Thời gian với khi, trong khi và vừa… vừa…
Phân biệt khi, trong khi và vừa… vừa… để nói về mốc thời gian, các việc diễn ra đồng thời; chọn cấu trúc phù hợp và dùng chủ ngữ rõ ràng trong câu.
Bạn có thể dùng khi, trong khi và vừa… vừa… để nói một việc xảy ra lúc nào hoặc những việc nào diễn ra cùng lúc. Ba cách này khác nhau ở điểm nhấn: mốc thời gian, khoảng thời gian hay hai hoạt động song song.
Chọn cách nối theo ý muốn nói
| Cách nối | Ý chính | Ví dụ |
|---|---|---|
| khi | Nêu lúc một việc xảy ra | Khi chuông reo, mọi người vào lớp. |
| trong khi | Nêu khoảng thời gian có một việc khác đang diễn ra | Trong khi tôi nấu cơm, anh Nam dọn bàn. |
| vừa… vừa… | Nhấn mạnh hai hoạt động diễn ra cùng lúc | Lan vừa đi bộ vừa nghe nhạc. |
Khi không nhất thiết diễn tả hai hoạt động kéo dài cùng nhau. Trong ví dụ về chuông, tiếng chuông là mốc để mọi người vào lớp.
Dùng khi để nêu mốc thời gian
Phần bắt đầu bằng khi cho biết việc chính xảy ra lúc nào. Phần này có thể đứng trước hoặc sau phần nói về việc chính.
- Khi + sự việc làm mốc, sự việc chính.
- Sự việc chính + khi + sự việc làm mốc.
- Khi tôi về đến nhà, trời bắt đầu mưa.
- Trời bắt đầu mưa khi tôi về đến nhà.
Hai câu đều lấy lúc tôi về đến nhà làm mốc cho việc trời bắt đầu mưa.
Khi phần chỉ thời gian đứng đầu câu, thường dùng dấu phẩy để tách hai phần. Khi phần này đứng cuối và gắn liền với việc chính, thường không cần dấu phẩy.
Khi dùng được với chuyện đã xảy ra, thói quen và việc sắp xảy ra:
| Hoàn cảnh | Ví dụ |
|---|---|
| Chuyện đã xảy ra | Hôm qua, khi tôi đến, cửa hàng đã đóng cửa. |
| Thói quen | Khi mệt, tôi thường nghỉ một lát. |
| Việc sắp xảy ra | Ngày mai, khi đến nơi, tôi sẽ gọi cho chị. |
Khi không tự cho biết quá khứ hay tương lai. Những từ như hôm qua, ngày mai và ngữ cảnh giúp xác định thời gian. Không cần thêm đã, đang hoặc sẽ vào mọi vế câu.
Dùng trong khi cho các việc diễn ra đồng thời
Trong khi thường đặt một việc vào khoảng thời gian một việc khác đang diễn ra. Hai việc có thể do cùng một người hoặc do hai người khác nhau thực hiện.
- Trong khi mẹ nấu ăn, bố lau nhà.
- Tôi ghi lại những ý chính trong khi nghe cô giáo giảng.
- Trong khi cả nhà đang ăn tối, điện bỗng tắt.
Ở câu cuối, việc mất điện xảy ra trong khoảng thời gian cả nhà ăn tối. Vì vậy, trong khi không đòi hỏi hai việc phải kéo dài bằng nhau hoặc cùng bắt đầu, cùng kết thúc.
So sánh:
- Khi tôi đọc sách, tôi thường ghi chú. → Nói về thói quen vào những lúc đọc sách.
- Trong khi tôi đọc sách, em tôi chơi ngoài sân. → Nói rõ hai việc diễn ra trong cùng một khoảng thời gian.
Trong một số câu, cả khi và trong khi đều dùng được. Trong khi làm ý diễn ra đồng thời rõ hơn.
Trong khi còn có thể nêu sự đối lập: “Lan thích nơi yên tĩnh, trong khi Nam thích nơi đông người.” Câu này so sánh sở thích, không kể hai hoạt động diễn ra cùng lúc.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Dùng vừa… vừa… cho hai hoạt động song song
Cách dùng thông thường khi nói về hoạt động là:
Chủ ngữ + vừa + hoạt động thứ nhất + vừa + hoạt động thứ hai.
Chủ ngữ là người hoặc vật thực hiện hoạt động. Trong mẫu này, hai hoạt động có chung chủ ngữ.
- Mai vừa nấu ăn vừa nghe đài.
- Hai chị em vừa đi bộ vừa trò chuyện.
- Người hướng dẫn vừa giải thích vừa chỉ vào bản đồ.
Hai hoạt động diễn ra song song trong cùng một khoảng thời gian; không nhất thiết từng động tác phải trùng nhau hoàn toàn.
Nếu muốn nói rõ hai người làm hai việc khác nhau, dùng trong khi sẽ dễ hiểu hơn:
- Trong khi Mai nấu ăn, Nam nghe đài.
Câu này khác với “Mai vừa nấu ăn vừa nghe đài”: ở câu sau, Mai làm cả hai việc.
Phân biệt vừa… vừa… với vừa chỉ một việc mới xảy ra:
- Tôi vừa ăn cơm xong. → Việc ăn cơm mới kết thúc.
- Tôi vừa ăn cơm vừa xem phim. → Hai hoạt động diễn ra cùng lúc.
Ngoài ra, “Căn phòng vừa nhỏ vừa tối” nêu hai đặc điểm, không nêu hai hoạt động đồng thời.
Giữ rõ người thực hiện và thứ tự sự việc
Có thể không nhắc lại chủ ngữ khi người đọc vẫn hiểu rõ ai thực hiện việc đó:
- Khi về đến nhà, Lan gọi cho mẹ. → Lan về đến nhà; Lan gọi cho mẹ.
- Trong khi nấu ăn, tôi nghe đài. → Tôi nấu ăn; tôi nghe đài.
Nếu hai việc có chủ ngữ khác nhau, nên nêu rõ:
- Khi Lan về đến nhà, mẹ đang nấu ăn.
Nếu bỏ Lan, câu dễ được hiểu là mẹ về đến nhà. Vì vậy, đừng bỏ chủ ngữ khi việc đó làm thay đổi hoặc làm mơ hồ ý muốn nói.
Muốn kể hai việc lần lượt, không dùng vừa… vừa…:
- Ăn xong mới rửa bát: Tôi ăn cơm rồi rửa bát.
- Nghe nhạc lúc rửa bát: Tôi vừa rửa bát vừa nghe nhạc.
Ghi nhớ khi đặt câu
- Muốn nói việc xảy ra lúc nào: dùng khi.
- Muốn đặt một việc trong khoảng thời gian việc khác diễn ra: dùng trong khi.
- Muốn nhấn mạnh hai hoạt động song song của cùng một chủ ngữ: dùng vừa… vừa….
- Kiểm tra xem người đọc có hiểu rõ ai làm gì không.
- Nếu hai việc diễn ra lần lượt, chọn cách nói chỉ thứ tự thay vì cách nói đồng thời.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
4 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 4 words and review them later.
Thời gian với khi, trong khi và vừa… vừa…
4 wordsLast updated October 23, 2026