Flumi logoflumi.
Start free
B2 · Upper Intermediate

Προφορικές και γραπτές παραλλαγές ρηματικών τύπων

Ρηματικοί τύποι όπως μιλάω και μιλώ, γράφουν και γράφουνε: αποδεκτές παραλλαγές, διαφορές ύφους και επιλογές στον προφορικό και στον γραπτό λόγο.

By the flumi team About 5 min read
Practice exercises

Στα ελληνικά συναντάμε συχνά δύο τύπους του ίδιου ρήματος: μιλάω / μιλώ, γράφουν / γράφουνε. Θα δούμε ποιες παραλλαγές είναι αποδεκτές και πώς επιλέγουμε ανάλογα με την περίσταση, στον προφορικό και στον γραπτό λόγο.

Διαφορετικός τύπος, ίδια γραμματική λειτουργία

Οι τύποι μιλάω και μιλώ δηλώνουν το ίδιο πρόσωπο, τον ίδιο αριθμό και τον ίδιο χρόνο. Η επιλογή τους δεν αλλάζει από μόνη της το νόημα της πρότασης. Μπορεί όμως να επηρεάζει το ύφος της.

  • Μιλάω συχνά με την αδελφή μου.
  • Μιλώ συχνά με την αδελφή μου.

Και οι δύο προτάσεις είναι σωστές. Ο τύπος μιλάω είναι ιδιαίτερα συνηθισμένος στην καθημερινή επικοινωνία, ενώ το μιλώ χρησιμοποιείται τόσο στον προφορικό όσο και στον γραπτό λόγο.

Η διάκριση δεν είναι «σωστά γραπτά» και «λάθος προφορικά». Ο γραπτός λόγος μπορεί να είναι οικείος, όπως σε ένα μήνυμα, και ο προφορικός επίσημος, όπως σε μια παρουσίαση.

Συνηθισμένες αποδεκτές παραλλαγές

Ο πίνακας δείχνει συγκεκριμένα ζεύγη τύπων, όχι έναν κανόνα που εφαρμόζεται σε όλα τα ρήματα.

Παραλλαγές Γραμματική λειτουργία Συνήθης χρήση
μιλώ / μιλάω Ενεστώτας, α΄ ενικό Και οι δύο είναι κοινοί· το μιλάω είναι συχνό στην καθημερινή ομιλία.
μιλούμε / μιλάμε Ενεστώτας, α΄ πληθυντικό Το μιλάμε είναι πολύ συχνό στην ομιλία· και οι δύο χρησιμοποιούνται γραπτά.
μιλούν / μιλάνε Ενεστώτας, γ΄ πληθυντικό Το μιλούν συνηθίζεται περισσότερο σε προσεγμένο γραπτό λόγο· το μιλάνε σε οικείο ύφος.
γράφουν / γράφουνε Ενεστώτας, γ΄ πληθυντικό Το γράφουν είναι ουδέτερο· το γράφουνε συχνότερο στην ομιλία.
έγραψαν / γράψανε Αόριστος, γ΄ πληθυντικό Το έγραψαν είναι ουδέτερο· το γράψανε συχνότερο σε οικεία αφήγηση.
ήμουν / ήμουνα Παρατατικός, α΄ ενικό Το ήμουν είναι ουδέτερο· το ήμουνα συχνότερο στην ομιλία.

Παρόμοια ζεύγη είναι τα αγαπώ / αγαπάω, ρωτώ / ρωτάω, ήσουν / ήσουνα. Στο γ΄ πληθυντικό συναντάμε επίσης τον τύπο μιλούνε, ιδιαίτερα στον προφορικό λόγο.

Οι χαρακτηρισμοί «ουδέτερο» και «οικείο» δείχνουν τάσεις χρήσης, όχι απόλυτους περιορισμούς. Το γράφουνε μπορεί να εμφανιστεί σε ένα προσωπικό μήνυμα ή σε λογοτεχνικό διάλογο, χωρίς να είναι λάθος.

Κατάληξη, αύξηση και τόνος

Μερικές παραλλαγές έχουν διαφορετική κατάληξη. Γι’ αυτό προσέχουμε ολόκληρο τον τύπο και τη θέση του τόνου:

  • γράφουν → γράφουνε: ο τόνος μένει στην ίδια συλλαβή.
  • μιλούν → μιλούνε: ο τόνος επίσης μένει στην ίδια συλλαβή.
  • έγραψαν → γράψανε: αλλάζει η κατάληξη και χάνεται το αρχικό έ-.
  • ήμουν → ήμουνα: προστίθεται μία συλλαβή, αλλά ο τόνος παραμένει στο ή-.

Στο έγραψαν, το αρχικό έ- είναι η αύξηση. Στον τύπο γράψανε, η επιπλέον συλλαβή της κατάληξης επιτρέπει να βρίσκεται ο τόνος στην τρίτη συλλαβή από το τέλος χωρίς την αύξηση. Αντίστοιχα έχουμε έπαιξαν / παίξανε.

Δεν δημιουργούμε παραλλαγές προσθέτοντας απλώς -ε σε κάθε ρήμα.

✓ Χτες γράψανε το μήνυμα.

✗ Χτες έγραψανε το μήνυμα.

Στην Κοινή Νέα Ελληνική χρησιμοποιούμε εδώ έγραψαν ή γράψανε. Με τον τόνο στη θέση αυτή, το έγραψανε ξεπερνά το όριο των τριών τελευταίων συλλαβών.

Quick check

Try one question now.

1
Στη συνάντηση εγώ εκ μέρους της ομάδας.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Επιλογή ανάλογα με την περίσταση

Δεν αρκεί να ρωτήσουμε αν μιλάμε ή γράφουμε. Σκεφτόμαστε επίσης σε ποιον απευθυνόμαστε και πόσο επίσημη είναι η επικοινωνία.

Μήνυμα σε φίλο:

Χτες ήμουνα στο γραφείο μέχρι αργά. Οι άλλοι φύγανε στις έξι.

Ουδέτερη γραπτή αναφορά:

Χτες ήμουν στο γραφείο μέχρι αργά. Οι άλλοι έφυγαν στις έξι.

Τα γεγονότα είναι τα ίδια. Το πρώτο κείμενο έχει πιο οικείο ύφος.

Σε μια επίσημη παρουσίαση είναι φυσικό να πούμε «Οι συμμετέχοντες μιλούν για τις εμπειρίες τους». Σε μια φιλική συζήτηση μπορούμε να πούμε «Μιλάνε για τις εμπειρίες τους». Ωστόσο, το μιλούν δεν είναι αφύσικο στη συζήτηση.

Για ένα ουδέτερο ή επίσημο κείμενο, οι τύποι γράφουν, έγραψαν, ήμουν είναι ασφαλείς επιλογές. Σε οικεία επικοινωνία μπορείς να χρησιμοποιείς και τις παραλλαγές γράφουνε, γράψανε, ήμουνα.

Έλεγχος πριν από την επιλογή

  1. Έλεγξε το ρήμα. Το ζεύγος μιλώ / μιλάω δεν σημαίνει ότι κάθε ρήμα σε -ώ έχει τύπο σε -άω. Λέμε μπορώ, όχι μποράω στην Κοινή Νέα Ελληνική.
  2. Έλεγξε τον χρόνο και το πρόσωπο. Τα έγραψαν / γράψανε είναι παραλλαγές. Τα γράφουν / έγραψαν δηλώνουν διαφορετικούς χρόνους.
  3. Έλεγξε την περίσταση. Προσωπικό μήνυμα, φιλική συζήτηση και επίσημη αναφορά δεν απαιτούν πάντα τις ίδιες επιλογές.
  4. Κράτησε φυσικό ύφος. Δεν χρειάζεται όλοι οι τύποι να είναι σύντομοι ή όλοι εκτενέστεροι. Η πρόταση «Μιλάω με τους συναδέλφους όταν γράφουν την αναφορά» είναι απολύτως φυσική.

Το βασικό είναι να αναγνωρίζεις τις αποδεκτές παραλλαγές, να διατηρείς τη σωστή γραμματική σημασία και να επιλέγεις τύπους που ταιριάζουν στην επικοινωνία σου.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated October 12, 2026