نفی و پرسش در گذشتهٔ ساده
منفی کردن فعلهای گذشتهٔ ساده با پیشوند نـ، ساخت پرسش با آهنگ و واژههای پرسشی و پاسخ کوتاه دربارهٔ کارهای گذشته را با مثالهای روزمره تمرین کنید.
۱. گفتن و پرسیدن دربارهٔ گذشته
برای گفتن اینکه کاری در گذشته انجام نشد، فعل گذشتهٔ ساده را منفی میکنیم: «دیروز به کلاس نرفتم.» برای پرسیدن دربارهٔ همان کار میگوییم: «دیروز به کلاس رفتی؟» اینجا ساخت منفی، پرسش و پاسخ کوتاه را با مثالهای روزمره تمرین میکنیم.
۲. ساخت منفی گذشتهٔ ساده
برای منفی کردن گذشتهٔ ساده، نَـ را به آغاز فعل اضافه میکنیم. پایان فعل، که شخص را نشان میدهد، تغییر نمیکند.
| شخص | گذشتهٔ ساده | گذشتهٔ سادهٔ منفی |
|---|---|---|
| من | رفتم | نرفتم |
| تو | رفتی | نرفتی |
| او | رفت | نرفت |
| ما | رفتیم | نرفتیم |
| شما | رفتید | نرفتید |
| آنها | رفتند | نرفتند |
این روش برای فعلهای دیگر هم به کار میرود: دیدم ← ندیدم، خوردم ← نخوردم، بودم ← نبودم و داشتم ← نداشتم.
در فعل «آمدن»، صورت منفی را با نیـ مینویسیم: نیامدم، نیامدی، نیامد، نیامدیم، نیامدید، نیامدند.
- دیروز سارا را ندیدم.
- دیشب در خانه نبودیم.
- صبح وقت نداشتم.
- اتوبوس نیامد.
در فعلهایی مثل «کار کردن» و «تلفن زدن»، بخش فعلی منفی میشود:
- دیروز کار نکردم.
- به دوستم تلفن نزدم.
برای منفی کردن گذشتهٔ ساده از نـ استفاده کنید، نه «نمیـ».
دیروز به مدرسه نرفتم. یعنی دیروز رفتن به مدرسه انجام نشد.
آن روزها به مدرسه نمیرفتم. دربارهٔ وضعیت یا عادت در یک دورهٔ گذشته است؛ فعل آن گذشتهٔ ساده نیست.
۳. پرسش با پاسخ بله یا نه
برای پرسشی که پاسخ آن «بله» یا «نه» است، شکل فعل گذشتهٔ ساده تغییر نمیکند. در گفتار، جمله را با آهنگ پرسشی میگوییم؛ در نوشتار، نشانهٔ ؟ میگذاریم.
| جملهٔ خبری | جملهٔ پرسشی |
|---|---|
| شما دیروز کار کردید. | شما دیروز کار کردید؟ |
| مریم به خانه رفت. | مریم به خانه رفت؟ |
| جلسه تمام شد. | جلسه تمام شد؟ |
اگر شخص روشن باشد، لازم نیست ضمیر را بیاوریم: دیروز کار کردید؟
در نوشتار و موقعیتهای رسمیتر میتوانیم آیا را در آغاز پرسش بیاوریم: «آیا دیروز کار کردید؟» آوردن «آیا» اجباری نیست.
— دیروز به کتابخانه رفتی؟
— بله، رفتم.
— کتاب را گرفتی؟
— نه، نگرفتم.
در پاسخ، فعل را با شخصِ پاسخدهنده هماهنگ کنید: پرسش از «تو» با رفتی؟ است، اما پاسخ دربارهٔ «من» با رفتم یا نرفتم میآید.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. پرسش دربارهٔ زمان، مکان و دلیل
برای گرفتن اطلاعات بیشتر، واژهٔ پرسشی مناسب را در جمله میآوریم. فعل همچنان گذشتهٔ ساده است و معمولاً در پایان جمله میآید.
| اطلاعات مورد نظر | پرسش | پاسخ نمونه |
|---|---|---|
| زمان | چه وقت رسیدی؟ | دیشب رسیدم. |
| مکان | دیروز کجا رفتید؟ | به بازار رفتیم. |
| چیز | چه چیزی خریدی؟ | یک دفتر خریدم. |
| دلیل | چرا زود برگشتی؟ | چون خسته بودم. |
میتوانیم دربارهٔ دلیلِ انجام نشدن یک کار هم بپرسیم. در این حالت، فعل منفی میماند.
— چرا دیروز به کلاس نیامدی؟
— چون بیمار بودم.
— چرا به من تلفن نزدی؟
— چون وقت نداشتم.
پاسخ این پرسشها فقط «بله» یا «نه» نیست؛ باید زمان، مکان، چیز یا دلیل را بگوییم.
۵. مرور سریع
برای ساختن جمله دربارهٔ گذشته، این سه نکته را بررسی کنید:
- کار انجام نشد؟ فعل را منفی کنید: «رفتم» ← نرفتم؛ «آمدم» ← نیامدم.
- پاسخ بله یا نه میخواهید؟ شکل فعل را نگه دارید و جمله را پرسشی کنید: دیروز رفتی؟
- اطلاعات بیشتری میخواهید؟ واژهٔ پرسشی بیاورید: کجا رفتی؟ یا چرا نرفتی؟
در پاسخ کوتاه هم شخص و منفی یا مثبت بودن فعل را درست انتخاب کنید: رفتی؟ — نه، نرفتم.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 27, 2026