kia, hãy nêu rõ người nhận: “Lan giúp Mai học bài.” Câu “Lan và Mai giúp nhau học bài” diễn tả sự giúp đỡ qua lại, không chỉ một chiều.

Quick check

Try one question now.

1
Chỉ nói về Huy, không có người nào khác: Huy nhìn thấy chính trong đoạn phim quay hôm qua.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Tự nhấn mạnh người thực hiện

Tự thường đứng trước động từ. Với một việc có chủ ý, tự thường cho biết người đó làm mà không nhờ hoặc không cần người khác làm giúp. Tự mình nhấn mạnh thêm chính người thực hiện.

  • Con đã tự mặc áo được rồi. → Con không cần người khác mặc áo giúp.
  • Tôi tự mình nấu bữa tối này. → Chính tôi nấu bữa tối.
  • Mai tự mua quà cho em trai. → Mai làm việc mua quà; người nhận quà là em trai.

Tự không có nghĩa là người làm luôn nhận tác động của hành động. So sánh:

  • Lan tự chụp ảnh. → Lan là người chụp; câu chưa nói Lan chụp ai hoặc cái gì.
  • Lan tự chụp ảnh mình. → Lan vừa là người chụp, vừa là người trong ảnh.

Tự cũng không luôn có nghĩa là làm một mình. “Hai chị em tự nấu cơm, không cần bố mẹ giúp” vẫn có hai người cùng nấu.

Trong “Tôi tự làm mình bị thương”, tự nhấn mạnh tôi là người gây ra việc đó, còn mình chỉ người bị thương cũng là tôi. Câu này không nhất thiết có nghĩa là tôi cố ý gây thương tích.

Chọn từ và tránh nghĩa mơ hồ

Câu có nhiều người hoặc nhiều phần dễ làm mình trở nên không rõ nghĩa:

“Lan nói với Mai rằng mẹ mình đang ốm.”

Nếu thiếu ngữ cảnh, người nghe có thể không chắc đó là mẹ của ai. Khi cần rõ nghĩa, hãy viết lại theo ý muốn nói:

  • Mẹ của Lan bị ốm: “Lan nói với Mai rằng mẹ của Lan đang ốm.”
  • Mẹ của Mai bị ốm: “Lan nói với Mai rằng mẹ của Mai đang ốm.”

Để chọn cách nói, bạn hãy kiểm tra:

  1. Muốn nói về chính người đang được nhắc đến? Cân nhắc mình, chính mình hoặc bản thân mình.
  2. Muốn nói hành động hay quan hệ qua lại giữa những người tham gia? Dùng nhau.
  3. Muốn nhấn mạnh người đó làm, không nhờ người khác làm giúp? Dùng tự hoặc tự mình.
  4. Có thể hiểu mình là nhiều người khác nhau? Dùng tên riêng hoặc cách gọi rõ hơn.

Nhớ bằng ba câu: “Lan nhìn mình trong gương” — người được nhìn cũng là Lan. “Lan và Mai giúp nhau” — có sự qua lại. “Lan tự sửa xe” — Lan làm, không nhờ người khác sửa giúp.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

4 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 4 words and review them later.

Mình, nhau và tự: quy chiếu về người tham gia

4 words

Last updated October 23, 2026