Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha
Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha: foirm an ainmnigh le haidiacht, le ginideach nó le clásal coibhneasta, agus cuspóirí cinnte freisin.
Nuair a leanann cuspóir ainm briathartha, is féidir leis an gcáiliú an tuiseal a athrú: ag léamh leabhair, ach ag léamh leabhar maith. Díreoimid ar chuspóirí éiginnte a bhfuil aidiacht, ginideach nó clásal coibhneasta leo, agus ar an gcodarsnacht le cuspóirí cinnte.
Cad is cuspóir cáilithe ann?
Sa nath ag léamh leabhar maith, is é leabhar cuspóir an ainm bhriathartha léamh: sin an rud atá á léamh. Cáilíonn maith an cuspóir, mar tugann sé eolas breise faoin leabhar.
Is féidir cuspóir a cháiliú ar bhealaí éagsúla:
- le haidiacht: leabhar maith;
- le ginideach: leabhar staire;
- le clásal coibhneasta: leabhar a mhol tú.
Ní hionann cáilithe agus cinnte. Tá leabhar maith éiginnte fós; tá an leabhar maith cinnte de bharr an ailt.
Cuspóir éiginnte i ndiaidh an ainm bhriathartha
Sa ghnáthphatrún le ag, cuirtear cuspóir ainmfhoclach neamhcháilithe sa ghinideach: ag léamh leabhair. Is ginideach uatha é leabhair anseo.
Ach nuair atá an cuspóir éiginnte cáilithe ar cheann de na bealaí thíos, úsáidtear foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh.
| An cáiliú | An cuspóir | Leis an ainm briathartha |
|---|---|---|
| Gan cháiliú | leabhar | ag léamh leabhair |
| Aidiacht | leabhar maith | ag léamh leabhar maith |
| Ginideach | leabhar staire | ag léamh leabhar staire |
| Clásal coibhneasta | leabhar a mhol tú | ag léamh leabhar a mhol tú |
Tá Nóra ag léamh leabhair sa ghairdín.
Tá Nóra ag léamh leabhar maith sa ghairdín.
Tá Nóra ag léamh leabhar staire don chúrsa.
Tá Nóra ag léamh leabhar a mhol tú di.
Sa sampla leabhar staire, fanann staire sa ghinideach: is é a cháilíonn leabhar. Is é leabhar, ceann an fhrása, a bhíonn i bhfoirm an ainmnigh.
Comhréir na haidiachta
Nuair atá an cuspóir i bhfoirm an ainmnigh, leanann an aidiacht gnáthchomhréir an ainmnigh. Ní chuirtear an aidiacht sa ghinideach ar leithligh.
| Ainmfhocal | Gan cháiliú | Le haidiacht |
|---|---|---|
| teach: firinscneach | ag tógáil tí | ag tógáil teach mór |
| obair: baininscneach | ag déanamh oibre | ag déanamh obair mhaith |
Tá mór gan séimhiú tar éis teach, ainmfhocal firinscneach uatha. Tá séimhiú ar mhaith tar éis obair, ainmfhocal baininscneach uatha.
Ná measc foirm an ainmnigh leis an aidiacht sa ghinideach.
✓ Tá siad ag tógáil teach mór.
✗ Tá siad ag tógáil teach mhóir.
Sa phatrún seo, téann teach agus mór le chéile mar fhrása san ainmneach.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Cuspóir cinnte agus cuspóir roimh an ainm briathartha
Ní leor aidiacht a bheith ann chun an ginideach a sheachaint i ngach comhthéacs. Má tá an cuspóir cinnte de bharr an ailt, úsáidtear an ginideach sa phatrún seo, fiú má tá aidiacht leis.
| Cuspóir éiginnte cáilithe | Cuspóir cinnte cáilithe |
|---|---|
| ag léamh leabhar maith | ag léamh an leabhair mhaith |
| ag tógáil teach mór | ag tógáil an tí mhóir |
Is leis an gcuspóir i ndiaidh an ainm bhriathartha a bhaineann an chodarsnacht seo. Sa phatrún cuspóir + a + ainm briathartha, ní chuirtear an cuspóir sa ghinideach díreach toisc gur cuspóir é.
Ba mhaith liom leabhar maith a léamh.
Ba mhaith liom an leabhar maith a léamh.
Tabhair faoi deara an difríocht idir ag léamh an leabhair mhaith agus an leabhar maith a léamh. Athraíonn struchtúr na habairte, agus athraíonn foirm an fhrása ainmfhoclaigh dá réir.
Seicliosta don scríobh
Agus tú ag roghnú foirm an chuspóra, cuir na ceisteanna seo ort féin:
- Cá bhfuil an cuspóir? Déan idirdhealú idir ag léamh leabhair agus leabhar a léamh.
- An bhfuil sé éiginnte agus cáilithe? Sna patrúin thuas, úsáid foirm an ainmnigh: ag léamh leabhar maith, leabhar staire, leabhar a mhol tú.
- An bhfuil an t-alt leis? Coinnigh an ginideach i ndiaidh an ainm bhriathartha: ag léamh an leabhair mhaith.
- An réitíonn an aidiacht leis an ainmfhocal? Seiceáil an frása iomlán: teach mór, ach obair mhaith.
Is í an phríomhchodarsnacht le cuimhneamh uirthi ná ag léamh leabhair → ag léamh leabhar maith → ag léamh an leabhair mhaith.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026