Do agus de: tabhairt agus bunús
Foghlaim do le tabhairt agus de le hábhar, cuid agus baint: séimhiú, na foirmeacha don agus den, agus forainmneacha mar dom agus díom i samplaí simplí.
Tabhairt agus bunús
Úsáid do nuair a thugann tú rud do dhuine. Úsáid de chun ábhar ruda a lua, nó chun cuid de rud a ainmniú.
- Thug mé leabhar do Mháire.
- Tá an bord déanta d’adhmad.
- D’ith mé píosa den chíste.
Do: cé a fhaigheann an rud?
Le do, deir tú cé a fhaigheann rud. Úsáideann tú é freisin nuair a dhéanann tú rud do dhuine.
Thug Seán bláthanna do Nóra.
Sheol mé teachtaireacht do Phól.
Rinne mé cupán tae do Mháire.
Sa chéad sampla, fuair Nóra na bláthanna. Sa tríú sampla, is do Mháire an tae.
De: ábhar, cuid agus baint
Úsáid de sna patrúin seo:
| Úsáid | Patrún | Sampla |
|---|---|---|
| Ábhar ruda | déanta de | Tá an geansaí déanta d’olann. |
| Cuid de rud | píosa de | Ba mhaith liom píosa den arán. |
| Rud a bhaint | bain de | Bhain mé an clúdach den phota. |
Ní úsáidtear de le gach cineál bunúis. Chun a rá cén áit arb as duit, úsáid as: Tá mé as Gaillimh. Le déanta de, is é ábhar an ruda atá i gceist.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Athruithe ar an ainmfhocal
Cuireann do agus de séimhiú ar chonsan nuair is féidir: Pól → do Phól, cloch → de chloch.
Roimh ghuta, déantar d’ den dá réamhfhocal. Tarlaíonn sé seo freisin roimh fh agus guta ina dhiaidh.
| Réamhfhocal | Bunfhocal | Sampla |
|---|---|---|
| do | Áine | Thug mé peann d’Áine. |
| do | fear | Thug mé cabhair d’fhear ag an stáisiún. |
| de | adhmad | Tá an chathaoir déanta d’adhmad. |
| de | feoil | D’ith mé píosa d’fheoil. |
Leis an alt an, úsáid don agus den:
- do + an → don: Thug mé bainne don chat.
- de + an → den: D’ith mé píosa den chíste.
Is féidir le d’ teacht ó do nó de. Féach ar an mbrí: duine a fhaigheann rud, nó ábhar nó cuid de rud?
Dom agus díom
Nuair nach n-ainmníonn tú an duine arís, úsáid foirm mar dom nó díom. Tugtar forainm réamhfhoclach ar an bhfoirm seo.
| Duine | Do | De |
|---|---|---|
| mé | dom | díom |
| tú | duit | díot |
| sé | dó | de |
| sí | di | di |
| muid | dúinn | dínn |
| sibh | daoibh | díbh |
| siad | dóibh | díobh |
Thug Máire leabhar dom. Fuair mé an leabhar.
Bhain mé mo chóta díom. Níl an cóta orm anois.
Thug mé bronntanas di. Fuair sí an bronntanas.
Bhain sí a cóta di. Níl an cóta uirthi anois.
Ní hionann dom agus díom, ná dó agus de. Ach is í di an fhoirm chéanna sa dá cholún: léiríonn an abairt an bhrí.
Seiceáil an bhrí
- Cé a fhaigheann an rud? Úsáid do: Thug mé leabhar duit.
- Cén t-ábhar atá ann? Úsáid de: Tá sé déanta d’adhmad.
- An cuid de rud atá i gceist? Úsáid de: píosa den chíste.
- An bhfuil tú ag baint rud díot? Úsáid de: Bain do chóta díot.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
10 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 10 words and review them later.
Focail: Do agus de: tabhairt agus bunús
10 wordsLast updated November 5, 2026