B1 · Intermediate

Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach

Réamhfhocail chomhshuite le ginideach: foirmeacha an ainmfhocail agus an ailt, tagairt do dhaoine, agus an difríocht idir in aice agus in aice le.

By the flumi team About 6 min read 10 vocabulary words

Dhá fhocal, aon réamhfhocal amháin

Úsáideann tú réamhfhocail chomhshuite mar in aice le, os comhair agus ar son chun áit, am nó caidreamh a chur in iúl. Bíonn níos mó ná focal amháin iontu. Tagann an ginideach i ndiaidh a lán acu, ach ní i ndiaidh gach ceann acu.

Sa leathanach seo, foghlaimeoidh tú conas ainmfhocal a úsáid ina ndiaidh, cad a tharlaíonn don alt, agus conas tagairt do dhuine gan a ainm a athrá.

Na patrúin is coitianta

Leis na réamhfhocail seo, is gnách go mbíonn ainmfhocal sa ghinideach nuair a thagann sé go díreach ina ndiaidh.

Réamhfhocal Úsáid Sampla leis an nginideach
in aice áit atá gar do rud in aice na scoile
os comhair áit ar aghaidh ruda amach os comhair an tí
ar chúl áit taobh thiar de rud ar chúl an tsiopa
i lár áit sa chuid láir i lár na cathrach
tar éis rud a tharlaíonn níos déanaí tar éis an chruinnithe
le linn rud a tharlaíonn san am céanna le linn an chluiche
ar son tacaíocht nó leas ar son na foirne
in aghaidh cur i gcoinne in aghaidh an phlean

Tá an leabharlann in aice na scoile.

Fanfaidh mé leat os comhair an tí.

Rachaidh siad abhaile tar éis an chruinnithe.

Táimid ag bailiú airgid ar son na foirne.

Ní gá alt a bheith ann i gcónaí: le linn cruinnithe, tar éis lóin, ar son daoine eile.

An t-ainmfhocal agus an t-alt

Nuair atá ginideach de dhíth, seiceáil foirm an ainmfhocail agus foirm an ailt le chéile. Ní leor an réamhfhocal a chur roimh an ngnáthfhoirm.

Ainmfhocal leis an alt Ginideach leis an alt Frása iomlán
an teach an tí os comhair an tí
an siopa an tsiopa ar chúl an tsiopa
an scoil na scoile in aice na scoile
an chathair na cathrach i lár na cathrach
na páistí na bpáistí ar son na bpáistí

Seo iad na príomhphointí atá le tabhairt faoi deara:

  • Le hainmfhocal firinscneach uatha, fanann an: an teach → an tí.
  • Le hainmfhocal baininscneach uatha, athraíonn an t-alt go na: an scoil → na scoile.
  • Sa ghinideach iolra, fanann na, agus cuirtear urú ar chonsan ar féidir urú a chur air: na páistí → na bpáistí.

Braitheann foirm an ghinidigh ar an ainmfhocal féin. Foghlaim frásaí iomlána mar i lár na cathrach, seachas deireadh amháin a chur le gach ainmfhocal.

✓ Tá an carr os comhair an tí.

✗ Tá an carr os comhair an teach.

Tá tí, ginideach teach, de dhíth anseo.

Quick check

Try one question now.

1
Tá binsí nua in aice do na daltaí.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Ní bhíonn ginideach ann i gcónaí

Tá dhá phatrún coitianta ann le in aice. Tá an bhrí chéanna acu sna samplaí seo:

Patrún Sampla
in aice + ginideach Tá sí in aice na scoile.
in aice le + ainmfhocal Tá sí in aice leis an scoil.

Sa dara patrún, leanann an t-ainmfhocal rialacha le, ní rialacha an ghinidigh. Mar an gcéanna, deir tú i gcomparáid leis an teach, ní i gcomparáid leis an tí.

Ná ceap go leanann ginideach gach grúpa focal a fheidhmíonn mar réamhfhocal. Foghlaim an patrún iomlán: os comhair an tí, ach in aice leis an teach.

Tá patrún tábhachtach eile ann nuair a chuireann tú gníomh in iúl le hainm briathartha:

  • Tar éis an chruinnithe, chuaigh mé abhaile.
  • Tar éis an teach a ghlanadh, chuaigh mé amach.

Sa dara sampla, is é an teach cuspóir a ghlanadh: is é an rud a ghlan mé é. Fanann sé sa bhunfhoirm sa phatrún seo; ní athraíonn sé go an tí díreach toisc go bhfuil tar éis roimhe.

Tagairt do dhuine agus achoimre

Le roinnt réamhhocal comhshuite, úsáideann tú aidiacht shealbhach sa lár chun tagairt do dhuine: ar mo shon, os do chomhair. Athraíonn an focal ina diaidh de réir rialacha na haidiachta sealbhaí.

Duine Le ar son Le os comhair
mé ar mo shon os mo chomhair
tú ar do shon os do chomhair
sé ar a shon os a chomhair
sí ar a son os a comhair
siad ar a son os a gcomhair

Tá Nóra tinn. Rachaidh mé chuig an gcruinniú ar a son.

Tá Seán ag an doras. Tá madra os a chomhair.

Is ionann ar a son do sí agus do siad. Insíonn an comhthéacs duit cé atá i gceist.

Sula scríobhann tú frása:

  1. Roghnaigh an patrún iomlán: in aice nó in aice le, mar shampla.
  2. Má éilíonn sé ginideach, seiceáil an t-ainmfhocal agus an t-alt: ar chúl an tsiopa.
  3. Má tá cuspóir roimh ainm briathartha ann, aithin an patrún sin: tar éis an teach a ghlanadh.
  4. Má tá tú ag tagairt do dhuine, úsáid an fhoirm chuí: ar mo shon, os a comhair.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

10 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 10 words and review them later.

Focail: Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach

10 words

Last updated November 5, 2026