گذشتهٔ ساده با بود و داشت
کاربرد بود و داشت در گذشتهٔ ساده، شکل فعل برای من، تو و دیگر شخصها، جملههای منفی با نبود و نداشت و پرسش و پاسخ کوتاه دربارهٔ حال، مکان و دارایی در گذشته
با بود از حال و جای کسی یا چیزی در گذشته میگوییم: «دیروز خسته بودم.» با داشت میگوییم کسی در گذشته چه چیزی داشت: «سال گذشته دوچرخه داشتم.»
۱. بود و داشت چه معنایی دارند؟
بود گذشتهٔ «بودن» است. داشت گذشتهٔ «داشتن» است.
| اکنون | گذشته |
|---|---|
| امروز خسته هستم. | دیروز خسته بودم. |
| الان در خانه هستیم. | دیشب در خانه بودیم. |
| الان وقت دارم. | دیروز وقت داشتم. |
| امسال یک دوچرخه دارد. | سال گذشته یک دوچرخه داشت. |
در این جملهها، «دیروز»، «دیشب» و «سال گذشته» زمان گذشته را نشان میدهند.
«سال گذشته دوچرخه داشتم» فقط دربارهٔ گذشته است. شاید الان هم دوچرخه دارم؛ این جمله دربارهٔ الان چیزی نمیگوید.
۲. شکل فعل برای هر شخص
آخرِ فعل با «من»، «تو»، «او» و دیگر شخصها تغییر میکند.
| شخص | بودن در گذشته | داشتن در گذشته |
|---|---|---|
| من | بودم | داشتم |
| تو | بودی | داشتی |
| او | بود | داشت |
| ما | بودیم | داشتیم |
| شما | بودید | داشتید |
| آنها | بودند | داشتند |
برای «او»، چیزی به پایان بود و داشت اضافه نمیکنیم.
من دیروز در خانه بودم.
تو دیروز کلاس داشتی.
سارا دیشب خسته بود.
ما سال گذشته یک گربه داشتیم.
شما دیروز در مدرسه بودید.
آنها دیروز وقت داشتند.
وقتی شخص روشن است، میتوانیم «من»، «تو» یا ضمیرهای دیگر را نیاوریم: «دیروز در خانه بودم.»
۳. جملهٔ منفی با نبود و نداشت
برای منفیکردن، نـ را به آغاز فعل اضافه میکنیم:
- بودم ← نبودم
- بودی ← نبودی
- بود ← نبود
- داشتیم ← نداشتیم
- داشتید ← نداشتید
- داشتند ← نداشتند
دیروز بیمار نبودم؛ فقط خسته بودم.
علی سال گذشته ماشین نداشت.
ما دیشب مهمان نداشتیم.
برای گذشته، از نبودم استفاده میکنیم، نه «نیستم».
اکنون: الان در خانه نیستم.
گذشته: دیروز در خانه نبودم.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. پرسش و پاسخ کوتاه
برای پرسیدن، شکل فعل تغییر نمیکند. در نوشتن، پایان پرسش «؟» میگذاریم. در صحبت، آهنگ جمله پرسشی است.
— دیروز در خانه بودی؟
— بله، در خانه بودم.
— دیروز کلاس داشتی؟
— نه، کلاس نداشتم.
— سارا دیشب کجا بود؟
— در خانه بود.
— علی چند کتاب داشت؟
— سه کتاب داشت.
به شخصِ پاسخ دقت کنید: کسی از شما میپرسد «وقت داشتی؟» و شما دربارهٔ خودتان میگویید «بله، وقت داشتم.»
۵. مرور سریع
برای ساختن جمله، این سه نکته را بررسی کنید:
- دربارهٔ حال یا جای کسی در گذشته میگویید؟ از بود استفاده کنید: «مریم خوشحال بود.»
- میگویید کسی در گذشته چه چیزی داشت؟ از داشت استفاده کنید: «مریم یک کیف آبی داشت.»
- شخص و مثبت یا منفی بودن جمله را بررسی کنید: «ما وقت داشتیم، اما شما وقت نداشتید.»
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 27, 2026