پرسشهای تأییدی با مگر و نه
کاربرد مگر و نه در پرسشهای تأییدی فارسی، تفاوت درخواست تأیید با بیان تعجب، ساخت مثبت و منفی، نقش لحن و روش پاسخ روشن به این پرسشها در گفتوگوی روزمره
۱. تأیید یک برداشت
گاهی پاسخ را حدس میزنیم، اما میخواهیم مطمئن شویم. با مگر یا نه؟ میتوانیم از مخاطب بخواهیم برداشت ما را تأیید کند. «مگر» اغلب تعجب را هم نشان میدهد؛ لحن و موقعیت در معنی این پرسشها مهماند.
در این صفحه یاد میگیرید:
- با نه؟ در پایان جمله، تأیید بخواهید؛
- با مگر دربارهٔ چیزی برخلاف انتظار خود سؤال کنید؛
- به این پرسشها پاسخ روشن بدهید.
۲. افزودن «نه؟» به پایان جمله
برای گرفتن تأیید، میتوانیم بعد از یک جملهٔ خبری، با مکث کوتاه نه؟ بگوییم. در نوشتار، معمولاً این مکث را با ویرگول نشان میدهیم. گوینده انتظار دارد مخاطب جمله را تأیید کند، اما پاسخ مخالف هم ممکن است.
| جملهٔ خبری | پرسش برای تأیید |
|---|---|
| جلسه ساعت سه شروع میشود. | جلسه ساعت سه شروع میشود، نه؟ |
| شما قبلاً این فیلم را دیدهاید. | شما قبلاً این فیلم را دیدهاید، نه؟ |
| فردا تعطیل نیست. | فردا تعطیل نیست، نه؟ |
نه؟ در این ساخت ثابت میماند؛ با شخص فعل یا مثبت و منفی بودن جمله تغییر نمیکند.
دو همکار دربارهٔ زمان جلسه صحبت میکنند:
— جلسه ساعت سه شروع میشود، نه؟
— بله، ساعت سه.
اگر زمان جلسه تغییر کرده باشد:
— نه، ساعت چهار شروع میشود.
این کاربردِ نه؟ بیشتر در گفتوگو رایج است. برای پرسش رسمیتر میتوان گفت: «درست است که جلسه ساعت سه شروع میشود؟»
۳. «مگر» و انتظار گوینده
مگر در این کاربرد معمولاً اول جمله میآید. گوینده چیزی را میداند یا حدس میزند، اما موقعیت تازه با آن سازگار نیست. او برای بررسی برداشت خود سؤال میکند.
فکر میکردید دوستتان امروز کلاس دارد، اما او میگوید که تمام روز آزاد است:
— مگر امروز کلاس نداری؟
انتظار شما این بود که او امروز کلاس داشته باشد.
فکر میکردید مریم کلید ندارد، اما دوستتان میگوید مریم در را باز میکند:
— مگر مریم کلید دارد؟
داشتن کلید برای شما خبر تازه یا غیرمنتظرهای است.
| ساخت | نمونه | برداشت گوینده در این موقعیت |
|---|---|---|
| مگر + جملهٔ منفی | مگر امروز کلاس نداری؟ | فکر میکردم کلاس داری. |
| مگر + جملهٔ مثبت | مگر مریم کلید دارد؟ | فکر نمیکردم کلید داشته باشد. |
این برداشتها به موقعیت وابستهاند. «مگر» بهتنهایی پاسخ را تعیین نمیکند و جملهٔ پس از آن هم همیشه منفی نیست.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. تفاوت در لحن و کاربرد
به تفاوت این دو پرسش توجه کنید:
- امروز کلاس داری، نه؟ برای بررسی برنامهٔ دوستتان، از او تأیید میخواهید.
- مگر امروز کلاس نداری؟ دوستتان پیشنهاد گردش داده است؛ شما تعجب میکنید، چون فکر میکردید کلاس دارد.
هر دو پرسش میتوانند به انتظار مشابهی اشاره کنند، اما دومی معمولاً تعجب بیشتری دارد. با لحن تند، «مگر» ممکن است حالت اعتراض پیدا کند.
«مگر» را جایگزین همیشگیِ «آیا» نکنید. اگر هیچ اطلاعی از برنامهٔ کسی ندارید و فقط سؤال میکنید، «امروز کلاس داری؟» مناسبتر است. «مگر امروز کلاس نداری؟» معمولاً نشان میدهد که از قبل انتظاری داشتهاید.
۵. پاسخ روشن و جمعبندی
بهویژه وقتی فعل پرسش منفی است، برای جلوگیری از سوءتفاهم فقط به «بله» یا «نه» اکتفا نکنید؛ خودِ پاسخ را هم بگویید.
— مگر امروز کلاس نداری؟
— چرا، کلاس دارم؛ ساعت پنج شروع میشود.
— نه، امروز کلاس ندارم؛ کلاس لغو شده است.
— فردا تعطیل نیست، نه؟
— درست است، تعطیل نیست.
— چرا، فردا تعطیل است.
در این پاسخها، چرا برای رد کردن برداشت منفی آمده است؛ پرسش دربارهٔ دلیل نیست.
برای انتخاب ساخت مناسب:
- اگر فقط اطلاعات میخواهید، یک پرسش ساده بسازید: امروز کلاس داری؟
- اگر تأیید برداشت خود را میخواهید، از نه؟ استفاده کنید: امروز کلاس داری، نه؟
- اگر موقعیت برخلاف انتظار شماست، مگر مناسب است: مگر امروز کلاس نداری؟
- هنگام پاسخ، مثبت یا منفی بودن وضعیت را با یک جملهٔ کوتاه روشن کنید.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
3 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 3 words and review them later.
پرسشهای تأییدی با مگر و نه
3 wordsLast updated October 27, 2026