Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm
Foghlaim na forainmneacha treise mise, tusa agus siadsan, agus úsáid féin chun béim a chur ar dhuine nó a rá go ndearna sé rud gan aon chabhair.
Úsáid mise, tusa agus na forainmneacha treise eile chun béim a chur ar dhuine, go háirithe nuair atá tú ag déanamh comparáide. Úsáid féin chun béim a chur ar an duine atá i gceist, nó chun a rá go ndearna duine rud gan chabhair.
Mé nó mise?
Is forainm pearsanta é mé. Is forainm treise é mise: cuireann sé béim bhreise ar an duine.
| Gan béim ar leith | Le béim ar an duine |
|---|---|
| Tá mé réidh. | Tá mise réidh. |
| Tá tú tuirseach. | Tá tusa tuirseach. |
Tá an dá leagan ceart. Roghnaigh an leagan treise nuair atá an duine féin tábhachtach don chomhrá.
Tá mise réidh, ach tá tusa tuirseach.
Is maith le hAoife tae. Is fearr liomsa caife.
— Cé atá réidh?
— Mise!
Sa dara sampla, cuireann liomsa béim ar an duine freisin.
Na forainmneacha treise
Seo na foirmeacha a úsáideann tú mar ainmní — an duine nó na daoine a bhfuil tú ag caint fúthu san abairt.
| Forainm pearsanta | Forainm treise | Sampla |
|---|---|---|
| mé | mise | Tá mise sásta. |
| tú | tusa | Tá tusa gnóthach. |
| sé | seisean | Tá seisean sa bhaile. |
| sí | sise | Tá sise ar scoil. |
| muid | muidne | Tá muidne réidh. |
| sinn | sinne | Tá sinne réidh. |
| sibh | sibhse | Tá sibhse luath. |
| siad | siadsan | Tá siadsan déanach. |
Is é an bhrí chéanna atá le muidne agus sinne.
Úsáid an forainm treise in áit an ghnáthfhorainm: Tá mise sásta, ní Tá mé mise sásta.
Féin i ndiaidh an fhorainm
Cuir féin i ndiaidh an fhorainm: mé féin, tú féin, sé féin, sí féin, muid féin, sinn féin, sibh féin, siad féin. Ní athraíonn an focal féin.
Braitheann an bhrí ar an gcomhthéacs.
- An duine sin go háirithe: Bhí an múinteoir féin ann, ní hamháin na daltaí.
- Gan chabhair: Rinne mé féin an dinnéar. Níor chabhraigh aon duine liom.
— An ndearna Pól an cáca duit?
— Ní dhearna. Rinne mé féin é.
— An ndearna duine éigin eile an obair?
— Ní dhearna. Rinne sí féin í.
Ní hé an cáca ná an obair atá faoi bhéim anseo, ach an duine a rinne iad.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Mise, mé féin agus mise féin
Is féidir leis na foirmeacha seo béim a chur ar dhuine, ach ní hionann an úsáid i gcónaí.
| Foirm | Sampla | An bhéim sa chomhthéacs seo |
|---|---|---|
| mise | Tá mise fuar, ach tá tusa te. | Comparáid idir beirt. |
| mé féin | Rinne mé féin é, gan chabhair. | Rinne mé é; ní dhearna duine eile dom é. |
| mise féin | Chonaic mise féin é! | Béim láidir: chonaic mé é le mo shúile féin. |
Ní chiallaíonn féin i gcónaí go bhfuil duine ina aonar. In Rinne mé féin é, d'fhéadfadh daoine eile a bheith sa seomra. Is é an pointe ná gur mise a rinne é.
Ná cuir béim ar gach forainm. Úsáid mé, tú agus na gnáthfhorainmneacha eile nuair nach bhfuil béim ar leith de dhíth.
Seiceáil thapa
- Gan béim ar leith? Úsáid gnáthfhorainm: Tá mé réidh.
- Comparáid nó béim ar dhuine? Úsáid forainm treise: Tá mise réidh, ach níl tusa réidh.
- An duine sin, ní duine eile? Is féidir féin a úsáid: Rinne sí féin é.
- Béim an-láidir? Is féidir an dá fhoirm a chur le chéile: Chonaic mise féin é.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
20 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 20 words and review them later.
Focail: Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm
20 wordsLast updated November 5, 2026