Αφενός και αφετέρου: οργάνωση επιχειρημάτων.

Τα αφενός και αφετέρου οργανώνουν δύο πλευρές ενός θέματος ή δύο επιχειρήματα. Μας βοηθούν να παρουσιάσουμε με σαφήνεια είτε δύο λόγους που στηρίζουν την ίδια θέση είτε δύο πλευρές που βρίσκονται σε αντίθεση.

1.Δύο πλευρές, όχι πάντα αντίθεση

Το αφενός εισάγει την πρώτη πλευρά και το αφετέρου τη δεύτερη. Η βασική σημασία τους είναι «από τη μία πλευρά» και «από την άλλη πλευρά».

Η σχέση ανάμεσα στις δύο πλευρές προκύπτει από το περιεχόμενο:

• Προσθήκη: δύο διαφορετικά επιχειρήματα στηρίζουν το ίδιο συμπέρασμα.
• Αντίθεση: παρουσιάζουμε, για παράδειγμα, ένα πλεονέκτημα και ένα μειονέκτημα.

2.Βασικές δομές

Οι δύο λέξεις είναι άκλιτες: δεν αλλάζουν ανάλογα με το γένος, τον αριθμό ή το πρόσωπο. Μπορούν να οργανώνουν ολόκληρες προτάσεις ή μικρότερα τμήματα μιας πρότασης.

Δομή	Παράδειγμα
Αφενός… αφετέρου…	Αφενός χρειαζόμαστε περισσότερο χώρο, αφετέρου πρέπει να περιορίσουμε τα έξοδα.
Αφενός… και αφετέρου…	Το πρόγραμμα αφενός μειώνει το κόστος και αφετέρου βελτιώνει την εξυπηρέτηση.
Κοινό ρήμα, δύο συμπληρώματα	Η απόφαση βασίζεται αφενός στο κόστος και αφετέρου στις ανάγκες των κατοίκων.
Αφενός μεν… αφετέρου δε…	Η πρόταση είναι αφενός μεν οικονομική, αφετέρου δε δύσκολη στην εφαρμογή.

Το και πριν από το αφετέρου είναι δυνατό, αλλά δεν είναι υποχρεωτικό. Η παρουσία του δεν αποκλείει την αντίθεση, αν αυτή προκύπτει από το νόημα.

3.Παράλληλη σύνταξη και σαφές νόημα

Οι δύο πλευρές διαβάζονται ευκολότερα όταν έχουν παρόμοια δομή. Αν μοιράζονται το ίδιο ρήμα, κάθε πλευρά πρέπει να συνδέεται σωστά με αυτό.

Η παραλληλία δεν σημαίνει ότι πρέπει να επαναλαμβάνουμε όλες τις λέξεις. Μπορούμε να έχουμε κοινό υποκείμενο ή κοινό ρήμα, εφόσον το νόημα παραμένει σαφές.

• Κοινό υποκείμενο: «Η λύση αφενός εξοικονομεί χρόνο και αφετέρου μειώνει τα λάθη».
• Διαφορετικά υποκείμενα: «Αφενός οι εργαζόμενοι ζητούν ευελιξία, αφετέρου η διοίκηση χρειάζεται σταθερό προγραμματισμό».

4.Θέση και στίξη

Τοποθετούμε κάθε λέξη κοντά στην αρχή της πλευράς που εισάγει. Έτσι ο αναγνώστης καταλαβαίνει πού αρχίζει το κάθε επιχείρημα.

Όταν συνδέουμε δύο προτάσεις χωρίς και, συνήθως βάζουμε κόμμα ανάμεσά τους. Σε σύντομες, στενά συνδεδεμένες δομές με και, συνήθως δεν χρειάζεται κόμμα. Δεν βάζουμε μηχανικά κόμμα αμέσως μετά το αφενός ή το αφετέρου.

Για μεγαλύτερα επιχειρήματα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε χωριστές προτάσεις. Οι δύο πλευρές πρέπει όμως να παραμένουν εύκολα αναγνωρίσιμες.

Εδώ τα κόμματα ξεχωρίζουν τους δείκτες οργάνωσης στην αρχή των προτάσεων· δεν αποτελούν υποχρεωτική στίξη σε κάθε χρήση τους.

5.Ύφος και συχνές αστοχίες

Το ζεύγος ταιριάζει ιδιαίτερα σε επιχειρηματολογικά κείμενα, παρουσιάσεις και οργανωμένες συζητήσεις. Στην καθημερινή συνομιλία είναι συχνά πιο φυσικό το από τη μία… από την άλλη….

Απόφυγε επίσης δύο προβλήματα:

• Επανάληψη χωρίς νέο επιχείρημα: «είναι φθηνό» και «δεν κοστίζει πολύ» εκφράζουν ουσιαστικά τον ίδιο λόγο.
• Σύγχυση με τη χρονική σειρά: για διαδοχικές ενέργειες, όπως «έστειλα την αίτηση και μετά τηλεφώνησα», προτίμησε χρονικούς δείκτες. Τα αφενός – αφετέρου οργανώνουν πλευρές ενός θέματος, όχι από μόνα τους στάδια μιας διαδικασίας.

6.Έλεγχος πριν ολοκληρώσεις

1. Εντόπισε τις δύο διαφορετικές πλευρές του θέματος.
2. Βάλε αφενός στην πρώτη και αφετέρου στη δεύτερη.
3. Έλεγξε ότι κάθε μέρος συνδέεται σωστά με το ρήμα και ότι η σχέση τους είναι σαφής.
4. Προσάρμοσε τη στίξη στο μήκος και στη δομή των προτάσεων.

Να θυμάσαι: δύο πλευρές μπορεί να σημαίνουν είτε δύο λόγους υπέρ της ίδιας θέσης είτε δύο αντίθετες όψεις.