فعلهای مرکب با شدن و دادن
کاربرد فعلهای مرکب با شدن و دادن برای بیان تغییر حالت و کارهای روزمره؛ صورتهای حال و گذشته، جملههای منفی و واژههای همراه با مثالهای ساده و کاربردی
با آماده شدن و خسته شدن از تغییر حالت حرف میزنیم. با پاسخ دادن، توضیح دادن و انجام دادن کارهای روزمره را بیان میکنیم. این ترکیبها را با هم یاد میگیریم، چون معنی آنها به هر دو بخش وابسته است.
۱. شدن برای تغییر حالت
در ترکیبهای زیر، شدن نشان میدهد که حالت کسی یا چیزی تغییر میکند.
| ترکیب | معنی ساده | مثال |
|---|---|---|
| آماده شدن | آماده نبودن و بعد آماده بودن | سارا برای سفر آماده شد. |
| خسته شدن | احساس خستگی پیدا کردن | بعد از پیادهروی خسته شدم. |
| خوشحال شدن | احساس شادی پیدا کردن | از دیدن تو خوشحال شدم. |
| سرد شدن | گرم بودن و بعد سرد بودن | چای سرد شد. |
به تفاوت حالت و تغییر حالت توجه کنید:
چای سرد است: الان گرم نیست.
چای سرد شد: قبلاً گرم بود؛ حالا سرد است.
مریم آماده است: الان میتواند برود.
مریم آماده شد: قبلاً آماده نبود؛ حالا میتواند برود.
۲. ترکیبهای پرکاربرد با دادن
دادن در «به علی کتاب دادم» یعنی چیزی را به کسی دادن. اما در ترکیبهای زیر، معنیِ کل ترکیب مهم است.
| ترکیب | کاربرد | مثال |
|---|---|---|
| پاسخ دادن | جواب یک پرسش را گفتن یا نوشتن | به سؤال معلم پاسخ دادم. |
| توضیح دادن | کمک کردن به فهم یک موضوع | معلم درس را توضیح داد. |
| انجام دادن | کاری را کردن | کارم را انجام دادم. |
| نشان دادن | کمک کردن به دیدن یا شناختن چیزی | عکس را به دوستم نشان دادم. |
این ترکیبها را کامل یاد بگیرید. توضیح دادن طبیعی است؛ نمیتوانیم به جای «دادن»، هر فعل دیگری بگذاریم. همچنین «دادن» در همهٔ این ترکیبها معنیِ «چیزی را به کسی دادن» ندارد.
۳. صورتهای حال و گذشته
در این مثالها، بخش اول ثابت میماند و شدن یا دادن با زمان و شخص تغییر میکند.
| شخص | حال با شدن | گذشته با شدن | حال با دادن | گذشته با دادن |
|---|---|---|---|---|
| من | آماده میشوم | آماده شدم | پاسخ میدهم | پاسخ دادم |
| تو | آماده میشوی | آماده شدی | پاسخ میدهی | پاسخ دادی |
| او | آماده میشود | آماده شد | پاسخ میدهد | پاسخ داد |
| ما | آماده میشویم | آماده شدیم | پاسخ میدهیم | پاسخ دادیم |
| شما | آماده میشوید | آماده شدید | پاسخ میدهید | پاسخ دادید |
| آنها | آماده میشوند | آماده شدند | پاسخ میدهند | پاسخ دادند |
هر روز ساعت هفت برای رفتن به مدرسه آماده میشوم.
دیروز زود آماده شدم.
معلم هر روز به سؤالهای ما پاسخ میدهد.
دیروز به سؤال من هم پاسخ داد.
برای منفی کردن این صورتها میگوییم: آماده نمیشوم، آماده نشدم، پاسخ نمیدهم و پاسخ ندادم.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. واژههای همراه فعل
همراه هر ترکیب، شکل یک جملهٔ ساده را هم یاد بگیرید:
- برای کاری آماده شدن: برای امتحان آماده شدم.
- از چیزی خوشحال شدن: از خبر خوبت خوشحال شدم.
- به سؤالی پاسخ دادن: به سؤال شما پاسخ میدهم.
- چیزی را توضیح دادن: این مسئله را توضیح میدهم.
- چیزی را به کسی نشان دادن: خانهام را به دوستم نشان دادم.
در نوشتار معیار، این الگو را به کار ببرید: به سؤال پاسخ دادم.
در گفتار رایج، «جواب دادن» با «را» هم طبیعی است: سؤالم را جواب داد. یا تلفن را جواب بده.
۵. مرور کاربردی
انجام دادن و انجام شدن
به تفاوت این دو جمله توجه کنید:
- کارم را انجام دادم. میگوییم چه کسی کار را انجام داده است: من.
- کار انجام شد. میگوییم کار به پایان رسیده است؛ نمیگوییم چه کسی آن را انجام داده است.
در جملهٔ دوم، «انجام شد» ساخت مجهول است. اما خسته شدن مجهول نیست؛ تغییر حالت را نشان میدهد: بعد از کار خسته شدم.
برای ساختن جمله، سه نکته را بررسی کنید:
- معنی را انتخاب کنید: تغییر حالت، مثل خسته شدن، یا انجام یک کار، مثل پاسخ دادن.
- ترکیب را کامل به یاد بیاورید: انجام دادن، نه «انجام شدن» برای گفتن اینکه خودتان کاری را کردهاید.
- صورت مناسب را انتخاب کنید: «من کارم را انجام دادم» و «ما کارمان را انجام دادیم».
شدن را در ترکیبهایی مثل «خسته شدن» برای تغییر حالت و در «انجام شدن» برای بیان انجام کار بدون نام بردن از انجامدهنده یاد بگیرید. دادن را همراه با معنیِ کل ترکیب یاد بگیرید.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
10 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 10 words and review them later.
فعلهای مرکب با شدن و دادن
10 wordsLast updated October 27, 2026