یکدیگر و همدیگر در رابطهٔ متقابل
کاربرد یکدیگر و همدیگر برای بیان رابطهٔ متقابل، تفاوت آنها با خود و جای درست آنها همراه با را، حرف اضافه و اسم در جملههای روزمرهٔ فارسی با مثالهای روشن
وقتی دو یا چند نفر کاری را نسبت به هم انجام میدهند، از یکدیگر یا همدیگر استفاده میکنیم. این دو واژه رابطهٔ متقابل را نشان میدهند؛ مانند دیدن، کمککردن یا خبرداشتن از حال هم. در این صفحه، جای آنها را با «را»، حرف اضافه و اسم میآموزید و با «خود» مقایسه میکنید.
۱. رابطهٔ متقابل یعنی چه؟
به این دو جمله توجه کنید:
- مریم به سارا کمک میکند.
- سارا به مریم کمک میکند.
میتوانیم این دو رابطه را در یک جمله بیان کنیم:
مریم و سارا به یکدیگر کمک میکنند.
یعنی مریم به سارا کمک میکند و سارا هم به مریم کمک میکند.
برای این معنا، دستکم دو نفر یا دو طرف لازم است. این رابطه فقط دربارهٔ انسانها نیست: «این دو رنگ در کنار یکدیگر زیبا هستند.»
وقتی دربارهٔ یک گروه صحبت میکنیم، لازم نیست همیشه تکتک اعضا با همهٔ اعضای دیگر رابطه داشته باشند. مثلاً «همسایهها به همدیگر کمک میکنند» میتواند رفتار معمول آن گروه را بیان کند.
۲. تفاوت یکدیگر و همدیگر
یکدیگر و همدیگر معمولاً معنای یکسانی دارند. «یکدیگر» در نوشتار رسمی رایجتر است؛ «همدیگر» در گفتوگوی روزمره بیشتر شنیده میشود.
| صورت | کاربرد معمول | مثال |
|---|---|---|
| یکدیگر | نوشتار و بیان رسمیتر | اعضای گروه به یکدیگر احترام میگذارند. |
| همدیگر | بیان روزمرهتر | ما هر هفته همدیگر را میبینیم. |
این واژهها با تغییر شخص عوض نمیشوند؛ فعل با نهاد جمله هماهنگ میشود:
- ما یکدیگر را میشناسیم.
- شما یکدیگر را میشناسید.
- آنها یکدیگر را میشناسند.
این تفاوت، تفاوتِ کاربرد و سبک است، نه دو معنای جداگانه. «همدیگر» نادرست نیست و «یکدیگر» هم فقط مخصوص نوشتههای رسمی نیست.
۳. جای واژه در جمله
ساخت فعل یا عبارت مشخص میکند که «یکدیگر» و «همدیگر» چگونه در جمله بیایند.
| ساخت | مثال | نکته |
|---|---|---|
| یکدیگر + را | دوستان قدیمی یکدیگر را دیدند. | در این جمله، مفعول با «را» آمده است. |
| به + یکدیگر | ما به یکدیگر اعتماد داریم. | میگوییم «به کسی اعتماد داشتن». |
| با + همدیگر | آن دو با همدیگر صحبت کردند. | میگوییم «با کسی صحبت کردن». |
| از + یکدیگر | دو خواهر از یکدیگر دور هستند. | میگوییم «از کسی دور بودن». |
| اسم + اضافه + یکدیگر | ما شمارهٔ یکدیگر را داریم. | «یکدیگر» به اسم «شماره» وابسته است. |
در مثال آخر، هر نفر شمارهٔ نفر دیگر را دارد. نشانهٔ «را» پس از کل عبارتِ شمارهٔ یکدیگر میآید.
دیدن کسی: علی و رضا همدیگر را دیدند.
حرفزدن با کسی: بعد از دیدار، با همدیگر حرف زدند.
خبرداشتن از حال کسی: حالا از حال یکدیگر خبر دارند.
حرف اضافهٔ لازم را حذف نکنید و «را» را جای آن نگذارید:
✓ ما به یکدیگر اعتماد داریم.
✗ ما یکدیگر را اعتماد داریم.
ساخت درست «به کسی اعتماد داشتن» است.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. تفاوت با خود
خود میتواند رابطهٔ هر شخص با خودش را نشان دهد؛ اما یکدیگر رابطهٔ افراد با افراد دیگرِ همان گروه را بیان میکند.
هر نفر دربارهٔ خودش حرف میزند:
مریم و سارا خودشان را معرفی کردند؛ مریم نام خودش را گفت و سارا هم نام خودش را گفت.
هر نفر دیگری را معرفی میکند:
مریم و سارا یکدیگر را معرفی کردند؛ مریم سارا را معرفی کرد و سارا مریم را.
پس این دو صورت را فقط به این دلیل که نهاد جمله جمع است، جای هم نگذارید. انتخاب آنها به معنی جمله بستگی دارد.
۵. راهنمای انتخاب
برای ساختن جمله، این سه پرسش را بررسی کنید:
- آیا رابطه میان دو یا چند طرف است؟ برای رابطهٔ متقابل، یکدیگر یا همدیگر را انتخاب کنید.
- فعل چه ساختی دارد؟ یکدیگر را دیدن، به یکدیگر کمککردن و با یکدیگر صحبتکردن را با ساخت مناسب به کار ببرید.
- آیا منظورتان هر شخص و خودش است؟ در آن صورت، مانند «خودشان را معرفی کردند»، از صورت مناسبِ خود استفاده کنید.
یکدیگر و همدیگر معنای متقابل دارند؛ جای آنها در جمله به فعل یا اسمی بستگی دارد که با آن میآیند.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
3 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 3 words and review them later.
یکدیگر و همدیگر در رابطهٔ متقابل
3 wordsLast updated October 27, 2026