Cách, gach duine agus a chéile
Foghlaim an difríocht idir cách agus gach duine, agus úsáid a chéile chun gníomh idir beirt nó níos mó a léiriú i gcomhrá agus i scríbhneoireacht.
Úsáideann tú cách agus gach duine chun labhairt faoi na daoine go léir i ngrúpa. Úsáideann tú a chéile nuair a dhéanann beirt nó níos mó rud éigin dá chéile, nó nuair atá gaol eatarthu.
Cách agus gach duine
Is minic a bhíonn an bhrí chéanna le cách agus gach duine: na daoine go léir atá i gceist. Ní gá gur daoine an domhain ar fad atá i gceist.
Tá cruinniú againn ar a naoi. Tá gach duine anseo anois.
Fógra faoin gceolchoirm: Tá fáilte roimh chách.
Sa chéad sampla, tá na daoine go léir a bhfuil súil againn leo ag an gcruinniú. Sa dara sampla, tá fáilte roimh gach duine freastal ar an gceolchoirm.
Is é gach duine an rogha nádúrtha sa chaint laethúil. Bíonn cách níos foirmiúla go minic, agus feictear é i ráitis ghinearálta, i bhfógraí agus i nathanna coitianta.
| Leagan | Sampla |
|---|---|
| gach duine | Tá fáilte roimh gach duine. |
| cách | Tá fáilte roimh chách. |
| cách i nath coitianta | Is eol do chách é. |
Ciallaíonn Is eol do chách é go bhfuil a fhios ag gach duine é.
An patrún le gach duine
Tagann ainmfhocal uatha i ndiaidh gach. Mar sin, deir tú gach duine, ní gach daoine.
- Tá gach duine réidh.
- Bhí gach duine sásta leis an mbéile.
- Chuir gach duine ceist amháin.
Sa sampla deireanach, chuir gach ball den ghrúpa ceist amháin. Cuireann gach duine an bhéim ar gach ball ar leith.
Is féidir réamhfhocal a chur roimh an dá leagan. Tabhair faoi deara na foirmeacha seo:
| Réamhfhocal | Le gach duine | Le cách |
|---|---|---|
| ag | ag gach duine | ag cách |
| le | le gach duine | le cách |
| do | do gach duine | do chách |
| roimh | roimh gach duine | roimh chách |
Ní athraíonn tús gach sna samplaí seo. Bíonn séimhiú ar cách i ndiaidh do agus roimh: do chách, roimh chách.
A chéile: gníomh sa dá threo
Úsáideann tú a chéile nuair a bhíonn an gníomh ag dul sa dá threo idir daoine. Is féidir beirt nó grúpa níos mó a bheith i gceist.
Feiceann Nóra Pól gach lá. Feiceann Pól Nóra gach lá freisin.
→ Feiceann Nóra agus Pól a chéile gach lá.
Tá aithne ag na daltaí ar a chéile.
Ní hionann gach duine agus a chéile:
- Feiceann Máire gach duine. Is í Máire a fheiceann na daoine go léir.
- Feiceann Máire agus Seán a chéile. Feiceann Máire Seán, agus feiceann Seán Máire.
Le grúpa mór, léiríonn a chéile gníomh nó gaol idir baill an ghrúpa. Ní gá go mbeadh gach ball ag déanamh an ruda chéanna le gach ball eile.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
An réamhfhocal ceart le a chéile
Má bhíonn réamhfhocal ag teastáil sa ghnáthphatrún, coinníonn tú é le a chéile. Tagann le + a le chéile mar lena, agus do + a mar dá sna patrúin seo.
| Gnáthphatrún | Patrún le a chéile | Sampla |
|---|---|---|
| labhairt le duine | labhairt lena chéile / le chéile | Tá na cairde ag labhairt lena chéile. |
| cabhrú le duine | cabhrú lena chéile / le chéile | Cabhraíonn na comharsana lena chéile. |
| bronntanas a thabhairt do dhuine | bronntanais a thabhairt dá chéile | Thug siad bronntanais dá chéile. |
| féachaint ar dhuine | féachaint ar a chéile | D'fhéach siad ar a chéile. |
Tá le chéile an-choitianta sa ghnáthchaint. Le labhairt agus cabhrú, is féidir é a úsáid sa bhrí chéanna le lena chéile. Is féidir le le chéile a léiriú freisin go ndéanann daoine rud éigin i gcomhluadar a chéile, mar atá in Tá siad ag siúl le chéile.
Tá Nóra agus Pól sa chaifé. Tá siad ag labhairt le chéile faoin deireadh seachtaine.
Tá scrúdú ag na daltaí amárach. Cabhraíonn siad le chéile leis an obair bhaile.
Tosaigh leis an ngnáthphatrún: ag labhairt le Seán. Ansin cuir a chéile in áit ainm an duine: ag labhairt lena chéile.
Ní liosta iomlán é an tábla. Seo roinnt nathanna coitianta eile:
- ó chéile: Tá na tithe i bhfad ó chéile.
- i ndiaidh a chéile: Tháinig na daltaí isteach i ndiaidh a chéile — duine amháin, ansin an chéad duine eile.
- trína chéile: Tá na páipéir trína chéile ar an mbord — níl siad in ord.
A chéile agus iad féin
Ní hionann a chéile agus iad féin. Le a chéile, téann an gníomh ó dhuine amháin chuig duine eile. Le iad féin sna samplaí seo, déanann gach duine an gníomh air féin.
Leis an réamhfhocal ar, is é orthu féin an fhoirm a úsáidtear: ar + iad féin = orthu féin. Gan réamhfhocal, is féidir iad féin a úsáid: Nigh siad iad féin.
Tá Anna agus Liam ag féachaint ar a chéile.
Tá Anna ag féachaint ar Liam, agus tá Liam ag féachaint ar Anna.
Tá Anna agus Liam ag féachaint orthu féin sa scáthán.
Tá gach duine acu ag féachaint ar a íomhá féin.
Ná fág an réamhfhocal ar lár má éilíonn an patrún é.
✓ Tá siad ag labhairt lena chéile.
✓ Tá siad ag labhairt le chéile.
✗ Tá siad ag labhairt a chéile.
Ach ní bhíonn réamhfhocal ag teastáil le feic: Feiceann siad a chéile.
Seiceáil thapa
- An bhfuil na daoine go léir i gceist agat? Úsáid gach duine nó cách.
- An bhfuil gníomh nó gaol idir beirt nó níos mó i gceist agat? Úsáid a chéile.
- An bhfuil réamhfhocal sa ghnáthphatrún? Coinnigh é: lena chéile, dá chéile, ar a chéile.
- An bhfuil gach duine ag déanamh an ghnímh air féin? Ní hé a chéile an leagan ceart don bhrí sin.
Tá gach duine anseo. Tá fáilte roimh chách. Táimid ag caint lena chéile.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
13 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 13 words and review them later.
Focail: Cách, gach duine agus a chéile
13 wordsLast updated November 5, 2026