Numeri distributivi et adverbia numeralia
Numeri distributivi partes singulis datas indicant; adverbia numeralia frequentiam exprimunt. Disce formas, concordiam et usus inter se discernere.
Numeri distributivi indicant quot res singulis dentur aut quot simul sumantur. Adverbia numeralia indicant quotiens aliquid fiat. Hic disces formas utriusque generis distinguere, distributivos cum nominibus coniungere et repetitionem clare exprimere.
Quot singulis? Quotiens?
Numerus cardinalis summam rerum indicare potest; distributivus partes singulis destinatas ostendit. Adverbium numerale non res numerat, sed actionis repetitionem exprimit.
Magister discipulīs duōs librōs dat.
Duo libri dantur; sententia sola non dicit duos cuique dari.
Magister discipulīs bīnōs librōs dat.
Singuli discipuli duos libros accipiunt.
Magister bis librum legit.
Eandem actionem iterat: librum primum legit, deinde iterum.
Tres quaestiones distingue:
- Quot libros? — Duos.
- Quot libros singulis? — Binos.
- Quotiens legit? — Bis.
Formae frequentiores
Distributivi sunt adiectiva; adverbia numeralia neque declinantur neque cum nomine concordant. In tabula distributivi nominativo plurali trium generum exhibentur.
| Numerus | Distributivum: masculinum, femininum, neutrum | Adverbium numerale |
|---|---|---|
| 1 | singulī, singulae, singula | semel |
| 2 | bīnī, bīnae, bīna | bis |
| 3 | ternī, ternae, terna | ter |
| 4 | quaternī, quaternae, quaterna | quater |
| 5 | quīnī, quīnae, quīna | quīnquiēs |
| 6 | sēnī, sēnae, sēna | sexiēs |
| 7 | septēnī, septēnae, septēna | septiēs |
| 8 | octōnī, octōnae, octōna | octiēs |
| 9 | novēnī, novēnae, novēna | noviēs |
| 10 | dēnī, dēnae, dēna | deciēs |
Formae non omnes ex eadem terminatione facile efficiuntur. Praesertim semel, bis, ter, quater memoria tene.
Adverbia quae in -iēs exeunt etiam in -iēns scribuntur: quīnquiēns, deciēns.
Concordia et distributio
Distributivi plerumque plurales sunt et secundum primam atque secundam declinationem declinantur. Cum nomine rei aut hominis qui distribuitur aut numeratur genere, numero et casu concordant. Singulī etiam cum nomine eius qui rem accipit ponitur.
Genetivus pluralis saepe in -um exit: bīnum, ternum, dēnum. Exempli gratia: Dux turmās dēnum mīlitum cōnstituit. Singulae turmae decem milites habent; denum cum militum concordat.
Puerīs bīnās rosās dō.
Binas cum rosas concordat: accusativus pluralis femininus est. Singuli pueri duas rosas accipiunt.
Puellae ternōs librōs habent.
Singulae puellae tres libros habent.
Singulīs discipulīs librum dō.
Unusquisque discipulus librum accipit. Singulis cum discipulis concordat: dativus pluralis est.
Distributio etiam ad singula tempora referri potest:
Cotīdiē bīnās epistulās scrībō.
Singulis diebus duas epistulas scribo.
Distributivi praeterea ostendunt quot homines aut res simul procedant:
Mīlitēs bīnī incēdunt.
Milites non omnes simul neque singuli, sed duo simul incedunt. Bini cum milites concordat: nominativus pluralis masculinus est; hic ipsi milites numerantur.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Adverbia et repetitio
Adverbium numerale ad verbum pertinet. Eius forma manet, quamvis subiectum, tempus aut numerus verbi mutetur.
Iūlia semel vēnit; frātrēs bis vēnērunt.
Hanc epistulam ter lēgī.
Bis in diē ambulō.
Bis in die significat actionem intra unum diem bis fieri. At binas epistulas cotidie scribo numerum epistularum singulis diebus scriptarum indicat; non dicit utrum eas uno tempore an diversis temporibus scribam.
Duās epistulās scrībō et bis scrībō non idem significant. In priore sententia epistulas numeras; in altera actionem scribendi. Ex verbis bis scribo solis numerum epistularum cognoscere non potes.
Nomina pluralia tantum
Cum nominibus quae plurali tantum numero rem quandam significant, distributivi saepe numerum rerum indicant, non partes singulis datas. Ita castra unum locum militarem significare possunt.
| Numerus rerum | Exemplum |
|---|---|
| Unus locus militaris | ūna castra |
| Duo loci militares | bīna castra |
| Tres loci militares | trīna castra |
In hoc usu uni pro singuli et trini pro terni adhibentur. Distingue terna praemia, id est tria cuique praemia, et trina castra, id est tres locos militares. Haec regula ad nomina pluralia tantum pertinet, non ad omnia nomina quae in sententia pluralia sunt.
Quomodo formam eligas
- Si summam rerum indicas, cardinalem elige: duōs librōs.
- Si dicis quot singuli accipiant, distributivum elige: bīnōs librōs.
- Si dicis quot simul procedant, distributivum adhibe: bīnī incēdunt.
- Si actionis repetitionem indicas, adverbium elige: bis legit.
- Si nomen plurale tantum numeras, usum proprium respice: ūna, bīna, trīna castra.
Distributivum cum nomine concordat; adverbium numerale formam non mutat.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
21 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 21 words and review them later.
Vocabula: Numeri distributivi et adverbia numeralia
21 wordsLast updated November 5, 2026