Faoi, roimh agus tar éis
Foghlaim faoi, roimh agus tar éis chun áit, ábhar cainte agus ord ama a chur in iúl, le samplaí simplí agus na foirmeacha faoin mbord agus tar éis lóin.
Úsáid faoi chun áit nó ábhar cainte a léiriú. Úsáid roimh agus tar éis chun ord ama a léiriú: rud amháin ar dtús agus rud eile ina dhiaidh.
Na trí réamhfhocal
| Réamhfhocal | Úsáid | Sampla |
|---|---|---|
| faoi | Áit: níos ísle ná rud eile | Tá an cat faoin mbord. |
| faoi | Ábhar cainte | Táimid ag caint faoin scannán. |
| roimh | Níos luaithe ná rud eile | Ithim bricfeasta roimh an obair. |
| tar éis | Níos déanaí ná rud eile | Téim abhaile tar éis na hoibre. |
Faoi: áit agus ábhar cainte
Le háit, léiríonn faoi go bhfuil rud níos ísle ná rud eile. Le caint nó le scríobh, léiríonn sé an t-ábhar.
Tá mo bhróga faoin leaba. — Cá bhfuil siad? Faoin leaba.
Tá leabhar á léamh agam faoin gceol. — Cad é ábhar an leabhair? An ceol.
Táimid ag caint faoin aimsir. — Cad é ábhar na cainte? An aimsir.
Tagann faoi + an le chéile mar faoin:
- faoi + an bord → faoin mbord;
- faoi + an leaba → faoin leaba;
- faoi + an aimsir → faoin aimsir.
Roimh agus tar éis: ord ama
Úsáid roimh don rud is luaithe agus tar éis don rud is déanaí.
Ním mo lámha roimh an mbéile. Ithim ansin.
Ním na soithí tar éis an bhéile. Tá an béile thart.
Is féidir an dá réamhfhocal a úsáid chun cur síos a dhéanamh ar an ord céanna:
Tagann an Luan roimh an Máirt.
Tagann an Mháirt tar éis an Luain.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Foirmeacha úsáideacha
Cuireann faoi agus roimh séimhiú ar chonsain áirithe nuair nach bhfuil alt ann: faoi bhord, roimh bhéile. Ní athraíonn gach litir: roimh lón.
Leis an alt an, foghlaim na patrúin choitianta seo:
| Bunfhocal | Frása úsáideach |
|---|---|
| bord | faoin mbord |
| béile | roimh an mbéile |
| obair | roimh an obair |
| béile | tar éis an bhéile |
| obair | tar éis na hoibre |
| lón | tar éis lóin |
Tagann an ginideach i ndiaidh tar éis sna frásaí seo. Sin é an fáth a n-athraíonn lón go lóin, agus an obair go na hoibre. Foghlaim na frásaí iomlána anois.
Ná húsáid an fhoirm chéanna i gcónaí i ndiaidh roimh agus tar éis:
✓ roimh an obair → tar éis na hoibre
✓ roimh lón → tar éis lóin
Seiceáil an bhrí
Sula roghnaíonn tú réamhfhocal, cuir ceist ort féin:
- An bhfuil rud níos ísle ná rud eile? Faoi: faoin mbord.
- An bhfuil ábhar cainte nó leabhair i gceist? Faoi: faoin aimsir.
- An dtarlaíonn sé níos luaithe? Roimh: roimh an obair.
- An dtarlaíonn sé níos déanaí? Tar éis: tar éis na hoibre.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
9 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 9 words and review them later.
Focail: Faoi, roimh agus tar éis
9 wordsLast updated November 5, 2026