Accusativus duplex
Accusativus duplex cum verbis creandi, appellandi, docendi et poscendi: obiectum, praedicativum, persona et res, concordia atque mutatio in voce passiva.
Duo accūsātīvī ad idem verbum pertinēre possunt, sed nōn semper eōdem modō. Disce discernere accūsātīvum obiectī cum praedicātīvō ab accūsātīvīs persōnae et reī; ita intellegēs quid uterque significet.
Duae constructiones
In sententiā Cīvēs Mārcum cōnsulem creant, Mārcum et cōnsulem eundem hominem significant. In sententiā Magister puerōs grammaticam docet, puerōs persōnās, grammaticam rem quam discunt significat.
| Constructiō | Exemplum | Quid accūsātīvī significant? |
|---|---|---|
| Obiectum et praedicātīvum | Cīvēs Mārcum cōnsulem creant. | Mārcus cōnsul fit. |
| Persōna et rēs | Magister puerōs grammaticam docet. | Puerī grammaticam discunt. |
Nōn satis est duās fōrmās accūsātīvī invenīre: videndum est quōmodo ad verbum et inter sē pertineant.
Obiectum cum praedicātīvō
Accūsātīvus praedicātīvus dīcit quid obiectum sit, fīat, habeātur aut appelletur. Haec constructiō invenītur cum verbīs ut facere, creāre, appellāre, putāre.
- Populus Mārcum cōnsulem creāvit. Mārcus cōnsul factus est.
- Cīvēs Cicerōnem patrem patriae appellāvērunt. Hoc nōmine eum appellāvērunt.
- Iūliam prūdentem putō. Iūdiciō meō, Iūlia prūdēns est.
- Haec rēs mē laetum facit. Propter hanc rem laetus fīō.
Praedicātīvum potest esse nōmen substantīvum, ut cōnsulem, aut adiectīvum, ut prūdentem. Adiectīvum cum obiectō genere, numerō et cāsū concordat:
- Puellam laetam faciō.
- Puerōs laetōs faciō.
Nōmen substantīvum in accūsātīvō pōnitur, sed suum genus retinet: Rōmānī Rōmam dominam appellābant.
Persōna et rēs
Quaedam verba accūsātīvum persōnae et accūsātīvum reī admittunt. Hī accūsātīvī nōn idem significant: alius indicat quem actiō tangat, alius quid doceātur, cēlētur aut poscātur.
| Verbum | Exemplum | Persōna | Rēs |
|---|---|---|---|
| docēre | Magister puerōs grammaticam docet. | puerōs | grammaticam |
| cēlāre | Tē cōnsilium cēlō. | tē | cōnsilium |
| poscere | Mīlitēs ducem pecūniam poscunt. | ducem | pecūniam |
| rogāre | Cōnsul senātōrem sententiam rogat. | senātōrem | sententiam |
In exemplō cum cēlāre, tū cōnsilium nescīs, quia ego id tibi nōn aperiō. In exemplō cum rogāre, cōnsul quaerit quid senātor cēnseat.
Haec ratiō nōn ad omnia verba docendī aut petendī pertinet. Etiam idem verbum aliās constructionēs habēre potest: tē cōnsilium cēlō, sed etiam tē dē cōnsiliō cēlō. Utraque constructiō probāta est.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Quid in passīvō mūtātur?
Ubi obiectum cum praedicātīvō iungitur, obiectum sententiae actīvae fit subiectum sententiae passīvae. Praedicātīvum quoque in nōminātīvō pōnitur.
| Actīvum | Passīvum |
|---|---|
| Populus Mārcum cōnsulem creāvit. | Mārcus cōnsul creātus est. |
| Cīvēs Iūliam prūdentem putant. | Iūlia prūdēns putātur. |
Haec mūtātiō ad obiectum cum praedicātīvō pertinet. Nōlī inde colligere duōs accūsātīvōs semper duōs nōminātīvōs fierī. In puerōs grammaticam docet, grammaticam nōn est praedicātīvum: puerī nōn sunt grammatica.
Constructionēs similes, nōn eaedem
Petere nōn eandem constructionem habet atque poscere: rēs petīta accūsātīvō, persōna ā quā petitur ab cum ablātīvō exprimitur.
- Mīlitēs ducem pecūniam poscunt.
- Mīlitēs pecūniam ā duce petunt.
Neque omnis sententia quae duōs accūsātīvōs continet exemplum accūsātīvī duplicis est:
- Videō Mārcum et Iūliam: duo obiecta coniūncta sunt.
- Videō Mārcum, amīcum meum: amīcum meum est appositiō; quis Mārcus sit explicat.
- Putō Mārcum venīre: Mārcum est subiectum īnfīnītīvī venīre.
Contrā, in Putō Mārcum prūdentem, prūdentem est praedicātīvum quod iūdicium meum dē Mārcō exprimit.
Quōmodo constructionem agnōscās
- Verbum īnspice. Quaere quam constructionem admittat.
- Accūsātīvōs comparā. Eandem persōnam vel rem significant, an persōnam et rem inter sē distinctās?
- Praedicātīvum quaere. Dīcitne quid obiectum sit, fīat aut habeātur?
- Concordiam et rēgimen servā. Adiectīvum cum obiectō concordat; accūsātīvus reī ex verbī ūsū pendet.
Mārcum cōnsulem creant: Mārcus cōnsul fit. Puerōs grammaticam docent: puerī grammaticam discunt. Haec differentia est fundamentum utrīusque constructionis.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
9 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 9 words and review them later.
Vocabula: Accusativus duplex
9 wordsLast updated November 5, 2026