Alius, alter, uter et neuter
Discrimen inter alius, alter, uter et neuter: electio e duobus, formae pronominales, concordia et usus quibus homines resque inter se clare distinguuntur.
Alius an alter?
Alius, alter, uter et neuter homines resque distinguunt. Ut vocabulum aptum eligas, primum quaere utrum de duobus an de pluribus agatur. Deinde discerne utrum alium hominem indices, quaestionem proponas an utrumque excludas.
Alius hominem vel rem a priore diversam indicat, neque per se numerum definit. Alter proprie unum e duobus significat. Haec distinctio utilis est, sed non omnis usus vocabuli alter ad duos homines expresse numeratos restringitur.
- Hic liber mihi nōn placet; alium librum legere volō. — Librum diversum quaero; libri non numerantur.
- Duo librī in mēnsā sunt: alter meus est, alter tuus. — De duobus libris agitur.
Haec vocabula et cum substantivo et sine substantivo ponuntur: alius liber, sed etiam alius, si ex contextu intellegitur quis vel quid significetur.
Formae et concordia
Cum substantivo posita, haec vocabula genere, numero et casu cum eo concordant. Genetivus singularis plerumque in -īus, dativus in -ī exit.
| Vocabulum | Nominativus singularis: masculinum, femininum, neutrum | Genetivus singularis | Dativus singularis |
|---|---|---|---|
| alius | alius, alia, aliud | alterīus plerumque; alīus raro | aliī |
| alter | alter, altera, alterum | alterīus | alterī |
| uter | uter, utra, utrum | utrīus | utrī |
| neuter | neuter, neutra, neutrum | neutrīus | neutrī |
Genetivus et dativus in tabula omnibus tribus generibus communes sunt. Ceteri casus plerumque formas adiectivorum primae et secundae declinationis sequuntur: alium, aliam, aliō, aliā; alterum, alteram; utrum, utram; neutrum, neutram. In plurali habes, exempli gratia, aliī, aliae, alia et alterī, alterae, altera.
Neutrum vocabuli alius est aliud, non alium, in nominativo et accusativo singulari. Distingue aliud cōnsilium et alterum cōnsilium. Genetivus alterīus etiam pro genetivo vocabuli alius usurpatur; sensus igitur ex contextu cognoscendus est.
Uter interrogat, neuter excludit
Uter quaerit quis e duobus sit. Si de pluribus sine hac distinctione quaeris, plerumque quis adhibetur. Neuter significat nec hunc nec illum: ambo excluduntur.
Duo frātrēs adsunt.
— Uter frāter Latīnē loquitur?
— Neuter frāter Latīnē loquitur.
Duae sorōrēs adsunt.
— Utra soror cantat?
— Neutra soror cantat.
Casus non semper nominativus est: munus vocabuli in sententia spectandum est.
Duo discipulī adsunt.
- Utrī librum dās? — Alterī librum dō, nōn utrīque.
- Utrum vides? — Neutrum videō.
In exemplo utrum vides?, utrum est accusativus masculinus singularis: unum e duobus discipulis significat.
Neuter et uterque contraria significant: neuter venit ambos excludit; uterque venit ambos complectitur. Cum neuter subiectum singulare est, verbum quoque singulare ponitur. Ad hanc negationem exprimendam non opus est addere nōn.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Repetitio et usus latiores
Vocabula repetita partes inter se distinguunt:
- Aliī … aliī … diversos homines vel diversos hominum greges indicat.
- Alter … alter … duas partes distinguit; non necesse est alterum priorem tempore esse.
- Alterī … alterī … duos greges inter se opponere potest.
- Aliī rident, aliī tacent. — Non omnes idem faciunt.
- Duae sorōrēs adsunt: altera legit, altera scrībit.
- Duo exercitūs pugnant: alterī vincunt, alterī fugiunt.
Alter etiam eum qui proximus post primum est significare potest: alterō diē saepe idem valet ac diē proximō. Hic dies in serie distinguitur, quamquam dies omnino non sunt tantum duo.
Quomodo eligas
- Si hominem vel rem diversam sine numero definito indicas, alius plerumque convenit.
- Si unum e duobus indicas, alter elige.
- Si quaeris quis e duobus sit, uter adhibe.
- Si nec hunc nec illum significas, neuter adhibe.
- Genus, numerum et casum inspice: utra soror, utrī frātrī, aliud cōnsilium.
Memineris: alius diversum indicat, alter unum e duobus distinguit, uter de duobus interrogat, neuter ambos excludit.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
6 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 6 words and review them later.
Vocabula: Alius, alter, uter et neuter
6 wordsLast updated November 5, 2026